In Europa is de oorlog nog maar net voorbij
Gepost door St. Maarten
Het boek Postwar van Tony Judt lijkt te gaan over vroeger, over wat er gebeurde na de tweede wereldoorlog. Bij nader lezen echter blijkt het ook te gaan over wat Europa nu is — een continent waar de oorlog nog maar net voorbij is.
Er zijn twee grote thema’s in het boek die opvallen. Allereerst is het verrassend om te lezen hoe snel Europa na de tweede wereldoorlog er weer bovenop krabbelde. Judt schetst een uiterst somber beeld van Europa net na de oorlog: de steden lagen in puin, miljoenen mensen zwierven rond zonder huis of eten. Ook de moraal was vernietigd: niet alleen de duitsers hadden misdaden begaan, duizenden mensen uit andere landen hadden meegedaan in de moordpartijen of geprofiteerd van de oorlog op dubieuze wijze. Het is in het licht van deze situatie bemoedigend om te zien hoe snel Europa economisch groeide na de oorlog. Amper 20 jaar na WO2 hadden veel mensen het beter dan ooit tevoren. Ook waren er overal gezonde democratieen ontstaan — iets wat kort na de oorlog helemaal niet vanzelfsprekend leek. Europa blijkt een veerkrachtige samenleving te zijn, gemeten aan de ontwikkelingen na de oorlog.
Een tweede opvallende thema is hoezeer Europa verdeeld is geweest. Ik ben gewend om West en Oost Europa als twee gescheiden werelden te zien. Voor de oorlog bewoog de Europese sociaal culturele hoofdstroom zich over Oost en West. De verdeling in West en Oost was een historische toevalligheid, geen culturele grens. Volgens Judt is eigenlijk alleen in West Europa de oorlog in 1945 gestopt. Oost Europa viel na 1945 in nieuwe (koude) oorlogsellende.
Postwar is goed geschreven en makkelijk leesbaar. Het geeft een goed inzicht in achtergronden van hedendaagse ontwikkelingen. Het stelt bijvoorbeeld de toetreding van Oost Europese landen tot de EU (zoals Polen, Estland etc.) Â in een ander daglicht. Deze landen bewegen weer mee met de mainstream van Europa. Na 60 jaar eindelijk herstel van een historische fout.
Plaats op MSN Reporter
Plaats op eKudos
Plaats op NUjij
August 16th, 2007 20:43
In je recensie mis ik een belangrijke component, waarvan het me bijzonder zou verbazen als het ook in het boek ontbreekt: de Verenigde Staten van Amerika. De rol die dat land met zijn cultuur en politiek hebben gespeeld in Europa, doordat de tweede wereldoorlog ze daar in eerste instantie toe dwong en ze (toen er gewonnen was) de gelegenheid gaf, lijkt me op zijn minst van groot belang om niet te zeggen bepalend.
Zowel in de oorlog zelf als tijdens de wederopbouw en zeker daarna in de Koude Oorlog heeft de VS zijn stempel op Europa en de verhoudingen daarbinnen gedrukt. In dat licht lijkt het me interessant te lezen over de identiteit van Europa (of het gebrek daaraan).
Hoe nu verder met die vervelende etter van een land, dat als het sterkste (maar zeker niet slimste) jongetje van de klas denkt dat het alles voor het zeggen heeft? Wat hebben we daarbij aan onze buren en op welke gezamenlijke geschiedenis kunnen we ons daarbij beroepen?
Door die bril bekeken loont het misschien ook te onthouden dat dit boek geschreven werd door een Brit. Maar ik ben zeker geïntrigeerd, dus je recensie is effectief :).