hetkanWel.net

De arrestaties van linkse oppositie-politici zijn begonnen. Een krant en een kritisch weekblad zijn opgedoekt. Iedereen die hier iets met politiek te maken heeft windt zich op over dit ‘verraad’ aan de herdenking van People Power.

Het is een raar gevoel om niet meer op de berichtgeving van de media hier te kunnen vertrouwen. De uitlatingen van de regering hadden altijd al een ‘newsspeak’-achtige kwaliteit, maar nu helemaal. Bijvoorbeeld: alle burger-rechten zullen worden gerespecteerd. Oh ja? Waarom worden er dan kranten gesloten, demonstratie uit elkaar gedreven en mensen zonder reden gearresteerd?

Gloria heeft de opdracht gegeven om geen berichten te melden die zouden kunnen oproepen tot haar afzetting. Maar dat betekent dat vrijwel niemand haar beweringen dat er inderdaad een complot is om haar af te zetten, kan tegenspreken. Volgens Espinosa (een politieke insider) was er niet eens een complot om haar daadwerkelijk af te zetten. Als je de eerste paragrafen met zelfverheerlijking overslaat (nodig om zijn ‘credibility’ en die van zijn informatie-bronnen vast te stellen ) kun je lezen dat de zogenaamde coup-beramers onder leiding van generaal Lim helemaal niet van plan waren om gewapend met de herdenkingstochten mee te lopen.

Dat leek me al erg onwaarschijnlijk, want dat is een dodelijk recept, en een misbruik van de herdenking van People Power dat alom grote woede zou wekken. Degenen in het leger die gehoorzaam zijn aan de president zouden dan op hun kameraden moeten gaan schieten die zich tussen een vreedzame volksmassa bevindt. Een recept voor bloedige chaos.

Ter herinnering: tijdens People Power 1 kwamen de volksmassa’s het volk de ongehoorzame legerleiding te hulp, vrijwillig. Ze werden niet ‘gebruikt’ als menselijk schild, maar reageerden op de oproep van de bisschoppen en andere civil-society groeperingen om de straat op te gaan. En het werkte. Het plan om gewapend met de herdenkingen mee te lopen zou niet werken, maar het land in chaos storten. Volgens de contacten van Espinosa waren Lim en zijn getrouwen alleen van plan om ‘vreedzaam’ hun steun aan Arroyo op te zeggen. Ze waren niet van plan om een andere regering te installeren. Dat lijkt me heel wat plausibeler.

De plannen van Lim en de zijnen wijken dus af van die van een andere groep (de ‘Hackle-groep) binnen het leger, die een paar weken geleden werden ontdekt, waar dodelijke aanslagen op Arroyo en leden van haar regering een onderdeel uitmaakten. Gek genoeg werd er toen geen noodtoestand uitgeroepen.

Volgens Espinosa is dat omdat deze groep op veel minder steun kan rekenen, dan de groep ongehoorzame militairen waar Arroyo het nu op gemunt heeft. Maar het grootste gevaar voor Arroyo schuilt in het symbolische moment van de twintigste verjaardag van People Power. Het opzeggen van steun van een paar mensen in de legerleiding zou inderdaad opnieuw het startsein hebben kunnen geven voor een vreedzame machtwisseling, net als destijds. Er waren genoeg groeperingen verzameld rondom de herdenking van People Power 1 die willen dat Arroyo aftreedt.

Hoewel geen van die groeperingen bij de herdenking dat op een gewelddadige manier voor elkaar wilde krijgen zou een convergentie van al die verschillende groeperingen tot langdurige massademonstraties hebben kunnen leiden die haar regering zouden hebben verlamd. Het uitroepen van de noodtoestand was, vanuit Gloria’s standpunt bezien, een strategisch goede zet die haar de tijd geeft om alle ‘usual suspects’ te arresteren en een convergentie van krachten, opgestuwd door de herinnering aan People Power 1, te voorkomen.

Dat is de reden dat ze de demonstraties ter herdenking van People Power verbood. Dat is de reden waarom ze een hele zooi linkse politici arresteert terwijl er geen enkel bewijs is dat zij iets met de coup-pogingen te maken hebben. Dat is de reden waarom zij de media gebruikt om Lim en de zijnen af te schilderen als coup-beramers, terwijl zij dat helemaal niet van plan waren. En dat is de reden waarom nu niemand van de ‘usual suspects’ door de media geinterviewd mag worden om uit te leggen wat er nu eigenlijk aan de hand was. Hoewel strategisch begrijpelijk, is het in democratisch opzicht allemaal heel zorgelijk. En de vraag is hoe het af zal lopen: hoe kan Arroyo haar legitimiteit en de orde weer kunnen herstellen? En als dat niet lukt, wat is het alternatief?

In mijn ogen is Gloria’s enige optie om snel de noodtoestand weer op te heffen en de arrestanten vrij te laten (een arrestant is al vrij gelaten, een prominente columnist en UP-professor die bij een demonstratie plotseling door politie-agenten in burger in een busje werd afgevoerd). Nu het beladen moment van de herdenking bijna voorbij is, hoeft ze minder bang te zijn voor een convergentie van krachten die haar aftreden eisen. Zowel de kerken als de machtige business-sector willen maar een ding: orde en (de schijn van) democratie. als ze de noodtoestand daarentegen zou verlengen, zou dat alleen maar meer woede wekken, haar legitimiteit uithollen en die van de oppositie versterken. Tot nu toe is het een ‘familieruzie’ tussen verschillende politieke facties, die zich ver boven de hoofden van de rest van de samenleving afspeelt. Maar als het langer duurt zullen de gematigde middenklasse, de kerken en de business-sector gaan protesteren. En Estrada zal vanaf zijn ziekbed de volksmassa’s kunnen dirigeren.

En dat geeft haar weer de keus: of geweld gebruiken tegen haar volk, of aftreden. Het is onwaarschijnlijk dat ze in dat geval de loyaliteit van het hele leger zal kunnen behouden. Als ze besluit om toch geweld te gebruiken, zou dat dus bloedig kunnen worden. Vandaar Espinosa’s provocerende uitspraak: het uitroepen van de noodtoestand brengt een burgeroorlog alleen maar dichterbij. Het is afwachten.

(Als dit langer gaat duren zal ik een overzicht gaan maken van alle politieke spelers en hun agenda’s in deze familie-ruzie, want het is vast onnavolgbaar daar in Nederland. Maar hier is alvast een overzicht van de reacties van de belangrijkste spelers op het uitroepen van de noodtoestand).

Wat de bisschoppen zeggen (gisteren)Wat de business-sector ervan vindt (of althans een deel ervan)
Wat Sison (oprichter communistische partij en politiek vluchteling in Nederland) ervan zegt. Het is trouwens significant dat dit wordt gepubliceerd, omdat het tegen Gloria’s bevel ingaat. En geruststellend: de Inquirer laat zich niet knevelen!
Wat Ramos, voormalig president en steeds kritischer politieke steunpilaar van Arroyo, ervan vindt
Wat een columnist, zoon van van de eerste echte Filippijnse president en spreekbuis van gematigde politieke krachten ervan zegt.
laatste nieuws over de noodtoestand wordt hier verzameld