Alles wat je (niet) wilde weten over melk

Foto: Fields of View, Flickr

hetkanWel-blogger Rozemarijn bouwt aan een eetbaar bos in Frankrijk. Op een stuk grond van 20 hectare in de Dordogne probeert ze, samen met haar parnter, de principes van permacultuur in de prakrijk te brengen. Ook in haar Haagse achtertuin tuiniert ze er op los. Op hetkanWel doet ze verslag van haar belevenissen én schrijft ze over “gezonde voeding van grond tot mond”. Vandaag: het eerste artikel in een serie over melk.

Dacht ik snel even uit te kunnen zoeken hoe het nou met melk zit qua gezondheid, blijkt het één van de meest controversiële onderwerpen in de voedingswereld. En eigenlijk ook voor mezelf. Niet dat ik gehecht ben aan een dagelijks glas melk. Maar een paar dagen zonder room, boter, crème fraiche en bovenal yoghurt, daar krijg ik echt witte hallucinaties van. Ergens weet ik wel dat het niet helemaal natuurlijk is om als volwassene melk te blijven drinken. Maar kan het kwaad? Ja en nee, blijkt weer die fijne genuanceerde uitkomst. Gelukkig zijn er ook echte meevallers voor de roomliefhebbers onder ons. 

Lees ook
Kruidige pompoencake
Het beste van de raw food keuken
Instantbevrediging: zelf chocolade maken

Moeilijk verteerbaar goedje

Om te beginnen staat melk bovenaan de lijst van voedselallergieën. 65% van de volwassen mensen heeft namelijk niet het lactase-enzym dat nodig is om lactose (melksuiker) goed te kunnen verteren. Daarnaast is caseïne, het belangrijkste melkeiwit (80% van de melkeiwitten) één van de moeilijkste eiwitten voor ons lichaam om te verteren. Bepaalde bestanddelen van caseïne lijken op het gluteneiwit. Vandaar dat mensen met glutenallergie vaak ook slecht tegen melkproducten kunnen (Bron: Hartwig, It starts with food).

De meeste mensen die lactose intolerant zijn kunnen wel kleine hoeveelheden lactose hebben, zoals veel Aziaten. Maar het leidt vaak tot een opgeblazen gevoel, kramp, diaree, slijmvorming en disbalans in het bacterieleven in de darmen. Bij kinderen die voor hun 3e jaar melk hebben gedronken, is de kans groter dat ze later in hun leven allerlei voedselallergieën ontwikkelen (Bron: L. Cordain, The paleo answer).

Evolutionair omstreden

Melk is in de natuur bedoeld om zoogdieren na de geboorte snel te laten groeien. Alle baby zoogdieren maken dan ook lactase aan, maar meestal stopt de productie na het zogen. Volgens Loren Cordain, grondlegger van het paleodieet, een duidelijke evolutionaire clue dat we er niet op gemaakt zijn om ook na de zoogtijd nog (koe)melk te drinken. Dat zijn we ook pas 10.000 jaar geleden gaan doen, ten tijde van de agrarische revolutie. Evolutionair gezien zijn de 333 generaties die sindsdien verstreken zijn niet veel om genetisch op een ander dieet afgestemd te raken (L. Cordain, The paleo answer).

Maar gelukkig geldt voor veel Noord-Europese volken dat volwassenen wél het lactase-enzym hebben. Helaas betekent dat niet dat je ongestraft melk kan drinken. Want er zit van alles in melk dat je de lust tot drinken zomaar kan ontnemen (mij wel in ieder geval). Zeker in de gewone fabrieksmelk. Die is voor niemand goed. En zeker niet voor de koeien.

Gelukkig is er een compromis: biologische melk. Daarover binnenkort meer…

(Advertentie)