hetkanWel.net

Hoeveel moslims zijn er nu eigenlijk in Nederland? Er is een nieuwe schatting gemaakt van het aantal actieve moslims — 200.000 zouden het er moeten zijn. Deze schatting kwam vorige week al uitgebreid in het nieuws, maar nu pas is het volledige rapport te lezen. En wat blijkt? De schatting is boterzacht, gebaseerd op dubieuze aannames. Het wordt tijd dat iemand eens een keer echt goed ouderwets gaat tellen.

Alle tot nu toe gebruikte methodes om het aantal moslims te tellen zijn gebaseerd op schattingen. Dit geldt ook voor het laatste rapport op dit gebied, Nederland deugt van het Instituut voor Integratie en Weerbaarheid. Dit rapport maakt een schatting (zie pagina 56 en verder) van het aantal moskees (475) en vermenigvuldigt dit met een schatting van het aantal bezoekers tijdens het vrijdaggebed. Gewoonlijk gaan alleen mannen naar de moskee. Om ook het aantal actieve islamitische vrouwen en kinderen mee te nemen, vermenigvuldigen de onderzoekers hun cijfer met nogmaals een schatting van het aantal actieve vrouwen en kinderen. Kortom, er zitten zoveel geschatte aantallen in dat het uiteindelijk cijfer van 210.000 actieve moslims boterzacht is. Garbage in is garbage out, als je er rommel in stopt, krijg je rommel eruit.

In Nederland wordt niet bijgehouden wat iemands religie is, dit vanwege overwegingen omtrent privacy en godsdienstvrijheid. Daarom wordt in Nederland religieuze betrokkenheid vaak gemeten met behulp van enquêtes en gegevens van religieuze genootschappen. Voor christelijke groeperingen werkt dit, maar voor islamitische groeperingen niet. Moskeeën hebben meestal niet zo’n goede adminstratie als Nederlandse kerken, en en veel mensen die zich moslim noemen zijn dat alleen in naam — dat hoeft nog niks te zeggen over hun betrokkenheid bij het geloof.

Het is wel belangrijk dat er goede cijfers komen over het aantal moslims, en als we toch bezig zijn, ook over het aantal gelovigen van andere snit. Al was het alleen maar om overdreven angsten voor tsunami’s en andere religieuze rampen uit de lucht te halen. Daarom pleit ik ervoor dat we stoppen met schatten, maar gewoon echt gaan tellen.

Zo moeilijk is dat niet. Geef mij een pot met geld, en ik doe het zelf.

Links

• Nederland deugt – rapport over normen en waarden van o.a. moslims

 

De steekproef is nog te klein om representatief te zijn, maar het is toch interessant om te
proberen een schatting te maken van het totale aantal bezoekers. Laten we uitgaan van een
totaal van 475 moskeeën die elke vrijdag gemiddeld zo’n 107 bezoekers per moskee trekken.
Deze bezoekers zijn voor het grootste deel mannen. We maken een ruime schatting en gaan er
vanuit dat alle bezoekers mannen zijn, dat ze allemaal een partner hebben die ongeveer
dezelfde geloofsovertuiging heeft, en dat ze allemaal kinderen hebben. Dan komen we op een
totaal aantal actieve moslims van zo’n 211.000 personen (zie Tabel 6). Waarschijnlijk is het
getal een stuk lager, omdat een flink aantal moskeebezoekers al met pensioen is. Bovendien
zullen jongvolwassenen waarschijnlijk een vrij kleine groep vormen. In ieder geval klagen de
meeste imams in de steekproef over het gebrek aan jongeren in de moskee.
We gaan er in deze studie vanuit dat 21 % of minder van de mensen van islamitische
afkomst gemiddeld 1 keer per week in de moskee komt. Als we er vanuit gaan dat een moslim
hetzelfde bedoelt als een christen wanneer hij zegt dat hij gelovig is, dan moeten we dit
percentage vergelijken met het percentage wekelijkse kerkgangers onder christenen. In 2003
noemde 58 % van de Nederlanders zichzelf christen en ging 22 % daarvan minstens één keer
per week naar de kerk (CBS, 2007). Moslims en christenen zijn dus ongeveer even kerks.
Deze uitkomst wordt bevestigd door het onderzoek van Becker en De Wit (2000).