Duitse humor bestaat wel, het is zelfs strak gepland

Bron: 360 Magazine

Wie beweert er dat Duitsers geen humor hebben? In het eerste deel van een serie over humor in Europa onderzoekt Le Monde het geheim achter het Duitse Kabarett waar sinds jaar en dag de spot wordt gedreven met de politiek, zelfs tijdens het communisme.

De Duitse humor bespreken: een onmogelijke opgave? Het is een hardnekkig cliché dat Duitsers geen enkel gevoel voor humor hebben. Een cliché dat zelfs in de literatuur wordt bevestigd. Zo schreef de beroemde Duitse journalist en auteur Kurt Tucholsky in 1919: “Als een Duitser een goede politieke grap maakt, neemt de helft van het land daar aanstoot aan.”

Maar we kunnen gerust zijn, want Duitse humor bestaat wel degelijk. Dat deze in het buitenland soms minder toegankelijk lijkt, komt omdat hij ‘goed georganiseerd’ is.

De Duitse humor heeft zijn eigen tempel: het Kabarett. Deze traditie, die teruggaat tot het begin van de twintigste eeuw, is slechts in de verte verwant met het Franse cabaret, waaraan het zijn naam heeft ontleend. Bij het Kabarett geen blote jongedames of dans, maar een toneel met een minimaal decor, dat gewijd is aan politieke satire.

“Hoera, humor is ingepland!”

Tijdens de voorstelling worden sketches uitgevoerd door een of meerdere acteurs, vaak in combinatie met liedjes. Het verschil met komische voorstellingen is dat het altijd over politiek of maatschappelijke problemen gaat. Alle grote steden in Duitsland hebben wel een of meer schouwburgen die bestemd zijn voor het Kabarett, dat ook op televisie een grote plaats inneemt.

De traditie is zo sterk dat zij de twee Duitse dictaturen van de twintigste eeuw heeft overleefd. Het Kabarett, dat zeer populair was in de jaren twintig en dat tijdens de naziperiode verboden was, rukte na de oorlog weer op en wist zich zelfs onder het Oost-Duitse bewind te handhaven.

“Er bestaat geen ander voorbeeld van een dictatuur die zijn acteurs betaald heeft om het regime op de korrel te nemen”, stelt Dirk Neldner, die directeur is van Distel, het beroemdste Kabarett van Oost-Berlijn. De eerste voorstelling van deze cabaretgroep, in 1953, heette: Hoera, humor is ingepland!

Hoewel de auteurs zich merendeels kwetsend hebben uitgelaten over het communistische regime, bleef het gezelschap subsidie ontvangen van de staat. Waarom? Omdat satire sterk verankerd is in de Duitse cultuur, als een zeer oude vorm van ‘gezonde politieke vorming’. Tijdens het Carnaval van Keulen, dat al tweehonderd jaar bestaat, wordt op de dag van de carnavalsoptocht altijd de draak gestoken met geestelijken en politici. Zo is ook het Kabarett een plek waar men zich mag uiten en waar men kritiek op de machthebbers met elkaar kan delen.


Koop 360 in de kiosk, de app store of neem een voordelig kennismakingsabonnement (8 nummers voor 15 euro). Volg 360 ook op Twitter of Facebook.

Lees ook:

Leven als gesubsidieerde god in Berlijn

Geen geld meer voor oude stenen

Banken in Barcelona bestormd

(Advertentie)