hetkanWel.net

Een uur geleden heeft Gloria Macapagal Arroyo hier de noodtoestand uitgeroepen, in reactie op de zoveelste verhinderde coup.

De achtergrond: ik schreef gisteren al dat deze week People Power 1 wordt herdacht, en wat de sentimenten daaromheen zijn. Verder rommelt het al een tijdje in het leger, met ongehoorzame officieren die coups beramen.

Afgelopen zomer bundelden een aantal belangrijke figuren en voormalige presidenten zich om Arroyo op te roepen af te treden. Dat gebeurde niet, en het volk kwam ook niet in beweging. De voormalige presidenten waren trouwens het trio Ramos (die als legertop samen met Enrile destijds het startsein gaf voor People Power 1) en Cory Aquino (de weduwe van de ge-executeerde Marcos tegenstander die door People Power 1 aan de macht kwam) en Estrada (de president die door People Power 2 werd afgezet.

Veder: de business-sector belegde afgelopen week een bijeenkomst waar zij zich beraadde over de huidige regering. Ook dat zou opgevat kunnen worden als een voorbode van een machtswisseling: het was vooral de business-sector en de middenklasse die in 2001 ervoor zorgden dat Estrada ten val kwam.

Vandaag leidt Cory Aquino samen met een vertegenwoordiger van de business-sector een ‘march’ om People Power 1 te herdenken. Ook leden van de senaat waren vanochtend (voor het uitroepen van de noodtoestand) nog van plan om met de herdenkingstocht mee te lopen. Volgens hen heeft het niets met de coup-pogingen te maken.

Maar Cory Aquino heeft religieuzen opgeroepen om mee te lopen, en alle deelnemers om de rozenkrans te bidden. Ze heeft duidelijk heimwee naar 1986 en probeert de ingredienten van die succesformule weer tot het juiste kookpunt te brengen.

Maar het werkt (nog) niet.

Ondanks het gerommel in het leger heeft Senga, de ‘chief of staff’ van het leger zich loyaal aan de regering verklaard. De bisschoppen en vertegenwoordigers van andere belangrijke denominaties zijn door cabinetsleden opgebeld en zeiden ‘gerustgesteld te zijn over de maatregelen die de regering treft op een coup te voorkomen.’

Met andere woorden: zij zullen zich niet achter de coup-plegers scharen.

Hoewel een aantal elementen voor een machtwisseling aanwezig zijn, beweegt iedereen volgens een andere agenda, er is geen eenheid tussen de verschillende rommelaars. Hoewel Malacañang (het regeringspaleis) bezweert dat ‘politieke avonturiers, extreem links en extreem rechts’ met elkaar aan het samenzweren zijn om de regering ten val te brengen, is deze combinatie te onwaarschijnlijk om brede steun te krijgen.

Als ze dat inderdaad zou lukken, wordt het chaos. En de meeste Filipinos hebben nog liever Gloria dan bloedige chaos.
Maar het verhaal zou nog een andere ‘twist’ kunnen krijgen. Een van Arroyo’s belangrijkste politieke supporters, Michael Defensor, verklaarde dat het gevaar nog niet voorbij is. Dat zou kunnen wijzen op een langere periode van noodtoestand: Defensor is meestal degene die het slechte nieuws van Gloria’s politieke agenda het eerste brengt.

En dat zou weer een opstapje kunnen zijn naar een dictatuur: het is de route die Marcos nam in 1972 om aan de macht te blijven. Hij stookte het vuur van gewapende rebellie op om ‘martial law’ uit te roepen.
Er zijn meer paralellen: net als Gloria nu stelde Marcos indertijd een overgang in regeringsvorm voor, naar een parlementaire democratie met een direct gekozen kamer. Die regeringsvorm is echter nooit meer dan een poppenkast geweest. In het nieuwe stelsel dat nu wordt voorgesteld zou een president minder macht hebben, maar Gloria heeft voorgesteld dat zij toch haar volledige termijn als president onder het oude stelsel zal uitdienen, wat tot protesten van de bisschoppen en civil society heeft geleid.
Aan de andere kant: iedereen kent die strategie. Elk signaal dat Gloria bewust onrust opstookt om de handhaving van de noodtoestand te legitimeren zou ertoe kunnen leiden dat mensen alsnog de straat op gaan. Ik denk niet dat zij dat zal doen. Ik kan me vergissen, maar ik denk dat zij niet van plan is om een dictatuur in te stellen. De tegenkrachten zijn te sterk.

De geschiedenis heeft laten zien dat ondanks alle armoede, men in de Filippijnen veerkrachtig genoeg is om een regering de wacht aan te zeggen als die het echt te bont maakt.

Weblog van de ‘blacknwhite movement’ die wil dat de regering verantwoording aflegt voor de stemmenfraude bij de laatste verkiezingen en de voorvallen van corruptie van de afgelopen jaren.

Nieuwssite met de meest recente updates (is nu vaak moeilijk te bereiken, maar heb geduld.)