Een computer kan zo veel duurzamer: minder gif en minder afval! Daarom zoekt hetkanWel samen met het publiek, experts en onze partners Ode, Duurzaam Nieuws en Microsoft naar de groene pc. Ons doel is dat er met kerst 2010, de jaarlijkse verkooppiek in de retail, een groene pc in de winkels ligt.
In de zoektocht naar een groene pc mag de visie van Greenpeace, de gezaghebbende expert op het gebied van groene electronica, natuurlijk niet ontbreken. hetkanWeller Frissewind sprak daarom met Kim Schoppink, campagneleider groene electronica bij Greenpeace. Haar verhaal maakt een ding pijnlijk duidelijk: een groene pc is heel hard nodig, voor mens en milieu.
Waarom is een groene pc eigenlijk nodig?
Allereerst zitten er veel gifstoffen in computers die voor vervuiling zorgen bij de productie, het gebruik en in de afvalfase. Denk aan PVC en broom, stoffen die na verbranding kankerverwekkend zijn en zorgen voor hormoonverstoring.
Verder is de levensduur van een computer steeds korter, want we willen steeds meer functies. Zo ontstaat een enorme berg giftig afval waar we ons hier in het Westen geen raad mee weten. We dumpen het daarom in arme landen. Maar daar weten ze al helemaal niet hoe ze er mee om moeten gaan, want ze hebben de kennis en de faciliteiten niet. Zo ontstaan afschuwelijke milieurampen.
In 2008 hebben wij samen met een bureau onderzoek gedaan naar de afvalverwerking van electronica in Nederland. Daaruit bleek dat slechts 15% van het elektronica-afval bij de officiële afvalverwerking terecht komt. Van die andere 85% verdwijnt een gedeelte in de prullenbak in Nederland, waar het verbrand wordt. Of het verdwijnt in de illegale afvalhandel en wordt verscheept naar Afrika.
Weten we eigenlijk wat er met het afval in Afrika gebeurt?
Zelf ben ik in Ghana geweest. Daar heb ik gezien hoe grote schepen in de haven binnenkomen, boordevol elektronisch afval uit Europa. Als zo’n container open gaat, zie je dat de pc’s er gewoon zijn ingesmeten. Vervolgens gaan ze in vrachtwagens en vaak rechtstreeks naar de dump.
In 2008 ging het om 1000 containers per jaar, maar van de lokale bevolking weet ik dat de hoeveelheid afval die binnenkomt sindsdien alleen maar is gegroeid. Het wordt door mensen met de hand uit elkaar gehaald waardoor zij worden blootgesteld aan de gifstoffen die in de computers zitten. Wanneer het afval verbrandt wordt, ontstaan nog meer gifstoffen zoals kankerverwekkende dioxines, waarvoor we hier in Nederland heel bang zijn. Helemaal triest wordt het, als je bedenkt dat er veel kinderen werken op zo’n afvaldump.
En hoe zit het met het energiegebruik van computers?
Dat is het tweede belangrijke punt. Computers zorgen voor een heel hoog energieverbruik. Het maken van chips kost bijvoorbeeld veel energie en door de grote vraag hiernaar stijgt het energieverbruik explosief. Daarnaast zorgt ook het gebruik van PC’s voor veel energie.
En er is nog iets: het materiaalgebruik. De grondstoffen die we nodig hebben voor pc’s worden schaars, denk aan goud, zilver en koper. Om te voorkomen dat ze ‘op’ raken moeten we meer recyclen en de levensduur van computers verlengen. Daarom moeten pc’s veel makkelijker te ‘upgraden zijn’. We gaan nu zo met onze pc’s om: “Mijn band is lek, ik koop een nieuwe fiets.”
Kan het eigenlijk wel, een groene pc?
In onze visie wel. Een groene pc bevat geen gifstoffen en bestaat voor 100% uit materialen die recyclebaar zijn. De onderdelen moet je makkelijk uit elkaar kunnen halen, zodat ze in afzonderlijke pure afvalstromen kunnen worden gescheiden, die zorgen voor kwalitatief hoogwaardig gerecycled materiaal. Dan wordt het economisch ook aantrekkelijker om ze te hergebruiken in plaats van te dumpen. Op dit moment bestaan de computers uit te veel verschillende onderdelen wat leidt tot gemengde afvalstromen die economisch minder interessant zijn.
Verder is een groene pc natuurlijk energiezuinig. Stel je daarbij scenario’s voor waarbij een kleine computer is aangesloten op een grote centrale server waarop alle software draait.
Je boekt veel milieuwinst omdat de energie in een datacenter beter benut wordt. Personal compters verbruiken vaak veel energie zonder dat ze gebruikt worden. Bovendien is het makkelijker om datacenters centraal te koelen. En je kunt de warmte uit datacenters makkelijk hergebruiken om huizen te verwarmen. Sun Microsystems werkt al met een systeem van kleine computers die zijn aangesloten op een centrale computer, maar dat is alleen voor kantoorgebruik.
Daarnaast is de groene pc niet alleen zuinig in gebruik maar ook in de productie. Het maken moet minder energie kosten, en de energie moet komen uit hernieuwbare bronnen.
Is het realistisch om te verwachten dat de energie bij de productie omlaag kan?
Jazeker. Wij houden de Guide to Greener Electronics bij en daarin hebben alle fabrikanten zich gecomitteerd aan een lager energieverbruik. Dat zouden ze niet doen, als ze dachten dat het onhaalbaar was.
Welke groene pc kan ik nu al kopen?
Er is nog geen 100% groene pc. Wel zijn er fabrikanten die de ergste gifstoffen, met name pvc en broom, hebben vervangen. Dat zijn Apple, Acer en HP.
Volgens Apple-gebruikers is hun pc al groen genoeg. Klopt dat?
Apple heeft al een jaar computers zonder het giftige PVC en broom, daarin waren ze het snelste. Maar er valt bij het bedrijf nog heel veel winst te boeken op o.a. het gebruik van energie uit duurzame energiebronnen en het uitbannen van andere gifstoffen zoals weekmakers en beryllium.
Worden bedrijven bang van jullie Guide to Greener Electronics?
Geen van de bedrijven wil onderaan staan. Er is sinds 2006 ook progressie geboekt. Zo hebben veel producenten nu plannen voor pvc- en broomvrije producten, terwijl er vier jaar geleden nog helemaal niet aan gedacht werd. Nu zijn er zelfs al modellen te koop zonder die gifstoffen. Nokia heeft al langer gifvrije mobieltjes in de winkel liggen. Bovendien hebben ze een inzamelingssysteem in alle landen waar ze mobieltjes verkopen. Verder scoort Nokia goed op energie uit hernieuwbare bronnen en energie-efficiënte producten.
Microsoft staat vrij laag in jullie ranglijst. Hoe komt dit?
De lijst gaat over hardware. Microsoft heeft nog geen gifvrije Xbox en Zune. Ze hebben wel plannen, maar de producten liggen nog niet in de winkel. Ook hebben ze nog geen systeem voor recycling van hun hardware. Met hun software kunnen ze er wel er voor zorgen dat pc’s langer meegaan. Voor elk nieuw besturingssysteem zijn nieuwe pc’s nodig. Nieuwe software zou ook op oude pc’s moeten kunnen draaien, door bijvoorbeeld alleen die functies te bieden die gebruikers nodig hebben, en niet standaard alle functies. Verder kan Microsoft, samen met de rest van de IT-industrie, voor wereldwijde energiebesparing zorgen door met slimme oplossingen te komen voor het energieverbruik.
Hoewel het interview met Kim Schoppink duidelijk maakt dat een groene pc nog niet op de markt is, laat het ook zien dat er wel veel hoopgevende ontwikkelingen zijn, met name op het gebied van gifstoffen en energie-efficiëntie. Bovendien is er al een groene electronica producent: het Finse concern Nokia. Dat bedrijf laat zien dat duurzaam electronica produceren op grote schaal wel degelijk mogelijk is. Als het met mobiele telefoons kan, moet het met computers ook kunnen.
Wij geloven er daarom in dat een groene(re) pc binnen handbereik is. Help ons mee met de ontwikkeling, kom naar onze gratis evenementen op 18 augustus of 15 september, en zorg dat er deze kerst een groene pc in de winkels ligt.
Lees ook:
Zonder recycling binnenkort geen pc’s meer
