Gemengde gevoelens bij de herdenking van People Power

Deze week is het twintig jaar geleden dat hier in de Filippijnen iets opmerkelijks plaatsvond: een vrijwel bloedeloze machtswisseling na meer dan twintig jaar dictatuur.

Iedereen heeft wel eens van de schoenen van Imelda Marcos gehoord. Dat zij en haar man in 1986 door massale vreedzame straatprotesten werden afgezet is minder bekend.

Waarom ging men toen de straat op? Na jarenlange interne strijd tegen communistische en separatische rebellen, na het opsluiten en executeren van talloze politieke tegenstanders had Marcos dan toch eindelijk verkiezingen beloofd aan zijn volk. Er waren vele berichten van geweld en fraude rondom de verkiezingen, en uiteindelijk kwam Marcos als winnaar uit de bus.

Natuurlijk was ‘iedereen’ (zegt men achteraf) ervan overtuigd dat Cory Aquino, de tegenstander van Marcos in de verkiezingen en de weduwe van een van zijn ge-executeerde politieke vijanden, de verkiezingen had gewonnen. Vooral de katholieke bisschoppen waren ervan overtuigd, en die konden het volk als geen ander op de been brengen.
Zowel Marcos als Cory Aquino riepen zichzelf tot winnaar uit en planden hun inauguratie. Twee topfiguren uit het leger van Marcos zegden hun steun aan hem op en riepen hem op af te treden. Zij verschansten zich met enkele honderden soldaten in hun kampementen, in de verwachting dat de troepen die Marcos trouw bleven hen zouden belegeren.

In de plaats daarvan kwam het volk de legerleiding te hulp.

Massaal blokkeerde men alle belangrijke verkeerswegen in Manila, waarvan EDSA de bekendste is. Deze revolutie staat dan ook bekend als EDSA I. Kardinaal Sin (herdacht als “the greatest Sin of all”) nam het voortouw in het beschermen van de legerleiding. Nonnen knielden biddend voor de oprukkende tanks. Mensen vormden levende barricaden.

Hoewel vastbesloten om de macht niet op te geven, weigerde Marcos het vuur te openen op zijn volk.

De volgende dag werden er twee presidenten gewijd. Maar de Amerikanen, die Marcos altijd hadden gesteund, adviseerden hem nu te vertrekken om burgeroorlog te voorkomen. En de oppositie liet hem gaan.
Jaren later, in 2001, bracht een tweede ‘People Power‘ revolutie de huidige president aan de macht, Gloria Macapagal Arroyo. Zij was de vice-president van Joseph Estrada, een filmster. De betogers verzamelden zich bij het monument voor EDSA I, in protest tegen het onderdrukken van bewijs dat Estrada op grote schaal schuldig was aan corruptie.

Edsa III, een poging om Arroyo af te zetten en Estrada opnieuw te installeren, mislukte.

Tegenwoordig wordt er druk gespeculeerd over een nieuwe ‘people power’. Ook Arroyo’s regering is corrupt tot op het bot, ook zij maakt zich schuldig aan stemmen fraude en het onderdrukken van bewijs.
Toch zijn er weinig mensen die geloven dat het gaat gebeuren nu. Er is geen alternatief. Haar politieke tegenstander van de laatste verkiezingen, die volgens zijn vele aanhangers de eigenlijke winnaar van de verkiezingen was, is dood. Dat was trouwens ook een filmster. Belangrijk in een land waar de televisies in de meeste huishoudens talrijker zijn dan de boeken en kranten.

Er zijn geen helden met schone handen in de Filippijnse politiek. Filippijnse politici lijken altijd een mengeling van corrupt en warmhartig te zijn, zoals Marcos in zijn laatste beslissingen liet zien. Nog steeds heeft de Marcos-familie trouwens een grote achterban, en zijn geboortestad is een pelgrimage-plek voor mensen die ernaartoe trekken om zijn gebalsemde lichaam te zien.

Er zijn zelfs geen filmsterren met een krachtdadig imago meer die zich voor politieke doeleinden laten gebruiken. En Manny Pacquiao, de bokser die liet zien dat Filipino’s heus wel wat waard zijn en niet hoeven te frauderen om eerlijk te winnen, liet direct weten niet de politiek in te gaan.
Omdat haar greep op de macht onzeker is, houdt Gloria de viering van EDSA I op een laag pitje. Bussen met demonstranten uit het hele land zijn tegengehouden.

Zoals de foto bovenaan dit stukje laat zien blijft het ideaal van People Power mensen inspireren. Misschien niet meer dan nostalgie voor een tijd van echte helden en martelaren, die het uiteindelijk op onwaarschijnlijke wijze voor elkaar kregen de ‘bad guys’ te verdrijven. Maar desondanks belangrijk, omdat het een historische gebeurtenis was die de Filippijnen op haar best liet zien.
Lees ook dit aangrijpende verslag van een ooggetuige

Deze entry werd gepost op Thursday, 23 February 06 om 10:26 uur in de rubriek Hetkanwel.net. Je kan een reactie achterlaten, of backtracken vanaf je eigen site.