Dialoog over verschil
Gepost door Marlies
(Gastblog van Dominique. Ook een gastblog schrijven?)Nederland is hét land van het Poldermodel. De dialoog die wij met elkaar voeren gaat de laatste jaren steeds meer over gelijkenissen, verschillen worden graag vergeten. Over verschillen krijgen wij namelijk ruzie, wij gaan schoppen, wij gaan beledigen en wij snoeren een ander graag de mond. En dus zijn wij het als bewoners van de lage landen graag overal over eens. Dat scheelt namelijk herrie.
We praten net zolang over de overeenkomsten, totdat we volledig tevreden en voldaan rondom de tafel zitten en wij als gelijke burgers kunnen besluiten dat eenieder iets van zijn ding terug ziet. De verschillen worden hierbij vaak weggestopt, ze worden ‘vergeten’ om ervoor te zorgen dat ze de concessie niet in de weg staan.
Mensen die in Nederland wel zeggen dat ze het liever anders zouden zien, worden vaak neergezet als lastpakken, per definitie boos of zeiksnorren. Dat ook hun idee wel significant zou kunnen zijn, is alleen maar vervelend. Het gevolg kan zijn dat deze mensen zich niet begrepen voelen, steeds harder gaan schreeuwen en uiteindelijk misschien wel in het rond gaan slaan om aandacht te trekken.
In mijn Hetkanwellistan is het anders. Deze mensen hebben ook wel eens onenigheid, maar zij lossen dit op een andere manier op. Ze gaan niet schreeuwen, ze gaan niet slaan. De mensen luisteren naar elkaar. Zonder ruzie te krijgen en zonder elkaar vervolgens scheef aan te kijken of later iemand terug te pakken op zijn mening. Mensen discussiëren en worden in hun waarde gelaten.
In Hetkanwellistan zijn het MENSEN die discussiëren, individuen die niet worden gezien als onderdeel van een overkoepelend geloof, politieke partij of deel van een actiegroep, maar die hun mening uiten omdat zij uit persoonlijke ervaring denken dat het anders of beter kan. Respect is het woord, misschien wel het toverwoord.
De dialoog gaat hier over verschillen en hierdoor gaan mensen elkaar beter begrijpen. De inwoners van deze utopie willen elkaar ook beter leren kennen. Nader tot elkaar komen, proberen zij te doen door verschillen onder de loep te nemen en te kijken op welke manier deze verenigbaar zijn. Misschien niet meteen, maar misschien wel later. De tijd heeft de wijsheid en de mensen hebben geduld.
De reden dat naar iedereen afzonderlijk geluisterd wordt, is omdat ze van te voren hebben nagedacht over wat ze zeggen. Dit getuigt ook van respect, ze roepen niet zomaar wat, maar ze hebben hun verhaal overdacht, ze zijn met zichzelf in conclaaf gegaan en vervolgens hebben ze misschien met intimi hun gedachten gedeeld. Oftewel, de luisteraars verdoen hun tijd niet; het verrijkt hun eigen gedachten. Aan de hand van een goed en inhoudelijk betoog zonder beschuldigingen en belastingen naar diegenen die een andere mening hebben, besluiten zij hun ideeën bij te schaven of te handhaven in originele staat.
De mensen van Hetkanwellistan hebben vernieuwende, frisse en heldere standpunten. En dat wat zij aan de samenleving melden, hangt niet aan elkaar van losse flodders of beledigingen. Het is een onderbouwd, sterk verhaal met een persoonlijke achtergrond die vele mensen kan helpen. Andere mensen kunnen vervolgens inhoudelijk reageren, maar ook deze mensen roepen niet zomaar wat, ze denken na en veranderen misschien wel enigszins van gedachte, zonder dat iemand hen beschuldigt van gezichtverlies of zwakte. Flexibiliteit is juist een sterk punt, zo denken de inwoners van dit land. Zo komen de mensen langzaam bij elkaar. Dialoog en gesprek, samen met respect, maken Hetkanwellistan een verstandig en verdraagzaam land. Tolerant ook, iedereen voelt zich voldoende gehoord en gerespecteerd, want immers, de kritiek die geuit wordt, is inhoudelijk, opbouwend ook, en daardoor kunnen ze er wat mee.
De samenleving van Hetkanwellistan doet, denkt en leeft samen. Zonder dat ze het altijd met elkaar eens zijn.

Plaats op MSN Reporter
Plaats op eKudos
September 26th, 2006 09:21
Mooi gezegd Dominique. In Nederland houden ze er niet van om sterk van mening te verschillen. Engelsen hebben een andere benadering: ‘we agree to disagree’ heet het dan heel simpel.
September 26th, 2006 16:16
Dat is een creatieve manier van kijken: de ware aard van Nederland in het poldermodel zien en de rancuneuze, agressieve geest van de laatste jaren als een kwaaie oprisping. Of zou dat laatste ook een deel van de Nederlandse mentaliteit kunnen zijn? Ook in de rancune en lompheid kun je nl. de Nederlandse consensuscultuur terugzien. Laten we in ieder geval hopen dat de balans weer de andere kant opgaat.
September 26th, 2006 21:18
peter, bedoel je dat Nederland zo aan de wind gewend zijn dat ze gemakkelijk met een veranderende mentaliteit meewaaien?
In het poldermodel onderdrukken we misschien de rancuneuze geest. Of vinden we als polderaars dat we de rancune van enkelen zo enthousiast dienen te omarmen dat zij zich ook weer thuis kunnen voelen in de polder (en slaan we dan even door)?
September 26th, 2006 21:39
@ Wim Jan: Ik denk dat je gedeeltelijk gelijk hebt: sommige mensen moet je niet willen laten spreken. Maar… ik denk dat in het poldermodel sommige meningen niet gehoord worden, en dat de mensen met deze meningen juist hierdoor in rancune terecht komen. Dus… als we fatsoenlijk naar iedereen met een doordachte (neem dat als toverwoord) mening luisteren, dan zal de woede en rancune (grotendeels) verdwijnen. Het ergste wat je mensen kan aandoen is dat zij zich niet serieus genomen voelen en dat is wat wij doen als we meningen wegcijferen om zo maar tot een mooie overeenkomst te komen.
September 26th, 2006 21:55
@Wimjan: als je dat bedoelt met consensus, ja. En dat is veel akeliger, want dat betekent dat een tolerante consensus ingewisseld kan worden voor een intolerante consensus. Maar ik ben er nog niet over uit. Misschien gaat het wel om twee verschillende Nederlandse mentaliteitstypen, waarbij er steeds een de overhand heeft.
September 26th, 2006 22:06
Helemaal eens.
Maar hoe doen we het dan met de pedofielen-partij? Ook naar luisteren? Verbieden?
September 26th, 2006 22:15
@ Frissewind: Tja, daar is hetkanwellistan dus wel een utopie voor…
(Ik wist dat deze zou komen, vroeg of laat… maar, ik heb er geen antwoord op :s)
September 27th, 2006 11:06
Volgens mij is er in het recente verleden multi-0en massamediaal geluisterd naar de pedofielenpartij, en hebben ‘we’ gezamenlijk besloten dat we daar verder niet naar hoeven te luisteren. Niet ‘Doordacht’ genoeg. onderbuiken zijn goed om de intuitie te voeden, maar niet om ranzige fantasieën in de wereld te brengen.
@peter: als we ervan uit gaan dat de Nederlandse cultuur voorlopig nog veel erfgoed in het calvinisme heeft zie je gelijk de twee kanten: we doen de gordijnen open en tonen ons hiermee verdraagzaam, maar laten ook zien dat we niets te verbergen hebben en dat ieder zijn oordeel klaar mag hebben. Het is niet voor niets dat Belgen ons Dikke Nekken noemen (of in voetbaltaal: Botte Boeren).
September 27th, 2006 11:42
@Wim Jan: die calvinistische twee kanten kloppen wel, maar je formuleert het erg positief! Volgens mij is de Nederlandse onverdraagzaamheid veel fundamenteler, hoewel misschien minder dan haar tegendeel.
Open gordijnen zijn volgens mij een mythe of het is een verschijnsel in bepaalde regio’s (of tijdperken?).
October 16th, 2006 11:44
Iets dergelijks viel me op in een artikel op nu.nl die wisten te melden dat mannen en vrouwen steeds meer gelijk zijn. Zie http://blog.duurzaamleven.net/index.php?post=68.
October 29th, 2006 13:40
[...] (Gastblog van Dominique. Ook een gastblog schrijven?) De dialoog over verschil. Deze kreet is al eerder op hetkanwel.net verschenen. In een blog in het kader van de utopie Hetkanwellistan schreef ik over ‘luisteren naar de medemens’; het is belangrijk om pas een mening te hebben als je je ergens in verdiept hebt, als je de meningen van je tegenstanders volledig hebt doorgrond, pas reageert als je wijselijk kan zeggen dat je ergens over nagedacht hebt. Dus je roept niet om gehoord te worden. Angst voor anderen zal zo verdwijnen en respect en/of begrip neemt de plaats in van deze verstikkende emotie. [...]