‘De neurowetenschap creëert grote mythes’

In Bevrijd de psychologie beweert Jan Derksen, klinisch psycholoog-psychotherapeut, dat zijn collega’s zich blind staren op hersenonderzoek. Daardoor verdwijnt alle aandacht voor echte oorzaken van psychische problemen.

U noemt neuropsychologen ‘amateurbiologen’. Moet dat nou?
‘De afgelopen twintig jaar zijn veel van mijn collega’s de psychologie ontvlucht. Zij zijn biologisch onderzoekers geworden, die voor psychische problemen een verklaring zoeken in de neurowetenschap. ADHD, depressie en een angststoornis noemen zij hersenaandoeningen; die worden zogenaamd veroorzaakt door de hersenen. Maar daarmee is niets opgelost. Er zijn soms biologische oorzaken te vinden, maar er zijn vaak meer overtuigende psychologische oorzaken, die onder het tapijt worden geveegd.’

Is de interesse in hersenonderzoek niet gewoon een logische ontwikkeling van de psychologie? We zijn Freud wel voorbij, toch?
‘Ja, maar mijn vakgenoten hebben zich laten verleiden door de heel overtuigende beelden van MRI scanners die bij hersenonderzoek horen. Hierdoor is de psychologie op het menu van de neurowetenschappen komen te staan, die haar met plezier opslokken.’

Die MRI scanners zijn toch de sleutel tot een beter begrip van onszelf?
‘De neurowetenschap creeert grote mythes, zoals dat we door meer begrip te krijgen van de hersenen meer grip krijgen op het bestaan. Het feit dat er verschil te zien is tussen de hersenen van iemand met en van iemand zonder ADHD, betekent niet dat dit verschil de oorzaak van een psychische stoornis is. Er is namelijk net zo goed verschil te zien tussen de hersenen van iemand die goed viool kan spelen en die van iemand die dat niet kan. Het gaat dan fout in de interpretatie van dat verschil.’

Wat betekent dat vervolgens voor de behandeling van mensen met psychische problemen?
‘Heeft iemand een angstaanval, dan wordt die volgens de neurowetenschappers veroorzaakt in de hersenen en moeten er pillen voor komen, terwijl je het moet oplossen met therapie. Geen pillen voor een psychisch probleem, maar aandacht. Het gevaar is dat je iemand die in psychologisch opzicht hulp nodig heeft, dichtmetselt met medicatie. Zo krijgen ze een etiket opgeplakt en de bijbehorende pillen voorgeschreven. Dat laat mensen geen ruimte om te werken aan problemen, te ontwikkelen en daar sterker uit te komen.’ | Door: Willemijn Sneep

Het meinummer van Ode ligt nu in de winkel en is te verkrijgen voor de iPad via de app ‘Tijdschrift’. Bestellen kan ook via 0251 257927.

Meer lezen?
- Dat stress onzin is
- Dat je de populairste experts al helemaal niet moet vertrouwen
- Dat iedereen journalist is



Volg Ode ook op Facebook, via de digitale nieuwsbrief, of neem een proefabonnement op Ode voor slechts €3,33 per maand

(Advertentie)