Wilders en WRR: veel kabaal, nu de inhoud

Afgelopen week werd het WRR-rapport ‘dynamiek in het islamitisch activisme’ dan eindelijk besproken in de Tweede Kamer. Het mondde al snel uit in circus Wilders. Gek is dat eigenlijk, want de andere parlementariërs hadden best goede weerwoorden. Kennelijk kun je maar het beste iets blaten in soundbites, ook al is het een kolossale scheeftrekking van de werkelijkheid.

Vrijheid als een pot met goud aan het eind van de regenboog

Dat dit gebeurt is op zich niet zo’n probleem: wel een probleem is dat Wilders zijn eigen karikaturen ernstig neemt en 17 zetels in de peilingen heeft van mensen die hém serieus nemen. Dat vindt ook schrijver Marcel Möring, die na lang stilzwijgen zijn mond open doet en Wilders ronduit voor fascist uitmaakt. Of Wilders inderdaad een fascist is, is maar de vraag (maar misschien stijgt de verlossersrol nog eens naar zijn hoofd); een nationalist en antidemocraat is hij m.i. wel, en met vrijheid hebben zijn voorstellen niet veel van doen. De vrijheid is bij Wilders een vrijheid die altijd heroverd zal moeten blijven worden op het oprukkende Groene gevaar: het monster van de islam. Wilders zal nooit tevreden zijn; hij zal altijd vijanden, lafhartigen en landverraders blijven zien, zelfs al zou iedere moslim hier varkensvlees eten en zijn homoseksuele buurman vriendelijk begroeten.

Roepende in de woestijn, blind voor bredere perspectief

Uit zijn gehele retoriek blijkt dat Wilders zichzelf beschouwt als een Churchill die als enige het gevaar ziet van de bezettingsmacht die Europa inneemt. De anderen zijn lafbekken, Chamberlains. Nu heeft Wilders gelijk dat de islam als openbaringsreligie absolutistisch en intolerant van aard is, maar dat zijn het gereformeerd protestantisme en de katholieke Kerk ook. Of was hij de kruistochten, inquisitie, godsdienstoorlogen en geloofsdwang vergeten? De islam is volgens hem al 1400 jaar in een ideologische strijd met Europa verwikkeld, maar hij lijkt zich niet te realiseren dat het christelijk Europa die strijd al lang en breed op elk vlak (economisch, militair en intellectueel) wereldwijd gewonnen heeft, en dit tot grote ellende van de wereldbevolking. De kolonisatie; wel eens van gehoord, meneer Wilders? Nederland heeft alleen al in Indonesië, nota bene in 1948, meer dan 150.000 dodelijke slachtoffers gemaakt. Het gaat maar even om het perspectief waarin je de dingen ziet.

Het WRR-rapport

Terug naar het WRR-rapport zelf: opvallend was dat juist de oppositiefracties behoorlijk kritisch waren op het rapport, en dan niet alleen de VVD. Ook Femke Halsema bijvoorbeeld vond het stuk in bepaalde opzichten niet overtuigend.
Dat kon ook niet, want het stuk was niet bedoeld als evenwichtig rapport, maar om tegenwicht te bieden aan alle negatieve kritiek (en vooral clichébeelden) over de islam en moslims.
Verder vraagt het rapport zich niet af wat ‘gewone’ moslims in Nederland zoal bezighoudt, hoe men denkt over de ideale samenleving en of men die idealen ook werkelijk nastreeft, en via welke kanalen dan, maar richt zich (1) op die moslimintellectuelen in het buitenland die een synthese van mensenrechten en sjariawetgeving nastreven; en (2) op de islamistische oppositie van dictaturen in Noord-Afrika en het Midden-Oosten.

Het eerste lijkt toch een beetje op het uitlezen van de krenten in de pap, en wat het tweede betreft: ik ben net Joris Luyendijks ‘Het zijn net mensen’ aan het lezen, en juist hij is als voormalig correspondent erg voorzichtig over wat islamisten als de Egyptische ‘Moslimbroederschap’ nu eigenlijk beogen: democratisering of theocratisering. Luyendijk zegt: je kunt dat niet weten want Egypte is feitelijk een dictatuur met een applausmachine die voor parlement doorgaat. Mensen laten het achterste van hun tong niet zien, en politieke activisten als de Moslimbroeders al helemaal niet. Ze kijken wel uit.

Belangrijkste conclusies van het rapport, voorzien van commentaar

“Ook de interne Europese en Nederlandse verhoudingen vergen oog voor diversiteit en dynamiek. Dit vereist echter wel een cultuuromslag. Tot dusver getuigt het politieke en publieke debat in Nederland van onvoldoende kennis van de islam en de vele islamitisch-politieke denkstromingen en bewegingen.”

Mijn commentaar: juist die conclusie is dus bevreemdend, omdat het rapport zelf die intellectuelen en positieve ontwikkelingen selecteert die haar uitkomen. Wat het rapport had moeten doen is het hele palet schilderen, en dan laten zien welke denkstromingen dominant zijn. Dat schept een reëel beeld, en daar kun je beleid op maken.

“Overheden dienen actief en vooral structureel initiatieven te ondersteunen die voorzien in verbreding van de informatievoorziening over deze thema’s bij zowel moslims als niet-moslims. Bij uitstek structurele bijdragen kunnen tegenwicht bieden aan eenzijdige informatie- en beïnvloedingsmechanismen van bijvoorbeeld de ‘webislam’ van radicale groeperingen.”

Mijn commentaar: Alsof jongeren van Marokkaanse en Turkse afkomst de informatie van de Nederlandse overheid zouden vertrouwen. Het voorgenomen Marhaba, huis van Islam, te Amsterdam is een voorbeeld van een poging van de overheid de denkwereld van jongeren te beïnvloeden. Die kijken daar echter dwars doorheen als overheidspropaganda. Als je wilt beïnvloeden zul je dat op universitair niveau moeten doen, en invloed moeten uitoefenen op de islamitische intellectuele elite. Daar heeft de overheid, via de academische eisen voor theologische opleidingen, ook mogelijkheden toe.

Wat het middelbaar onderwijs betreft moet de overheid vooral investeren in geschiedenisonderwijs: leraren zouden moeten overbrengen welke gevolgen de verstrengeling van politiek en religie hadden, en welke vrijheden de wetenschappelijke revolutie en de godsdienstkritiek (Van Voltaire tot Reve) hebben opgeleverd.

“In de Nederlandse verhoudingen kan partijvorming die (gedeeltelijk) plaatsvindt op basis van de islam of de moslimidentiteit een constructieve bijdrage leveren aan het politieke debat. Islamitisch geïnspireerde politieke partijen kunnen een stem geven aan degenen die zich in de vertegenwoordigende organen van moslims niet vertegenwoordigd weten. Ze getuigen van het streven naar participatie aan de bestaande instituties en volgens de geldende democratische spelregels.”

Mijn commentaar: Dat is wellicht goed denkbaar, maar vooralsnog is dat helemaal niet aan de orde. De AEL is hier nooit van de grond gekomen; de MoslimDemocraten hebben één zetel in de Haagse Gemeenteraad. De meeste moslims die politiek geïnteresseerd zijn voelen zich kennelijk goed vertegenwoordigd door de ‘linkse’ partijen. Dit lijkt mij een teken van integratie. Waarom het rapport dan een lans breekt voor verzuiling is onduidelijk. Tenzij het al van tevoren wil manen niet al te hysterisch op moslimpartijen te reageren: of zorg en zelfs angst terecht zijn hangt echter ook van het karakter van zo’n partij af. Vooralsnog lijken moslims in overgrote meerderheid echter niet te opteren voor islamistisch politiek activisme.

Deze entry werd gepost op Tuesday, 11 September 07 om 0:35 uur in de rubriek Uncategorized. Je kan een reactie achterlaten, of backtracken vanaf je eigen site.