Europa: ideaal voor de toekomst maar voor wie?
Gepost door St. Maarten
De Amerikaan Jeremy Rifkin vertelt in zijn boek The European Dream hoe hij van jongsaf opgroeide met the American Dream. Zelfs in verhaaltjes voor het slapen gaan vertelde zijn moeder dat iedereen rijk kan worden in Amerika door hard te werken. Van krantenjongen tot miljonair, het is een thema dat je nog steeds in Amerikaanse films en boeken tegen komt.
Rifkin vindt de Amerikaanse Droom een inspirerend ideaal, toch stelt hij dat het niet meer voldoet. De Amerikaanse Droom is te materialistisch en individualistisch. Voor de toekomst heeft de wereld een nieuw ideaal nodig en volgens Rifkin is die te vinden in Europa.
The European Dream gaat over de idealen die achter de ontwikkeling van de Europese Unie liggen: het bevorderen van vrede, kwaliteit van leven, duurzaamheid en communicatie tussen gelijkwaardige partners. De Amerikaanse Droom leert mensen om zoveel mogelijk individuele rijkdom te vergaren en zo autonoom mogelijk te zin. De Europese Droom leert mensen om in samenwerking met anderen te streven naar duurzaam geluk. Rijkdom is daar maar een onderdeel van.
De Europese Droom is een ideaal voor individuen en landen. Rifkin beschouwt de Europese Unie als een experiment om dit nieuwe ideaal vorm te geven op inter nationaal niveau: de europese staten zijn bereid geweest om — omwille van het welzijn van alle Europese burgers — een deel van hun autonomie op te geven.
Waarom is Rifkin als Amerikaan geïnteresseerd in een Europese droom? Volgens Rifkin ontstaat er langzamerhand een nieuwe globale netwerksamenleving. Alle wereldburgers staan steeds meer met elkaar in contact en zijn steeds afhankelijker van elkaar. Denk maar aan het wereldwijde islamitisch terrorisme. Plaatsen als New York, Afghanistan, Bali, Madrid, Hamburg waren de afgelopen jaren met elkaar verbonden, hoewel ongewild, in een netwerk van terrorisme.
De Europese Unie heeft als enige een antwoord op dit soort wereldwijde problemen omdat het een politiek model is om tegenstrijdige belangen van vele partijen, landen en regio’s te verenigen en te richten op het algemene welzijn. In Europa hebben wij ervaring met het omzetten van eeuwenlange strijd in vrede, samenweking en voorspoed. De Amerikaanse Droom, met zijn gerichtheid op materiële rijkdom en survival of the fittest en is bij uitstek niet geschikt om deze problemen op te lossen (zie Irak zou ik bijna kort door de bocht zeggen).
De ideeën van Rifkin zetten je aan het denken. Dat is de grootste waarde van The European Dream. Het boek is verder makkelijk leesbaar, maar toch diepgravend en uitputtend. Het is duidelijk geschreven voor een Amerikaans publiek, maar ook Europeanen zullen nieuwe dingen leren over Europa. En: je wordt ook een beetje trots als je hoort over alle goede dingen die wij hier bereikt hebben.
Toch blijven bij mij een aantal vragen achter die ik hier aan jullie voor wil leggen. Rifkin beschrijft hoe wij de zaken in Europa aanpakken, maar is dat ook een ideaal voor ons? Ik krijg vaak de indruk dat Europeanen de Europese Unie beschouwen als een nuttige, maar ook toevallige samenloop van omstandigheden. Het is niet een ideaal dat het leven van individuen en landen echt richting geeft.
Klopt mijn observatie, beste reaguurders, of hebben jullie wel een Europese Droom die jullie motiveert en inspireert? Zo ja, waar bestaat die droom uit? Welke droom zouden Europeanen en andere wereldburgers moeten hebben?
Plaats op MSN Reporter
Plaats op eKudos
Plaats op NUjij
August 9th, 2007 13:16
Wanneer ik aan de Amerikaanse Droom denk, dan denk ik ‘werken aan rijk worden’. Dat geeft het leven van individuen en landen (denk ik) meer richting dan de Europese Droom, want dan denk ik alleen aan ’samenwerken’ - dat is het ‘hoe’, nog niet het ‘wat’. Maar ja, als je er bv ’samenwerken aan welvaart en welzijn’ van maakt, dan heb je meteen zo’n vage ongeinspireerde CDA-slogan
Oplossing: focus op onderwerpen waar de roep van het publiek om actie het sterkst is, en daar werken we dan bv 4 jaar aan. Wat dacht je van: “Europe, working together on migration and the environment.”
August 9th, 2007 13:47
een goed ideaal is natuurlijk vaag (het geeft richting aan velen) en concreet (het geeft richting). ik stel voor een slogan: “Europe, for a better quality of life”.
August 9th, 2007 19:40
The American Dream is een ‘key scenario’ (volgens Sherry Ortner), een mythe en handelingsprogramma ineen, dat door een grote groep mensen wordt onderschreven en nageleefd. Europa kent dat niet. Het Europese ideaal is ontstaan aan de onderhandelingstafel.
August 9th, 2007 21:59
Collega peter heeft het bij het rechte eind: het europese ideaal wordt eerder geformuleerd uit een soort koopmansgeest (alles leuk en aardig maar de toko moet draaien en als daar een compromnis voor nodig is dan moet dat maar) en niet door de territroiumdrift van de landwinnersnazaten die de VS “groot” hebben gemaakt.
Eiropa kent, volgens mij, een veel grotere historische lijst van verdragen, pacts en soortgelijke overeenkomsten dan Amerika. In Europa gelooft men meer in maakbaarheid door het opstellen van regels en gedragscodes, dan in ongebreidelde expansie-vrijheid.
Grappig is wel dat hier nu een geest rondwaart die meer naar de Anmerikaanse droom neigt (privatiseringen, staatsbemoeinis terugdringen, de verzorgingsstaat meer aan de vrije markt overlaten), terwijl de Amerikanen nog steeds met enige bewondering naar Europa kijken. Misschien één van de redenen waarom Amerikaanse toeristen massaal hier een kijkje komen nemen. En die gaan dan naar de Keukenhof en Madurodam.
De agressieve Bush-politiek en de grootheidswaanzin van de Anmerikaanse droom kan dan misschien vervangen worden door het europese ideaal: “Say it with flowers and be great by being small”
(By the way: sorry peter, het lukt me echt niet binnen 30 seconden…..)
August 9th, 2007 23:11
Maar wel to the point.
August 10th, 2007 07:16
@peter
formuleer eens een key scenario voor europa?
August 10th, 2007 09:16
@St.Maarten: dat kan niet, een key scenario is historisch gevormd binnen een bepaalde culturele context.
August 10th, 2007 11:35
Dat ben ik dan met peter eens, maar zijn commentaar geeft wel inspiratie voor een conceptje waar de amnerikaan misschien wat mee kan:
Europa is niet alleen het continent van een waslijst aan verdragen. Europa is ook gevormd door vele volksverhuizingen. Nou had de ene verhuizing een meer verplicht karakter dan een ander maar het gevolg is wel dat sinds europaheugenis de europeaan bestaat. Waar je ook komt, overal vind je mensen wiens wortels elders hebben gelegen. Kritici van de hedendaagse volksverhuizingen doen er dan ook goed aan hun eigen familiestamboom uit te pluizen. Men kan verrassende dingen tegenkomen.
Omdat we dus, of we het nou willen of niet, in een multicultureke context leven, zou het aardig zijn als Europa serieus werk maakt van haar eigen motto “In varietate concordia“. De verscheidenheid moet worden benadrukt in beleid. Geen eenduidige regels voor alle europeanen, geen enkelvoudige oplossingen voor complexe problemen en (oude koe van stal), kleinschaligheid omdat groter groeien eigenlijk veel te veel schadelijke bijverschijnselen kent.
Die gedachte wordt het exportartikel van europa. Waarbij de strategie verlaten moet worden door op internationale vergaderingen mooie oproepen te doen, weer het zoveelste verdragje te ondertekenen en daarna te wachten tot anderen bereid zijn mee te doen. Want ga me nou niet vertellen dat we zonder Amerika en zonder het oprukkende China nergens toe in staat zijn.