Geen continent verstedelijkt de komende jaren zo snel als Afrika. In 2015 is de verplaatsing van platteland naar stad zelfs omvangrijker dan in Azië. En binnen een paar maanden kwamen twee Nederlandse boeken uit over dit onderwerp. Femke van Zeijl schreef over haar boek op deze blog al een Ode aan de Stad. Een andere journalist, Rik Delhaas beschreef in zijn boek bijna sprookjesachtig de wereld van mensen in Afrika die besluiten naar de stad te trekken en het daar goed of minder goed treffen. Pechvogels en Gelukzoekers neemt je mee in de verbazing van de personen in de verhalen. In het kleine geluk en het grote ongeluk van voor- en tegenspoed.
Vier lange verhalen en drie korte in het boek beschrijven verschillende aspecten van de verstedelijking. De korte verhalen beschrijven de beleving van steden die niet meer bestaan – verstedelijking is zo oud, sommige steden zijn door de eeuwen heen alweer verdwenen – of voor vreemdelingen absoluut ontoegankelijk zijn. De kleine hoofdstukjes zijn welkome afwisselingen op de langere verhalen, maar lijken ook af en toe het doel te missen; al kunnen ze ook bedoeld zijn om de lezer wat verward en ontaard achter te laten. Ze zijn immers nooit aangekomen waar de schrijver ze mee naar toe wilde nemen: de stad bestaat niet meer.
De langere hoofdstukken zijn grondig en staan vol informatie. Mensen die zelf wel eens in een Afrikaanse stad hebben gereisd of gewoond, zullen af en toe grinniken uit herkenning. Of het hoofd schudden om dat ze dezelfde bizarre situatie hebben meegemaakt; sommige belevenissen van Delhaas’ hoofdpersonen zijn namelijk niet alleen voor de trekkers van het platteland vreemd of wennen, zeker ook de Europese bezoeker zal zijn wenkbrauwen gefronst hebben. Mensen die nog nooit een voet op Afrikaanse bodem hebben gezet krijgen een helder en goed idee van het leven op het platteland en de tegenstellingen in de stad. Het eerste hoofdstuk gaf genoeg redenen en prachtige anekdotes om verder te lezen: ik wilde weten wat de personages in andere steden in de volgende hoofdstukken meemaken.
Delhaas beschrijft de dingen die voor ons vanzelfsprekend zijn op ontluikende wijze. In het eerste hoofdstuk over Nairobi zijn deze het beste uitgewerkt: van het fenomeen lift tot wolkenkrabber; Makoli en Ochari vallen van de ene verbazing in de andere. Dat het niet altijd goed uitloopt is wel zo’n eerlijke beschrijving van het leven in een Afrikaanse stad. Ook in de andere verhalen over Johannesburg, Addis Abeba en Kampala beschrijft Delhaas op eigen wijze aan de hand van alledaagse voorbeelden de impact van de verstedelijking op de levenswijze van de Afrikaan die naar de stad getrokken is vanaf het platteland.
Pechvogels en Gelukzoekers is een boek vol ervaringen, vragen en af en toe ook antwoorden. Een boek dat je doet verlangen naar de chaos van Afrikaanse verstedelijking en de rust van georganiseerde Westerse wereld op hetzelfde moment.
Rik Delhaas
Pechvogels en Gelukzoekers
ISBN10: 9025474993
Uitgeverij Contact
