hetkanWel.net

Kon hij maar net zo goed schrijven als ijsberen. Dan was zijn toespraak in een handomdraai geschreven. Waarom had hij aangeboden deze speech zelf te schrijven? Mocht hij dit nog wel van zichzelf verwachten op zijn leeftijd?

Hij was nu 78 jaar oud. Toen het idee voor de toespraak werd geopperd had hij meteen gezegd dat hij die zelf zou schrijven. Normaal gesproken schreven anderen zijn toespraken, maar deze wilde hij zelf op papier zetten, omdat hij het enige lid van de raad van bestuur was die de overstroming nog had meegemaakt.

De Grote Watersnoodramp was nu alweer 60 jaar geleden. Hij herinnerde zich die tijd nog goed. Als achttienjarige student was hij vaak te vinden op de Utrechtse terrassen, waar de zon vrijwel onophoudelijk scheen. Dat ze zelfs in januari nog steeds op het terras van zijn favoriete stekkie De Vriendschap konden zitten, zag hij eigenlijk alleen maar als voordeel.

Tot die bewuste donderdag dat de dijken doorbraken. Ineens leefde Nederland niet meer mét het water, maar er midden in. Het begon met een dijkdoorbraak van de Maas bij Cuijk, die snel werd gevolgd door één bij Grave. Binnen 2 uur stond Oss onder water.
Voor televisiekijkend Nederland in de gaten had wat er aan de hand was, braken ook de dijken langs de IJssel door.

In Zwolle stond een geruchtmakend beeld dat herinnerde aan die gebeurtenis: drie blinde mannen met geleidehonden. De bevolking had lang geprotesteerd tegen dit beeld.

Blinde mannen! Hoe durfde de kunstenaar? Alsof zij er ook maar iets aan hadden kunnen doen, dat het klimaat zo veranderd was dat het rivierpeil maar bleef stijgen. Het was een natuurramp, meer niet.

Zijn kinderen hadden erg moeten lachen om die domme Zwollenaren.

“Jullie wisten toch ook dat de uitstoot van schadelijke gassen sterk bijdroeg aan het broeikaseffect?” riepen ze.

“Ja, dat wisten we”, dacht hij berustend. Zijn eigen organisatie wist het ook, maar die maakte zich in die tijd veel drukker over de olieprijs.

“Ik snap er trouwens helemaal niks van waarom jullie zo lang aan die olie vasthielden. Jullie hadden toch ook de zon en de wind?” had zijn oudste zoon Nico geroepen.

Ter herinnering aan de dijkdoorbraken hielden ze nu elk jaar de Dag van de Schone Energie. Na die ramp was het roer in Nederland namelijk meteen omgegaan. Vervuilende motoren werden zó zwaar belast dat niemand het nog in zijn hoofd haalde om op olie te rijden. Dat had de ontwikkeling van allerlei duurzame vormen van energie sterk gestimuleerd. Tien jaar na de ramp leefde Nederland letterlijk van de zon en de wind.

Morgen hield hij zijn toespraak op de Dam. “Kun je na 60 jaar nog “sorry” zeggen?” vroeg hij zich af. Hij sloot zijn ogen en zag zichzelf al even op de Dam staan. Toen schreef hij de eerste woorden van een historische rede:
“De ANWB biedt haar verontschuldigingen aan voor haar rol in de periode die voorafging aan de Grote Watersnoodramp. Wij hadden de zon en de wind, maar we wilden er niet van weten…”