Kwetsende prenten

Terwijl de hoofdredacteur van de Deense ochtendkrant Jyllands-Posten zijn spijt heeft betuigd voor eventuele gekwetste gevoelens naar aanleiding van de gewraakte spotprenten over de profeet Mohammed, hebben Franse en Duitse kranten de prenten juist gepubliceerd omwille van de vrijheid van meningsuiting. 

“Genoeg preken van deze bevooroordeelde reactionairen” schrijft de eindredacteur van France Soir. “Enkel en alleen omdat de Koran afbeeldingen van Mohammed verbiedt, betekent niet dat niet-moslims zich hieraan hoeven te onderwerpen.” Het Duitse blad Die Welt laat zich in gelijke termen uit. “De mogelijkheid om de spot te drijven met de meest heilige dingen is een on-onderhandelbare kerntraditie in onze cultuur.” (Bron: Reuters)

Kijk, nu wordt het interessant. Een botsing van ideeën, over wat men het meest heilig acht: de vrijheid van meningsuiting (het vrijzinnige Westen) of de heiligheid van bepaalde godsbeelden en profeten (de religieuze wereld). Een deel van die religieuze wereld is nog nooit geconfronteerd met religiekritiek, zoals christenen in het Westen dat door Reve’s ezelproces, The Life of Brian en The Last Temptation of Christ wel zijn.

Dat deel van die religieuze wereld, dat nog nooit in zijn opvattingen is uitgedaagd, gelooft nog steeds dat schelden en dreigen werkt. Vandaar de boycot tegen Deense producten in Saoudi-Arabië; het terugtrekken van ambassadeurs door verschillende Midden-Oosterse landen; de fatwa tegen Deense militairen in Irak; de bedreiging van het Deense volk, een bommelding op de redactie van Jyllands-Posten, de ontvoeringen in de Gazastrook, de bezetting van een EU-kantoor in de aldaar door leden van de militaire tak van Fatah.
Hamas, dat zich kennelijk reeds als grote jongen op het wereldtoneel wil voordoen, drong zelfs bij moslimlanden aan op ,,afschrikkende stappen tegen idioot Deens gedrag”. (Lees hier meer).

Hamas beroept zich op het gedachtegoed van de Profeet om bommen laten ontploffen tussen vrouwen en kinderen. Kan zij  zich oprecht boos maken om een plaatje met een sissende bom in de tulband van de profeet?
Zo boos zelfs dat zij dreigen met nog meer geweld omwille de goede naam van hun profeet? Hoe weinig gevoel voor ironie hebben deze soldaten van het dogma.   

De meesten uit de woedende menigten hebben de prenten echter niet eens gezien, aangezien Arabische kranten ze niet afdrukken. De Jordaanse krant Al-Shihan, die drie prenten afdrukte om te laten zien wat er nu eigenlijk aan de hand was,  raakte in grote moeilijkheden: de hoofdredacteur werd ontslagen en de overheid overwoog gerechtelijke stappen (om dat het deed waar een krant voor is; mensen informeren).
Tegen de AFP vertelde de hoofdredacteur dat hij had besloten de gewraakte cartoons te plaatsen “opdat de mensen weten waar ze tegen protesteren … Men valt tekeningen aan die men niet eens gezien heeft.” In het commentaar schreef hij dat het Deense dagblad zijn excuus had aangeboden “maar om de een of andere reden wil niemand in de Islamitische wereld het excuus horen.” (Bron: Associated Press; DW/AFP)

De zaak wordt nog ironischer wanneer men bedenkt dat de profeet Mohammed oa. al eeuwen in Perzische kunst te vinden zijn en Iran portretten van de profeet openlijk op straat worden verkocht terwijl dat strikt verboden is. (BBC Newsnight had een vraaggesprek over deze zaak, waarin ze islamitische voorstellingen aan een imam voorlegt).

In het verleden hebben dreigementen hun vruchten afgeworpen: in 1987 verhinderde Minister van Buitenlandse Zaken Hans van den Broek dat de VARA een filmpje van Rudi Carrell zou uitzenden waar ze in Teheran buitengewoon furieus over waren: in het fragment werd Ayatollah Khomeini bekogeld met vrouwenondergoed. 
Nog in het najaar van 2000 werd de Rotterdamse toneelvoorstelling ‘Aïsja en de vrouwen van Medina’ afgelast, een verhaal over de jongste vrouw van de profeet Mohammed. Het argument was, net als in deze cartoonrel, dat het stuk beledigend voor de profeet zou zijn. De Marokkaanse toneelspelers trokken zich terug vanwege stemmingmakerij in Marokko (Bekijk artikel NRC over de affaire)

Echter: net zo min als het zo kan zijn dat één persoon in een huis de andere vijf voorschrijft wat zij wel en niet mogen zeggen, denken en tekenen, kan het zo zijn dat één miljard moslims een wereldbevolking van zes miljard geestelijk in gijzeling neemt.

Het buigen voor dreiging zou het afstaan van duur verworven vrijheden zijn aan het theocratisch ideaal van een nieuwe inquisitie. Dat is als snoep of geld afstaan aan de pestkop van het schoolplein. Wie eenmaal aan afpersing toegeeft, blijft inleveren. De vrije wereld moet de grens ergens trekken. Anders zou zij al gauw ophouden vrij te zijn.

Enkele artikelen:

 

Vandaag (3 feb. 2006) schrijft dagblad Trouw:

“Deense imam maakte toernee in Midden-Oosten

Imam Aboe Laban, voorzitter van Islamisk Trossamfund (Islamitische Geloofsgemeenschap) maakte eind vorig jaar met een moslimdelegatie uit Denemarken een rondreis langs een aantal landen in het middenoosten om steun te zoeken bij hun strijd tegen de tekeningen. De delegatie had niet alleen de twaalf spotprenten uit de krant bij zich, maar ook drie ’vervalsingen’. Amateuristische tekeningen van onder meer Mohammed met een varkensneus en Mohammed als pedofiel.

Leden van moslimorganisaties hadden deze tekeningen in hun brievenbus gevonden. Volgens een woordvoerder van Islamisk Trossamfund werden deze tekeningen op de rondreis meegenomen om te tonen hoe hatelijk de stemming is tegen moslims in Denemarken.

De imam spreekt echter met twee tongen. Dinsdag sprak Aboe Laban zich tegen de Deense pers uit tégen de boycot van Deense producten. Maar dezelfde dag tijdens een interview op de Arabische zender Al-Jazeera verklaarde hij de boycot te steunen.”

14 Responses to “ Kwetsende prenten ”

  1. Hoe dom gekibbel gevaarlijke proporties kan aannemen. Waarom moet de ene ononderhandelbare kernwaarde perse in botsing worden gebracht met de andere? Je kunt het argument immers ook omdraaien: in naam van de vrijheid van meningsuiting gijzelt ‘de vrije wereld’ de islamitische wereld. Althans, dat is de windowdressing van de oorlogen, bezettingen, politieke instabilisaties en economische afknijpacties van de laatste decennia. Waarbij overigens meer zielige vrouwen en kinderen zijn omgekomen dan door terroristische aanslagen. Sommigen fluisteren dat het wel eens om olie, gaspijpleidingen en big business zou kunnen gaan.
    Waarmee ik maar wil zeggen dat beide partijen genoeg morele ammunitie in huis hebben om elkaar de komende vijfhonderd jaar zwart te maken en het gevoel te hebben volkomen in hun gelijk te zijn. Waaruit volgt dat elkaar zwartmaken om het eigen gelijk te halen nergens toe leidt. Waaruit volgt dat men misschien eens de gedachten zou kunnen laten gaan over hoe landen met verschillende kernwaarden vreedzaam samen kunnen leven.
    Maar misschien is het genoeg als de landen in het midden oosten gewoon hun olie geven. Je zult zien dat ‘de vrije wereld’, afgezien van een paar idealisten zonder tanks en wapens, dan verder geen ruk meer zal geven om de vrijheid van mensen daar.

  2. @Kim
    Geen speld tussen te krijgen. Helemaal mee eens. Misschien nog een kleine toevoeging: Als ‘de vrije wereld’ het verder een zorg zal zijn hoe het is is gesteld met de vrijheid van mensen aldaar, dat die mensen aldaar ook een stuk minder bezorgd zijn over spotprenten en ongelovigen hier.

  3. Het ging bij die plaatjes niet om de vrijheid van mensen aldaar, maar om na te gaan hoever onze eigen vrijheid alhier nog reikt. Het was een testcase: kunnen wij godsdiensten en godsdienststichters nog bekritiseren of niet?

    Neen dus, want moslims vertellen ons dat bepaalde dingen in ons eigen deel van de wereld ‘off-limit’ zijn. Daarmee leggen moslims hun geloofsovertuigingen op aan anderen. En men doet dat door een hoop stennis, kabaal en dreiging met geweld. Geef daar aan toe, en de volgende keer wat moslimleiders iets niet zint, gaat men op tournee in het Midden-Oosten met overtrokken verhalen.

    Wees niet naief: naast een prive-overtuiging is de islam ook een expansionistische en absolute ideologie, net als het rooms-katholicisme en het communisme dat waren (en in zekere zin nog steeds zijn).

    Immers: volgens de islam weet God het beste wat goed is voor een mens en God schrijft de maatschappij de Wet (sjaria) voor.
    Uiteindelijk is het doel van deze ideologie de implementatie van de sjaria in elke samenleving. Het is immers een universele religie.
    Dat begint dus nu met het eisen van een de facto verbod op het beledigen van God of de profeet in publieke media. Godsdienstkritiek in de vorm van een prent of een sketch wordt hiermee onmogelijk.

    Nu moet gezegd worden dat net zo goed als protestanten, rooms-katholieken en joden in grote getale humanistische waarden hebben geaccepteerd, ook moslims dat zouden kunnen doen. Ze zouden het mooiste en beste kunnen nemen uit hun traditie, en dat als inspiratiebron kunnen gebruiken.

    Maar het is niet altijd duidelijk waar Westerse moslims hun loyaliteiten hebben liggen.Bij hun culturele tradities, nauw verwant met wat de familie wil; bij wat de islam zegt, of bij humanistische waarden.

  4. Ik erken die problemen, ik ben niet naiief wbt het expansionisme van de Islam, en ik word paranoide van mannen in lange jurken en baarden, niet omdat ik denk dat het terroristen zijn maar omdat ik bang ben dat zij mij als een verwerpelijke tweederangs burger zien. Ik erken ook het belang van de testcase in de context van de europese en amerikaanse geschiedenis van godsdienstvrijheid en de vrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Maar de realiteit is dat je de polarisering van dit soort debatten niet los zien van de politieke context van uitwisselingen van vijandelijkheden en wederzijdse beschuldigingen van imperialisme, al zou je dat nog zo graag willen. Om het debat zuiver te voeren moet die context erkend worden.Ik denk namelijk dat het geen kwestie is van duidelijk maken dat schelden en dreigen niet helpt, maar inderdaad, zoals henk zegt, als wij hen met rust zouden laten zouden er misschien een paar vromen protesteren, maar niet hele volksstammen. NU is het het zoveelste bewijs dat ‘het westen’ duivels en slecht is en hun landen, samenlevingen, economieen en geloof wil vernietigen. En dat is niet geheel uit de lucht gegrepen. Een nuchtere vergelijking laat zien dat er in het midden oosten heel wat meer vernietigd is als gevolg van ‘westers’ expansionisme dan andersom. Wij hebben geen tentenkampen met vluchtelingen, wij hebben geen schaarste aan voedsel en water, onze infrstructuur is de beste van de wereld, onze economiien zijn gezond. Moet je nagaan: als wij al zo’n sterk vijandsbeeld hebben gekregen door de vrij minimale schade toegebracht door een paar Islamitische fanaten, hoe sterk geworteld moet hun vijandsbeeld dan niet zijn na vijftig jaar oorlogen met westerse inmenging?
    Verder: het feit dat wij geen Islamitische waarden opgelegd willen krijgen in ‘ons’ deel van de wereld zou misschien een opstapje kunnen zijn naar het inzicht dat we wat meer terughoudend )of in ieder geval wat minder hypocriet) zouden kunnen zijn in het opleggen van ‘onze’ waarden in ‘hun’ deel van de wereld. Maar misschien is een dergelijk waardendebatje van ondergeschikt belang afgezet tegen de poltieke context van onrechtvaardigheid waardoor het zo uit de hand loopt.

  5. 1 miljard moslims beledigd? die houden allemaal knipselmappen bij van westerse kranten? voor sommige staten is dit incident misschien een weinig bedreigende manier om hun eigen onderdrukte massa’s stoom af te laten blazen.

  6. @Peter: eens

  7. Zelfs het NRC weet je te vinden Tjerk:
    http://weblog.nrc.nl/index.php?user_id=9

  8. Driewerf hoera: hetkanWel haalt de onbetwiste kwaliteitskrant van Nederland met een serieuse quote - geweldige prestatie Tjerk.

  9. [...] Kwetsende prenten [...]

  10. De spotprenten hebben meer met de Islam te maken dan met de profeet. In de naam van Allah blazen mensen zichzelf op, dat is waar die tilbandbom op lijkt te slaan. Ik vindt het lastig dit spdcifiek op de profeet te betrekken. Zou evenzogoed kunnen gaan over Bin Laden.

    Op een TV show bleken er (Nederlandstalige) Islamieten te weigeren naar de prenten te kijken. Toch hadden zij een duidelijke mening.

    Het is de specifieke non-kennis, (ik kijk niet, maar vindt wel wat) die de Islam zo sterk centralistisch en hierarchisch maakt. Ondanks een hogere opleiding, toch kennis weigeren, en toch mening vormen.

    Ik verwacht toch weinig Jemenieten die een Deense krant lezen en 3 maanden later een ambassade in de fik willen steken. Dit is heel actief georkestreerd door de machthebbenden aldaar. Het heeft allemaal met iets anders te maken.

    Dat het westen de afgelopen 200 jaar, (met de beste motiven), de helft van de wereld heeft uitgemoord, platgebrand en de juiste godsdienst heeft aangeboden is uiteraard waar. Het vijandbeeld moet ook actief levend gehouden worden. Ik steek toch ook geen Duitse ambassade in de fik als er een spotprent aldaar in krant verschijnt?

    Het gaat niet om godsdienst. Het gaat om macht verkrijgen in de westerse media. Dat lijkt aardig te lukken.

  11. Chase Creditcards…

    bewildered,nobles:programmed Orchard Credit Cards [url=http://www.creditcardsside.com/#]Orchard Credit Cards[/url] http://www.creditcardsside.com/#

  12. bet 25th anniversary kevin lyles…

    Schottky:vast?lexicographically workshops Nijinsky …

  13. empire casino online…

    telephone Vail asthma burying!inking,chartings:…

  14. hold em poker online play money…

    Xavier seminar trusty …

Leave a Reply

You can use these XHTML tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <blockquote cite=""> <code> <em> <strong>