Maria van der Hoeven, minister van onderwijs, heeft een stormpje in een glas water veroorzaakt. Zij meldde op haar weblog dat ze discussie wil over ‘Intelligent Design’, het idee dat er een intelligente schepper achter het ontstaan van leven zit. Aanhangers van de evolutie theorie reageren furieus. Maar niet terecht.
Voor alle duidelijkheid: ik ben niet tegen de evolutie-theorie. Sterker nog: ik denk dat de gedachte dat het leven geleidelijk ontwikkeld is goede wetenschappelijke papieren heeft en een verklaring biedt voor het ontstaan van de wereld zoals we die kennen. Maar het is een theorie, geen feit. Van evolutionisten mag je dat echter niet zeggen.
Ik verbaas me altijd over het religieuze vuur waarmee evolutionisten twijfelaars bestrijden. Echte argumenten sneuvelen meestal snel, tegenstanders worden zwart gemaakt. Bijvoorbeeld sargasso.nl, over het algemeen een respectabel blog, verwijt Van der Hoeven “religieus fundamentalisme” (wat overduidelijk niet klopt) en noemt haar standpunt “zot” — zonder argumenten te noemen waarom. De bioloog Plasterk vindt dat niet-biologen zich er gewoon niet mee mogen bemoeien, anderen zijn te dom om het te begrijpen (maar waarom dan, meneer Plasterk?).
Het probleem met de evolutietheorie is dat er hier en daar een gat in zit. Op zich is daar niks mis mee — geen enkele wetenschappelijke theorie klopt 100%. Voor evolutionisten is dat echter niet genoeg. Zij verheffen de theorie tot onweerlegbaar feit. Waarom? Misschien is het alternatief te weerzinwekkend: er zou wel eens een God achter kunnen zitten. Als ware fundamentalisten beschouwen zij elke twijfelaar als ‘achterlijk’, en ‘uit de tijd’.
Het wordt tijd dat het semi-religieus evolutiegeloof weerwerk krijgt. Maria van der Hoeven heeft daar een begin mee gemaakt, door de discussie over evolutie open te breken. Aanhangers én betwijfelaars van de evolutietheorie kunnen daar blij mee zijn. Want echte wetenschap ontstaat als het beste argument wint: survival of the fittest brengt ons verder.
Links
- TUDelta – “Echte wetenschap en geloof bijten elkaar niet”, interview met hoogleraar theoretische natuurkunde Van den Beukel
- Trouw.nl — Kamer wil geen debat scheppingstheorie
- weblog Maria van der Hoeven — de week van M
- sargasso.nl — creationisme bedreigt ons onderwijs
- Buitenhof.nl — Ronald Plasterk (bioloog) over de evolutietheorie en haar vijanden
Loading ...
St. Maarten, alsjeblieft, voor velen betekent ‘theorie’ zoiets als ‘mening’, waar je dus je eigen mumbo-jumbo mening tegenover mag zetten. Zoals veel creationisten dus gedaan hebben. Welke wetenschapper zou zich daar niet fanatiek tegen verzetten? St. Maarten, evolutie is misschien ‘een theorie’, maar het is wel de meest steekhoudende verklaring die we op dit moment hebben. In ieder geval goed genoeg om het debat met intelligent design aan te gaan.
daar heb je een goed punt, peter: …om het debat aan te gaan.
Dat is iets anders dan ik uit het verslag van St. Maarten begrijp, namelijk dat het debat wordt verworpen. Dat is niet hetzelfde als de ene mening tegenover de andere zetten ennhierover een dialoog aangaan die ons verder brengt. Obi Wan Kenobi heeft over absolutisme goede dingen gezegd, zag ik gisteren.
Allemaal prima, maar gaan we dan op de bijbel ook een sticker plakken dat het christelijk geloof een zwaar omstreden theorie is waar geen enkel wetenschappelijk bewijs voor is?
Reken maar een bioloog het verschil weet tussen een theorie en een feit: de hele beta wetenschap is nou juist gebaseerd op het bedenken van theorieen die bepaalde waarnemingen verklaren, en deze vervolgens te toetsen aan experimenten. Daarbij sneuvelen ook theorieen.
Het probleem met creationisme is dat je daarmee (als je dat wilt) alles kan verklaren: God zorgt ervoor dat de appel naar beneden valt en niet omhoog. Dit is op geen enkele manier wetenschappelijk te bewijzen, maar ook niet tegen te spreken. Ik denk dat daar de pijn zit: een bioloog wil zijn vak graag op een wetenschappelijke manier benaderen, hij kan niets met creationistische theorieen. Anders was hij wel dominee geworden.
Van mij mag deze discussie gevoerd worden in het onderwijs, maar laten we dan het godsdienstonderwijs met een zelfde open mind benaderen. Ik vrees alleen dat dat dus niet gebeurt op veel christelijke scholen.
Anderzijds, het ‘probleem’ met wetenschap is dat het staat of valt met het imaginair vermogen van de wetenschapper. Want hij moet een theorie bedenken voor hij ‘m kan toetsen. En wat hij (lees: de wetenschappelijke gemeenschap) dus niet kan bedenken, bestaat min of meer niet. Het verklarend vermogen van de wetenschap bestaat dus niet alleen bij de gratie van toetsen en falsifieren, maar ook bij de gratie van het creëren van hypotheses. En daar zit de angel. Zo lang de bioloog niet wordt uitgedaagd in andere visies dan de evolutietheorie, is dat ook het enige domein dat hij zal onderzoeken, dankzij het bandwagon-effect. De aanname van een God is wellicht niet te toetsen maar er is wel een grijs gebied dat door die hypothese in elk geval in beeld blijft. Denk aan het veelbesproken Zero Point Field, etc, etc. Eea natuurlijk met alle respect voor beta, gamma en alfa wetenschappers.
Alles goed en wel, maar het blijft de vraag of daarmee vanzelfsprekend de schepper God in beeld moet komen.
St. Maarten gaat overigens nogal makkelijk voorbij aan het feit dat verdediging van de evolutietheorie in bepaalde delen van de VS tegenwoordig niet echt een luxe tijdverdrijf is.
Ik ben geen creationist, en het is ook niet mijn bedoeling dat te promoten. Wat mij ergert is dat evolutionisten hun theorie verdedigen door te zeggen dat niemand eraan mag twijfelen. Maria van der Hoeven zal geen expert zijn, maar dat betekent niet dat ze de problemen van een theorie niet kan zien.
Verschillende wetenschappers hebben op strikt methodologische gronden (dus niet inhoudelijk) al grote bezwaren tegen de evolutie theorie. Ook inhoudelijk zijn er verschillende problemen. Waarom kunnen evolutionisten ipv te roepen dat niemand kritiek mag hebben, daar niet gewoon op antwoorden?
Als hun theorie (want, Peter, dat is het toch echt) zo doorwrocht en kloppend is, dan kunnen ze dat toch simpel uitleggen ipv met modder te gaan smijten?
Overigens, voor de echt geïnteresseerde: een buitengewoon informatief stuk over de ontwikkeling van wetenschap, en in het bijzonder van de evolutietheorie vind ik het hoofdstuk “God’s handiwork”, van de socioloog Rodney Stark, uit “For the Glory of God”. Stark is zelf overigens niet religieus, maar wijst toch de evolutie theorie af — da’s weer eens wat anders, dus.
Volgens mij heb ik niet ontkend dat evolutionisme een theorie is. Je bent geen creationist, dat is mij bekend, maar wat ben je dan? En wat zegt Rodney Stark?
Ik ben een twijfelaar. Rodney Stark ook.
St. Maarten, volgens mij mag je van (de meeste?) evolutionisten best twijfelen aan hun theorie. Maar hun bezwaar is dat creationisme een geloof is en geen wetenschap, en daarom als zodanig niet in de biologieles thuishoort.
Vanochtend op de radio een paar mensen uit het biologieonderwijs met ditzelfde standpunt: creationisme prima, maar dan in de godsdienstles.
@joost
Ik ben het met je eens dat creationisme niet wetenschappelijk is: het probeert het onstaan van leven kloppend te maken met men vindt dat er in de bijbel over staat. Van falsificatie etc. en wat dies meer komt kijken bij wetenschappelijk onderzoek is hier geen sprake.
Ik ken ID niet, maar ik vermoed dat aanhangers van deze theorie wél vinden dat hun theorie wetenschappelijk is. Namelijk omdat zij, gelet op het wetenschappelijk bewijs, ‘intelligent design’ een betere verklaring dan toeval vinden. Daarom moet deze theorie niet binnen het godsdienstonderwijs onderwezen worden, maar juist met argumenten bestreden dan wel ondersteund worden.
Ik ken ook de ins en outs niet, maar ik begrijp dat de kerngedachte van ID is dat de wereld ‘te complex is’ om niet door een intelligent wezen te zijn gemaakt. De kans dat het leven zoals we dat nu kennen is ontstaan door een serie van toevallige mutaties (zoals Darwin stelt) is zo idioot klein, dat het niet aannemelijk is.
Dit is geen wetenschappelijke redenering: volgens de kansberekening is alles mogelijk, zelfs al is de kans extreem klein. Evenmin is het falsifieerbaar, immers een intelligente schepper kan elk experiment dat wij uitvoeren naar zijn hand zetten.
Overigens, een leuk boek om te lezen is ‘A short history of nearly everything’ van Bill Bryson. Hij probeert o.a. op een leesbare manier de onmetelijke omvang van het heelal te beschrijven. Het plaatst ons wereldje wel in perspectief als je dit probeert te bevatten.
Als je de extreem kleine waarschijnlijkheid van een evolutie a la Darwin plaatst tegenover het ontelbare aantal planeten in het universum, zou je kunnen concluderen dat er misschien wel miljoenen beschavingen als de onze zijn (voor zover je dit uberhaupt kan kwantificeren natuurlijk). De kans dat we er een vinden binnen ‘reisafstand’ vanaf de aarde is daarentegen weer extreem klein.
En het boek zit verder vol met anecdotes over bekende wetenschappers. Zo schijnt Newton ooit met een naald in zijn oogbol te hebben geprikt om te kijken wat er zou gebeuren..
Nano-technoloog professor Cees Dekker:
“Toeval is geen toereikende verklaring voor de biodiversiteit op aarde. … De kans dat de eiwitten die de basis van alle leven vormen spontaan in de juiste volgorde zijn geraakt is even groot als de kans dat een willekeurige reeks letters een leesbare zin geeft: nul.”
“God is de schepper van het leven en de evolutie toont ons hoe hij dat gedaan heeft.”
” In mijn onderzoeksopjecten zie ik de glorie van God, maar in mijn werkwijze verschil ik geen haar van mijn atheistische collega’s.”
Zelf had ik niet beter kunnen verwoorden hoe ik als intellectueel geloof in God. Het is alleszins verrijkend als deze visie ook wordt gepresenteerd aan jongeren, want de evolutieleer is in zijn huidige vorm bepaald niet het laatste woord.
De link: http://www.trouw.nl/religieenfilosofie/artikelen/1117084323059.html
Veel leesplezier
@ Joost: nu ga ik dat boek lezen
Prof. reinoud heeft het me ook al drie keer aangeraden.
Wat je beschrijft over de kans op leven in het heelal is me overigens bekend, dit wordt ook behandeld in het boek ‘ Kosmische Visie’ van Ervin Laszlo:
“Hét universum is het metaversum, de moeder van ons universum en wellicht nog talloze andere universa.”
“Volgens de schatting van Brown zijn er op zijn minst 100 miljard spiraalnevels in het universum. Als hij gelijk heeft, komt er in de kosmos oneindig veel meer leven voor dan men vroeger heeft vermoed.”
Hoeveel? Volgens Carl Sagan, op basis van de Drake-vergelijking, maximaal 1 miljoen intelligente samenlevingen in onze Melkweg.
De kans dat de eiwitten die de basis van alle leven vormen spontaan in de juiste volgorde zijn geraakt is even groot als de kans dat een willekeurige reeks letters een leesbare zin geeft: nul.
Dat is dus gewoon niet waar, ik snap echt niet dat Dekker dat zo kan stellen. De kans is 0,000000001. Als je dit 1 keer op elke planeet zou doen, zou er ergens misschien wel spontaan de bijbel ontstaan. Bij wijze van spreken.
En inderdaad: Sagan en Drake, die worden ook door Bryson geciteerd.
Nou prima, dan is het 0,000000001, voor mij is dat zo’n kleine kans, dat de beslistheid waarmee de theorie wordt verkondigd zonder meer enige tegendruk verdient.
de kans dat het een van de miljoenen andere mogelijkheden was geworden is toch net zo klein? of snap ik nou iets niet? wat brengt kansberekening nou tegen het toeval in?
@fw: Maar het is echt een essentieel verschil, en eigenlijk de kern van de discussie tussen evolutionisten en ID’ers!
Stel dat de kans dat je de staatsloterij wint is 0,000001. Als je 1 lot koopt, kun je inderdaad stellen dat de kans zo klein is, dat je vrijwel zeker je inzet kwijt bent. Koop je echter een miljoen loten, dan ben je behoorlijk zeker van de prijs. Die 0,000001 is dan iets compleet anders dan 0.
Ofwel: op de schaal van het universum wordt zelfs de onwaarschijnlijkste gebeurtenis waarschijnlijk.
Overigens met alle respect voor elke opvatting. Ik denk dat geen enkele stroming zijn gelijk kan bewijzen, en het gaat er uiteindelijk om dat je een wereldbeeld hebt waarmee je je eigen waarnemingen kunt verklaren.
Kim: inderdaad! We hadden ook allemaal Gnorfs kunnen zijn met drie ogen en een slurf. Die 0,000000001 representeert dus ook maar een van de ontelbare mogelijkheden hoe de evolutie plaats zou hebben kunnen vinden. De gezamenlijke kans van al die verschillende mogelijkheden komt een stuk dichter bij 1.
eh, waar haal je dat getaal van 0,00000000001 vandaan? Ik heb namelijk het veel onwaarschijnlijkere getal van 1 op 10 tot de 40000 gehoord. Als je bedenkt dat het heelal 10 tot 80 atomen (of moleculen, weet ik niet zeker) heeft, is dat onwaarschijnlijk klein.
Daarbij: het argument van de ID’ers is dat de orde verklaard moet worden. Er zijn wel een oneindig aantal mogelijkheden, maar de kans dat een van deze mogelijkheden (als mens danwel Gnorf) tot leven leidt is een stuk kleiner.
Van de wetenschapsfilosof Michael Polanyi: iemand die een grindperkje ziet met daarin grijze en zwarte stenen, waarbij de zwarte stenen een patroon vormen, namelijk “Welkom in Utrecht”, zal denken: iemand heeft daar een tekst geschreven. Het is uiterst onwaarschijnlijk dat door toeval de zwarte stenen zo liggen dat ze een tekst weergeven. Evenzo met de evolutie: het is uiterst onwaarschijnlijk dat het leven (“welkom in Utrecht”) door toeval is ontstaan. Het is daarentegen niet zo dom, achterlijk of middeleeuws om te denken dat iemand de tekst bewust heeft gemaakt.
Die 0,00000000001 is zomaar een getal, het ging me om het argument.
Ik kan me eigenlijk niet voorstellen dat iemand in staat is om het te kwantificeren. Als is het alleen maar omdat we onmogelijk kunnen weten hoeveel alternatieven er, naast de mens en de Gnorfs, zijn. Alleen al een afschatting van de ordegrootte is op allerlei aannames gebaseerd.
En om je analogie door te trekken: wat als je na 378298759321 nietszeggende grindperkjes bekeken te hebben, ineens “welkom in utrecht” meent te herkennen?
@St. Maarten: en omdat toeval onwaarschijnlijk is zit er een designer achter?
De evolutie theorie vindt geen gelijkwaardige partner in een ‘Intelligent Design’ hypothese, want van die hypothese ontbreekt immers elk spoor van een bewijs. Hoe was die ‘Intelligente Designer’ immers te werk gegaan, en hoe was die ‘Intellligente Designer’ dan zelf ontstaan?
De ID-hypothese verklaart in die zin helemaal niets, maar zoek een verklaring in iets wat geheel en al onverklaarbaar is.
daytrading daytrading