Het Nieuwe Leren: op weg naar het nieuwe geluk
Gepost door Sjoerd
Een op de vijf scholen in het basis- en voortgezet onderwijs experimenteert met Het Nieuwe Leren, volgens een onderzoek van het Katholiek Pedagogisch Centrum (KPC) in Den Bosch. Sinds kort kun je bij het het KPC ook een dvd bestellen genaamd ‘Het nieuwe leren implementeren’, over de praktijk van Het Nieuwe Leren, met name door de ogen van leraren en leerlingen. HNL is in. Die dvd’s zullen dus wel als warme broodjes over de toonbank gaan. Of toch niet?
Een van de meest omstreden uitgangspunten van HNL is de gedachte dat kinderen van nature gemotiveerd zijn te leren. Het enige wat je als school nog hoeft te doen is die motivatie aan te boren. Want met een beetje geluk heb je ook nog een ‘zelfsturende’ leerling te pakken en klaar is Kees. Wat een mooie wereld zou dat zijn. Stuur mij die dvd op, dan word ik meteen leraar c.q. ‘procesbegeleider’ op zo’n school. Op een luchtige maar volwassen manier deze jonge geesten te ontplooien, wat een mooie uitdaging: “Wat zeg je daar, Msentoinette, heb je geen zin om je al planten-watergevend te verdiepen in de biodiversiteit van ons ontdekkingslokaal? Wat dacht je van een funny bellenblaas-experiment om het effect van zwaartekracht nader te bestuderen?”
Nou ja, het is natuurlijk ook gemakkelijk om op een cynische manier deze nieuwe Leer de grond in te boren. Maar er zijn ook serieuze geluiden vanuit de wetenschap die hun kanttekeningen plaatsen. In een artikel van de Volkskrant voorspelt Adriana Bus, hoogleraar ‘ontluikende geleterdheid’ dat de aanpak van Iederwijs tot pseudo-dyslexie zal leiden. Uit onderzoek blijkt namelijk dat kinderen pas goed lezen als zij systematisch oeferen, of zij dat nou leuk vinden of niet. Ik denk ook dat dat klopt. Sterker nog, ik denk dat heel veel kennis erg ver weg staat van de leefwereld van een leerling. Bijvoorbeeld grammatica. Die kennis wordt nooit spelenderwijs ontdekt. En zelf ben ik nog steeds op zoek naar mijn eigen motivatie om me te verdiepen in de sinus van een cirkel. Ook kun je niet van een kind verwachten dat die voldoende overzicht heeft van de ‘belangrijke’ onderwerpen in het leven. Volgens mij is 90% van de pubers geinteresseerd in uitgaan, muziek, drank, uiterlijk en het andere geslacht. Punt.
Dus wordt dat nu een succes, dat Nieuwe Leren? Volgens een recent
rapport van het Centraal en Cultureel Planbureau verwacht 4 op de 5 Nederlanders dat de opmars van HNL door zal zetten. Slechts 29% vindt dat een goede ontwikkeling. Kortom, het onderwijs blijft vernieuwen, terwijl het maatschappelijk klimaat nog erg conservatief is, met nadruk op prestaties en meetbare kennis. Waar komt deze ‘breuk’ nu vandaan? Omdat ouders van nu de prestaties van hun kind niet meer zo belangrijk vinden? Dat maak je mij niet wijs.
De pijn zit hem misschien dat ouders continu naar nieuwe manieren blijven zoeken om hun kind ‘gelukkig’ te maken. Want iedereen is op zoek naar geluk, en als er ergens geluk in zit, dan zou het wel moeten zijn tijdens je school- en studentenjaren. Tenminste, dat zeiden mijn ouders altijd. Dat ik vooral moest genieten! Dus dat heb ik dan ook gedaan. Maar het kan natuurlijk altijd beter…. en voila: zie hier Het Nieuwe leren.
Kortom: Het Nieuwe leren gaat het helemaal worden. Absoluut 100% zeker. Mark my words: “HNL wordt de nieuwe weg naar het (onderwijs-)geluk”! Want Nieuw Leren klinkt goed, progressief en interessant. En niemand kan toch precies vertellen wat HNL allemaal inhoudt. Het Nieuwe Leren is nog geen vastomlijnd begrip, het is een verzamelnaam voor allerlei onderwijsvernieuwingen. En alle waardevolle vernieuwingen worden zullen bewaard blijven en gebruikt worden, en die zullen allemaal de stempel van HNL dragen. En dat is prima!
Want begrijp me goed, of je nu een voor- of tegenstander bent, je komt er niet onderuit: natuurlijk zijn er wel degelijk onderwijsvernieuwingen nodig. Die zijn ALTIJD nodig! Want alles verandert altijd, en het onderwijs zou natuurlijk het laatste moeten zijn wat stil staat. Dus wat dat betreft ben ik wel benieuwd naar geluk dat Het Nieuwe Leren te brengen heeft. Als Msentoinette maar met een blij gezicht voor mijn pensioen kan zorgen, dan ben ik ook gelukkig!
De top 5 gemeenschappelijke kenmerken van alle huidige onderwijsvernieuwingen:

Plaats op MSN Reporter
Plaats op eKudos
March 31st, 2005 08:18
De observatie dat alle onderwijsvernieuwing onder het nieuwe leren wordt geschaard, is treffend. De laatste tijd lees ik vaak dat het nieuwe leren mislukt is op verschillende scholen. Bedoeld wordt dan dat de snelle, ondoordachte invoering op middelbare scholen niet geslaagd is.
Logisch, want wie zich in onderwijsvernieuwing verdiept, weet dat de volgende factoren noodzakelijk zijn voor succes:
- stimulerende rol van de ouders die bovendien begrip hebben voor de situatie dat hun kind niet met een rapport maar met een portfolio thuiskomt
- liefdevolle en vertrouwde thuissituatie
- leraren die zijn toeberust op hun rol als coach bij het vraaggericht leren (Probeer zelf eens een dag lang niet te sturen als leraar, terwijl je daarvoor wel bent opgeleid. Niet makkelijk.)
- Verschillende voorbereide ruimtes die kinderen de ruimte bieden voor spontane activiteit
- duidelijke structuur en onderlinge afspraken (Jazeker! Wél afspraken en structuur, maar dan bepaald in overleg met de kinderen zodat ze deze begrijpen en er naar leven.)
De scholen waar bovenstaande factoren zijn doorgevoerd, blijken succesvol, in elk geval in het buitenland, want in Nederland hebben we dergelijke scholen nog nauwelijks.
March 31st, 2005 08:48
frisse wind, hoe kan een school stimulerende ouders en een liefdevolle, vertrouwde thuissituatie doorvoeren? Want volgens mij zijn dat inderdaad basisfactoren voor succes, maar met zulke ouders zal iedere school succesvoller zijn.
March 31st, 2005 09:54
Ik krijg het idee dat ouders vergeten hoe gemakzuchtig ze zelf waren als kind. Als ik niet onder lichte dwang Duitse woordjes had moeten stampen, dan was mijn duits nog een stuk slechter geweest dan het al is.
Grappige verschrijving trouwens: ontluikende geleterdheid..
March 31st, 2005 20:48
Joost, het punt is, dat het rendement van aanbod gestuurd leren ongeveer 20% is, van zelfgestuurd leren ongeveer 70%.
Wim Jan, goed punt. Je kunt van scholen niet verwachten dat ze een liefdevolle thuissituatie doorvoeren.
Ik zal daarom preciezer formuleren: stimulerende en steunende ouders. De school kan deze houding bevorderen door intensievere relaties met de ouders aan te gaan, regelmatig bezoek aan de ouderavonden af te dwingen, af en toe een middag kijken hoe het er aan toe gaat op de school en duidelijke toelichtingen schrijven bij de portfolio’s. Zo geven scholen een veel beter beeld van de ontwikkeling van een kind waardoor ouders zich ook meer betrokken voelen.
Op de Pesta, een school in Ecuador waar al bijna dertig jaar zo gewerkt wordt, hebben de ouders door dergelijke ingrepen een sterke band met hun kinderen en de opleiding.
In Nederland vergeten we de ouders te betrekken bij het concept. Gevolg: kind komt thuis met een portfolio i.p.v. een rapport en de ouders denken dat ze beduveld worden. Hierdoor daalt het zelfrespect van het kind, in plaats van dat het toeneemt.
Uiteraard zal een liefdevolle omgeving elk leerproces stimuleren, maar zoals ik al zei is het leerrendement bij zelfgestuurd leren veel groter. Mits je dus wel aan een aantal belangrijke voorwaarden voldoet, zoals ik hierboven heb omschreven.
April 1st, 2005 01:02
Geen inhoudelijke bijdrage, maar ik kan het niet laten. Helemaal goed het bovenstaande. Nu nog invoeren in NL. Ik zoek een middelbare school voor mijn dochter.
April 1st, 2005 08:53
Ben, het is hier geen dating service…
Matthijs, ik geloof in je stelling, maar over wat je aan Joost voor houdt: is dat ook 70% voor een aanbod van Duits?
April 1st, 2005 09:02
Frissewind: ik ben benieuwd hoe je het rendement van zelfgestuurd leren berekent zonder op leerdoelen te toetsen. En volgens mij liggen de slagingspercentages van de huidige middelbare scholen boven de 80%.
Ok, nog een voorbeeld: ik probeer al vijf jaar een beetje Chinees te leren spreken. De omstandigheden zijn perfect: ik ben gemotiveerd, stimulererende omgeving (en een liefdevolle en vertrouwde thuissituatie..) En toch was ik na een jaar traditioneel middelbare school onderwijs waarschijnlijk verder geweest dan nu. Wat ontbreekt is de discipline. En dat is precies wat ik ook mis in alles wat ik lees over nieuwe leervormen.
Ik zie het onderwijs als een voorbereiding op het functioneren in de maatschappij, in zekere zin net als een rijbewijs je voorbereidt op deelname aan het verkeer. Dan is het vreemd dat je een kind zijn/haar eigen leerdoelen laat bepalen, terwijl de docent veel beter weet wat er van een kind verwacht wordt. In het geval van de rij-opleiding zou het in ieder geval een verkeerschaos opleveren.
Ten derde: in je verdere leven zul je continue getoetst worden (universiteit, werk, rijbewijs) en het lijkt me een goede voorbereiding als dat ook op school gebeurt.
Natuurlijk kan er een boel verbeterd worden aan het onderwijs en elk onderwijssysteem presteert beter als leerlingen gestimuleerd worden en gemotiveerd zijn. Maar in mijn ogen geen reden om het hele huidige onderwijssysteem naar de prullenbak te verwijzen.
April 1st, 2005 15:11
Joost, de maatschappij verandert. Toen ik naar school ging hadden ze geen internet, euro’s, commerciële televisie of moslim-terreur. Zwarte scholen waren er ook niet.
Verder moet je in de maatschappij kunnen omgaan met conflicten en je emoties weten te beheersen. Het is bovendien van onschatbaar belang om je eigen doelen te kunnen stellen en te weten hoe je die kunt realiseren. Misschien had dat je geholpen bij het leren van de Chinese taal. Tegenvoorbeeld: de Chinese vriendin van een andere vriend van mij is zeer gemotiveerd en zij leerde binnen een jaar Nederlands. Zonder school, maar met zelfdiscipline door innerlijke motivatie.
Met of zonder diploma zijn het altijd de mensen die hun eigen doelen stellen en weten te verwezenlijken, die het meest succesvol zijn in de maatschappij.
Dat zijn vaak niet de mensen met een 9 voor hun woordjes Duits.
Tenslotte nog dit, ik verdien een goede boterham en hij wordt alleen maar beter belegd sinds ik mijn eigen creativiteit ten volle kan aanwenden om mijn zelfgestelde doelen te realiseren. Anderen noemen dat spelen.
Spelen is nu een serieuze zaak geworden en mijn leven wordt steeds leuker.
April 1st, 2005 17:20
Ik word ook betaald om te spelen (en al spelende leer ik) en ik denk dat we ons daarmee gelukkig mogen prijzen.
Mijn punt is dat motivatie niet hetzelfde is als discipline! Ik heb mijn doel gesteld (chinees leren) en ik weet hoe ik het moet realiseren (woordjes stampen en oefenen). Je zou kunnen stellen dat ik niet genoeg gemotiveerd ben, maar er zijn genoeg dingen die ik wel bereik met minder motivatie.
Voor jouw Chinese vriendin was er waarschijnlijk een grotere maatschappelijke druk om nederlands te leren en dat heeft er mede voor gezorgd dat ze de discipline kon opbrengen om haar doel te bereiken. Een soortgelijk effect bereikt het klassieke onderwijs met overhoringen en rapporten. Die druk zorgt voor discipline. Leuk is anders, maar het is wel effectief.
Pianoles: mijn moeder heeft me vroeger af en to achter de piano moeten trappen! Achteraf ben ik haar dankbaar, anders was ik er waarschijnlijk mee gestopt en had ik er later niet zo’n lol aan beleefd.
En ja, de maatschappij verandert. Maar we leren nog steeds duits op school en dat lijkt me nog net zo nuttig als 20 jaar geleden. Zonder die opgelegde discipline zou je schooltijd ongetwijfeld een stuk leuker zijn, maar ook minder effectief.
April 1st, 2005 17:42
Discipline… Stampen… Het lijkt het leger wel
Een taal leer je op vele manieren. Het beste leer je hem spelenderwijs: door hem te spreken, door brieven te schrijven, artikelen te lezen. Een taal is interactie. Interactie is spelen. Mijn Frans ging met sprongen vooruit tijdens mijn vakanties in Frankrijk. Ik leerde flirtenderwijs.
Stampen is niet spelen. Als ik jou was zou ik Chinees proberen op zo’n manier te leren dat je kleine succeservaringen krijgt. Het ene succesje lokt dan als het ware de volgende uit. Net als leren lopen.
Je zult het je wellicht niet kunnen voorstellen, maar discipline en doorzettingsvermogen zijn er vanzelf als het doel bekend is en als het iets oplevert.
Een citaat van de pagina http://www.iederwijs.nl
“Kiezen kinderen niet steeds de gemakkelijkste weg?
Op Iederwijs hebben de kinderen de vrijheid om hun eigen activiteiten te bepalen. Je gaat die activiteiten doen die jou het meeste opleveren, en meestal zijn dit juist die dingen waar je nog niet goed in bent, die je moet kunnen om verder te komen, of waar je last van hebt omdat je ze nog niet kunt.
We zien keer op keer op keer met welke intensiteit kinderen zichzelf verder willen ontwikkelen. De een leert de steile trap op te lopen, een ander speelt voortdurend spelletjes om te leren tegen zijn verlies te kunnen, weer een ander leert met boosheid of met zijn bazigheid om te gaan, en weer een ander krijgt op zijn manier het rekenen onder de knie. Kinderen stellen hun eigen uitdagingen en hebben er plezier in een stap verder te komen. Discipline en doorzettingsvermogen zijn er vanzelf als het doel bekend is en als het iets oplevert.”
April 1st, 2005 17:45
Overigens, begrijp me goed, ik geloof wel degelijk dat spelend leren effectief kan zijn. Maar dan met name voor ‘begrijp’-vakken (niet de kennis-vakken) en er moet al een spoor van motivatie in de leerling aanwezig zijn.
En bij Duits vrees ik dat aan beide voorwaarden niet wordt voldaan..
April 1st, 2005 17:59
“Je zult het je wellicht niet kunnen voorstellen, maar discipline en doorzettingsvermogen zijn er vanzelf als het doel bekend is en als het iets oplevert.”
en daarin verschillen we dus van mening. Ik weet van mezelf dat het niet altijd zo is. En dan was ik nog een gemotiveerde, geinteresseerde (Kijk-lezende!) leerling..
Wat je vergeet is dat de verwachte hoeveelheid moeite die het kost om je doel te bereiken ook meeweegt.
April 1st, 2005 18:28
Die vergeet ik niet. Wat ik echter zelf al vaak ervaren heb, en ook geobserveerd bij kinderen en andere mensen, is dat de succeservaring opweegt tegen deze hoeveelheid moeite. Zie het als een reis met steeds nieuwe hindernissen. Je bent echter vastberaden om de eindbestemming te bereiken. Elke nieuwe overwonnen hindernis doet de ervaren ellende snel vergeten. Dat gevoel van zelfrespect en groeiend zelfvertrouwen haalt het niet bij een cijfertje…
En dan de leerdoelen: die zijn nogal betwistbaar. Ken jij de tafel van 17 nog? Dat is ook een leerdoel.
Voor mij is het belangrijk dat een school zaken leert als sociaal burgerschap, conflicten hanteren, zelfverwezenlijking, projectmatig werken, filosoferen en fantaseren, en het allerbelangrijkste: contact leggen met je innerlijke kracht. Want alles wat je drijft van binnenuit, laat zich door niemand tegenhouden.
Kortom, competenties in plaats van cognitieve vakken.
O, vraagje: spreek jij Duits of Engels als je onze Oosterburen ontmoet? Zelf heb ik Duits gestampt als sauerkraut, uitstekende resultaten behaald op school, maar als ik nu Duitsers tegenkom, spreek ik Engels…
April 2nd, 2005 10:19
De tafel van 17 gaat wat ver inderdaad. Maar de tafel van 4 gebruik ik regelmatig. Misschien een beetje gechargeerd, maar je wilt toch niet dat je kind met een rekenmachine naar de bakker moet omdat het niet het nut inzag van het uit het hoofd leren van tafels?
Het schiet me net te binnen dat ik als kind van 8 (na een ritje in de tram in Den Haag) had besloten om later tramchauffeur te worden.. Hoe kun je op die leeftijd al het belang van bepaalde leerdoelen inzien? Dat een rechtenstudie later misschien toch meer voor de hand ligt?
Ik ben het wel met je eens dat het ontwikkelen van ’softe’ competenties te weinig aan bod komt in het traditionele onderwijs. Dezelfde kritiek hoor je (m.i. terecht) ook regelmatig over de technische universiteiten. Maar onderschat ook het belang niet van de kennis die je op school hebt meegekregen: door mijn scheikundelessen weet ik wat er met de waterstofeconomie bedoeld wordt, ik begrijp de gevolgen van een renteverhoging, ik heb door de verplichte boekenlijst tenminste nog geroken aan nederlandse literatuur en de wiskunde van de middelbare school gebruik ik dagelijks in mijn werk. En ik kan tenminste nog Engels spreken met mijn schoonfamilie in Hong Kong..
En ja, in Duitsland probeer ik Duits te spreken, gewoon omdat het veel leuker is om de taal te spreken van het land waar je bent! Ach, en af en toe vindt Google een duitstalige site voor me als ik iets zoek.
Ik noem steeds duits als voorbeeld omdat ik er een schijthekel aan had vroeger, en het nu toch als een verrijking zie. Destijds niet de benodigde zelfdiscipline/motivatie, maar achteraf de moeite waard. Niet dat mijn leven radicaal anders zou zijn zonder duits, nee.
April 2nd, 2005 12:22
Het is interessant dat je denkt dat je al die dingen niet via een andere strategie kunt leren. Dat dwangmatige discipline de enige weg zou zijn. Dat de innerlijke motivatie van kinderen hen niet heel ver brengt.
Voor mij is dwang het laatste redmiddel, soms absoluut noodzakelijk, maar veel vaker leidt het tot averechtse effecten. In mijn weblog van vandaag zal ik proberen mijn visie op discipline en structuur en gewenste kennis/competenties proberen te verduidelijken. Wel enorm bedankt voor je schitterende bijdragen. Ze scherpen mijn visie.
April 2nd, 2005 14:55
Hierbij bied ik mijn nederige excuses aan Wim Jan. Ik zal het nooit meer doen. Op school heb ik geleerd me goed aan te passen, nederig te zijn, braaf belasting te betalen en vooral reactief te zijn.
April 4th, 2005 11:33
Goed zo Ben, tucht en orde!
Frissewind: mijn mening is genuanceerder dan het misschien lijkt..
Hoe dan ook: ik hoop dat je de beste school voor je dochter vindt!
June 25th, 2005 23:11
[...] met een paar cijfertjes? Links Website Hof ter Weide Leren rekenen kan in 20 weken Discussie op hetkanWel over Het Nieuwe Leren Deze entry werd gepost [...]
February 9th, 2008 07:01
instant approval bad credit credit card…
bosun railed tapes:rehearse raptures….
February 15th, 2008 01:22
online poker wager…
dislocations confidants:portal:…
February 15th, 2008 06:53
need a loan fast…
character:glut Mondays impracticality …
February 21st, 2008 01:22
compare interest morgage rate us…
origination jar keen!acoustical,extremely humbling:…
February 28th, 2008 14:01
victor chandler casino…
expounding trilled Islamabad:Abidjan,Hellenized,…
February 29th, 2008 09:22
hold em poker hints…
excitingly expend parameterized parrot?…