Kranten zijn niet altijd de bron van kritische verdieping die ze zeggen te zijn. Bij de weergave van een rapport over het milieurendement van biodiesel hebben zij gekozen voor een gemakzuchtige berichtgeving waarmee biodiesel onterecht in een negatief daglicht komt te staan. Dat ergerde Frissewind en St. Maarten. Zij pakten ouderwets de pen ter hand en schreven een ingezonden brief naar de Volkskrant, de Haagsche Courant en BN / De Stem.
Als kranten gelezen willen worden, moeten ze eerst zelf weer gaan lezen
Koolzaad lijkt in Nederland niet te mogen bloeien. Althans, die indruk krijgen wij van de manier waarop diverse kranten, waaronder de Volkskrant*, de conclusies presenteerden van het rapport “Op (de) weg met pure plantenolie”, over het milieurendement van koolzaadolie.
Op basis van dit rapport van SenterNovem concludeerde de Volkskrant namelijk dat koolzaadolie géén of zelfs een negatief milieurendement heeft. Ook zou het veel duurder zijn dan ‘gewone’ aardolie.
Bij weblog hetkanWel vragen wij ons echter af of de redactie het rapport wel serieus heeft gelezen?
Toen wij namelijk de moeite namen om het rapport in zijn geheel te lezen, kwamen we tot volstrekt andere conclusies. Uit het rapport blijkt dat gebruik van koolzaadolie de uitstoot van broeikassen met gemiddeld 30% vermindert. Een reductie van 65% is mogelijk met niet al te grote aanpassingen. Er is dus wél, anders dan de kranten beweren, de nodige milieuwinst te boeken. Verder blijkt dat het rapport rammelt in zijn berekening van de kosteneffectiviteit van koolzaadolie. Senternovem baseert zich op een kostprijs voor dieselolie van 80 ct. per liter, een prijs die nu aan de pomp al 30 ct. hoger ligt en vermoedelijk nog blijft stijgen.
Op basis van deze bevindingen, hebben wij onze bedenkingen gepubliceerd op ons weblog, www.hetkanwel.net, en ook gecommuniceerd aan Senternovem. Kort na onze publicatie heeft Senternovem op zijn eigen website de berekening gecorrigeerd. Het instituut stelt nu dat koolzaadolie “als alternatieve brandstof steeds beter in beeld komt“.
Opmerkelijk genoeg hebben de kranten deze belangrijke herziening van SenterNovem niet opgepikt. Terwijl het naar onze mening toch nieuws is, als een onderzoeksconclusie wordt herroepen door een organisatie die door het ministerie wordt ingehuurd. Zeker wanneer de conclusies in een eerder stadium gebrekkig en onzorgvuldig zijn opgepikt.
Het gaat hier uiteindelijk niet om klein nieuws, maar om een onderwerp dat direct invloed heeft op onze toekomst. Nu al zorgen klimaatverandering en luchtvervuiling voor grote problemen, en als we onze energiehuishouding niet spoedig veranderen, zal dit alleen maar toenemen.
Elke kans op schone(re) energie zouden we daarom zorgvuldig op zijn waarde moeten beoordelen, bijvoorbeeld door een onderzoeksrapport goed te lezen. Op dit vlak kunnen juist kranten zich onderscheiden in het huidige medialandschap, waar real time media als TV en Internet vaak niet uitblinken in nuance en verdieping.
Wij kijken er dan ook van op dat kranten, zelfs de Volkskrant, deze uitgelezen kans inzake koolzaadolie hebben laten liggen.
Papier is geduldig, maar zijn kranten het nog?
Marten van der Meulen
Matthijs sienot
www.hetkanwel.net
* per krant hebben wij een iets gewijzigde versie van de brief gestuurd.










zo is dat: als je aardig gevonden wilt worden, moet je eerst weer zelf aardig gaan doen.
Goede actie!
Beet: we mogen een opiniestuk publiceren in BN/De Stem, naar aanleiding van deze brief.
Goed verhaal! Ik zie dat jullie invloed beginnen te krijgen op de publieke opinie. Mooi voorbeeld waar bloggen toe kan leiden.
kijk, daar doet HkW het nu voor.
De reactie van Volkskrant journalist Olav Velthuis op onze ingezonden brief (met toestemming hier gepubliceerd):
Geachte heren Van der Meulen en Sienot,
Dank voor uw kritische reactie. Ook ik heb het rapport helemaal gelezen voor ik er een stuk over schreef. Vervolgens heb ik uitgebreid met de auteur van het rapport, met SenterNovem, en met een belangrijke representant van de koolzaad-industrie gesproken. Ik sta nog helemaal achter de wijze waarop ik daarvan verslag heb gedaan, inclusief weerwoord van de koolzaad-industrie. Overigens hebben alle partijen die ik voor het schrijven van het artikel heb gesproken, het artikel voor publicatie nagelezen.
Over het stuk dat SenterNovem later op zijn website zette: ‘Veel publiciteit voor biobrandstoffen.’ Daar kan ik als journalist moeilijk mee uit de voeten. Als beleidsinstelling lijkt het me onverstandig om een rapport te publiceren, en een maand na dato, na berichtgeving in de media, op te merken dat de berekeningen in het rapport niet kloppen. Als SenterNovem (de opdrachtgever van het rapport) vindt dat de uitvoerder (onderzoeksbureau CE) de berekeningen niet goed heeft uitgevoerd (in dit geval omdat een te lage dieselprijs zou zijn berekend), dan moeten ze dat natuurlijk voor publicatie van het rapport opmerken, niet erna. Ik vind het in ieder geval flauw om dan de media de schuld te geven van foutieve berichtgeving. En, zoals gezegd, als SenterNovem vond dat er in mijn artikel onjuistheden stonden, dan hadden ze dat zelf vooraf kunnen corrigeren – ze hebben het immers nagelezen voor publicatie.
Tot slot: u lijkt te suggereren dat de Volkskrant schone brandstof geen kans zou willen geven. Niets is minder waard. Biobrandstoffen, waaronder ook koolzaadolie, zijn de afgelopen maanden volop in de schijnwerpers gezet in de krant.
Met vriendelijke groet,
Olav Velthuis
PS. Complimenten overigens over uw weblog.
Fantastisch hoor! Ik ben benieuwd naar het stuk in BN/De Stem!