De wereld zonder tarwe

Foto: bhamsandwich (Flickr)

Haal tarwe uit je dieet, en je doet het beste wat je voor je gezondheid kan doen. En ook voor je gewicht, als we de Amerikaanse cardioloog W. Davis mogen geloven. Lastig te geloven? Misschien helpt de volgende vergelijking: als je twee volkoren boterhammen eet gaat je bloedsuikerspiegel meer omhoog dan wanneer je twee lepels pure suiker snoept.

We schreven er al eerder over dat er steeds meer discussie ontstaat over de effecten van tarwe op onze gezondheid. Cardioloog W. Davis heeft er een heel boek Wheat Belly aan gewijd om uit te leggen hoe slecht tarwe eigenlijk is. In de blog Brood, daar zit (bijna) niks in lees je waarom tarwe nog slechter voor je lichaam is dan suiker. Toch hoef je je geliefde boterham niet meteen helemaal vaarwel te zeggen. Er zijn gelukkig ook andere manieren om je plakje kaas toch ergens op te kunnen leggen.

[adrotate banner=”11″]

Weken of kiemen van granen

Het weken en fermenteren van granen is de beste manier om alle goede voedingsstoffen vrij te maken en de minder goede effecten te verminderen. Dat wisten onze voorouders allang. Die gebruikten granen nooit zonder ze een nacht te weken. In het boek Nourishing Traditions zijn de bereidingsmethoden van onze voorouders vergeleken met de nieuwste wetenschappelijke inzichten over voeding. En wat blijkt: door het weken worden de enzyme inhibitors (die maken dat je granenzaden zo lang kunt bewaren) geneutraliseerd en komen de goede enzymen vrij. Deze enzymen zorgen o.a. voor meer vitamine B in het graan. Onderzoek door de Universiteit van Minnesota liet zien dat gekiemde tarwe 315% meer riboflavin (B2), 66% meer niacine (B3) en 300% meer vitamine C bevatte dan ongeweekte tarwekorrels (Bron: Weston A. Price Foundation).

Weken helpt ook om fytinezuur af te breken en te neutraliseren. Phytic acid zit in de vliesjes van alle granen. Het zuur combineert in de darmen met goede mineralen als calcium, ijzer en zink en verhindert hun opname. Een dieet dat veel ongeweekte granen bevat kan daarom makkelijk leiden tot mineralengebrek en zwakke botten. Ook de moeilijk verteerbare gluten worden door weken afgebroken tot kleinere moleculen die makkelijker opneembaar zijn. Zuurdesembrood is dus een betere keuze en er bestaat ook brood van gekiemde tarwe.

Glutenvrij: boekweit, quinoa

Vooral de veel gebruikte tarwe bevat zo veel gluten omdat het daarop is doorveredeld (gluten maken brooddeeg zo mooi elastich). Kies daarom liever voor andere granen en niet-granen, die minder gluten bevatten. Granen zijn de eetbare zaden van planten die tot de grassenfamilie behoren (tarwe, rogge, rijst, gerst, spelt, maïs, haver en teff). Boekweit, amaranth en quinoa zijn ook zaden, maar van een andere plantenfamilie en met een ander nutriëntenprofiel.

Er wordt vaak gezegd dat alle granen van de grassenfamilie gluteneiwit bevatten, maar de mate waarin varieert en er zijn ook nog eens verschillende soorten gluten, de glutenines en de gliadines. Alleen de gliadinefractie van gluten kan aanleiding geven tot coeliakie (gluten-intolerantie). Granen met weinig tot geen van deze gliadines (rijst en maïs) kunnen wel gegeten worden door mensen met coeliakie (Bron: wikipedia). Niet-granen, zoals wilde rijst, boekweit, millet, quinoa, amaranth, sojabonen en zonnebloempitten bevatten geen gluten.

Oergranen: spelt en rogge

Veel van de ‘oudere’ (niet-hybride) graanrassen zijn minder veredeld dan de moderne tarwe en bevatten vaak minder gluten, evenals een betere verhouding van eiwit, vet en koolhydraten. Spelt is zo’n graan dat wel tot de tarwefamilie behoort, maar veel minder veredeld is en daarom nog een breder palet aan voedingswaarde bevat. Veel mensen met een milde tarwe-allergie kunnen wel tegen spelt ook al zitten er wel gluten in (Bron: World Healthiest Foods). Spelt gluten worden makkelijker verteerd door fermentatie; zuurdesembrood van spelt is daarom een goed alternatief (Nourishing traditions). Rogge is ook een goed alternatief. De suikers in rogge bestaan niet zoals bij tarwe uit glucose, maar grotendeels uit fructans, een soort fructose, waardoor het ook wat zoetig smaakt. Rogge bevat veel oplosbare vezels waardoor de suikers en koolhydraten minder snel worden afgegeven (Bron: Green footsteps).

Nog meer alternatieven voor tarwe vind je op www.roosgoesgreen.nl.

[adrotate banner=”34″]

Advertisement

12 comments

  1. De kwakzalver slaat weer toe:
    "tarwe nog slechter dan suiker" zonder toelichting, waarom ook?
    De rest van het verhaal gaat over verschilende soorten vroeger en nu; vroeger was het immers beter.

    Even de verwijzing lezen met de bezwaren: "we zijn genetisch niet gebouwd voor grote hoeveelheden graan" en " tarwe van nu verschilt genetisch meer dan 1% van de tarwe van onze voorouders" weer was het vroeger beter, maar het is nog erger want "tarwe heeft ook nog eens een verslavende werking in je hersenen"

    1. Spelt is een tarwe soort. De belangrijkste verschillen zijn: Er zit veel s l e c h t e gluten in, en het heeft weinig mest nodig. Dit laatste maakt het natuurlijk wel heel geschikt voor biologische landbouw.

  2. Ik heb gehoord van een wijkverpleger in Frankrijk dat biologische tarwe gewoon wel kan voor diabeten en dat biomacaronie gewoon gegeten kan worden zonder problemen. Hij zelf was er verbaast over toen hij hier achter kwam.

      1. Ja, ik voel al jaren lang veel beter zonder tarwen dan met tarwen. De enige oplossing is voor mij spelt.zuurdesem brood uit de biologische winkel. Anders voel ik me vergiftigt, ik kan niet anders uitleggen. Ik voel iets in mijn lichaam die me onrustig, voll, niet prettig maakt en dat duurt dagen lang. Ik ben blij voor dit artiekel. Jaren lang heb ik geexperimenteerd, tot ik eeindelijk mijn eigen dieet heb gevonden. Nu kunnen mensen wat sneller een resultaat hebben, als zij gevoelig zijn voor granen. Gewoon uitproberen!

  3. Ik laat de tarwe nu ook staan, evenals mijn dochter. Ik moet ook eerlijk bekennen dat ik het niet meer mis..
    De eerste dagen even, maar ik was dan ook echt een brood liefhebber..
    Ik voel me veel beter, mijn buikt voelt veel beter aan.. Mijn dochter voelt zich net zo.
    Het wel of niet eten, moet ieder voor zich afwegen, luister goed naar wat je lichaam je vertelt, hoe jij je voelt..
    Deze artikelen zijn gewoon nodig om te laten zien dat het ook echt anders kan..

  4. Sinds een half jaar ben ik gestopt met tarwe en suiker. Ik ben nu 15 kg. lichter en bak mijn eigen zuurdesem speltbrood. Als ik door omstandigheden wel eens tarwe eet, dan voel ik het snel in mijn buik. Mijn broodbuik is helemaal verdwenen en daar ben ik blij mee.

  5. ” als je twee volkoren boterhammen eet gaat je bloedsuikerspiegel meer omhoog dan wanneer je twee lepels pure suiker snoept.”
    Als alternatieve sites serieus genomen willen worden, moeten ze stoppen met dit soort ongefundeerde, ongenuanceerde berichtgeving. De populaire wetenschapsjournalistiek heeft daar een handje van. Je kunt dat niet klakkeloos overnemen en er vanuit gaan dat dat correct informatie is ‘omdat’ het wetenschap is.
    Sorry. Dit is pseudowetenschap. Van een goede driegangenmaaltijd gaat je bloedsuiker ook meer omhoog dan van twee lepels suiker. Het omhoog gaan van je suikerspiegel is niet slecht. Dat is juist heel erg goed en nuttig als hij te laag is. Punt is dat een overmaat aan suiker in je bloed je insulinespiegel omhoog doet gaan en als dat teveel gebeurt, stompen je insulinereceptoren af waardoor je een hogere kans hebt om diabetes type 2 te krijgen. Daarbij laat pure suiker je bloedsuikerspiegel omhoog schieten en omlaag vallen terwijl complexe koolhydraten hem geleidelijk doen oplopen en geleidelijk weer afnemen.

    Ik heb het tarweverhaal eens nagevraagd bij de manager van mijn natuurvoedingswinkel. Hij beweerde dat het probleem met gewone tarwe is, dat hij zodanig is gemodificeerd dat er nieuwe, zwaardere glutensoorten inzitten die voor problemen zorgen. Deze nieuw ontwikkelde supertarwe heeft ook minder kaf waardoor hij sneller en gemakkelijker te verwerken is. Daardoor kan deze tarwe ook eigenlijk niet biologisch geteeld worden omdat hij door dat gebrek aan kaf veel vatbaarder is aantastingen (het zit er niet voor niets!)
    Biologische tarwesoorten zijn sowieso al minder ‘veredeld’ dan de reguliere hoge-productietarwe (er zijn gigantisch veel soorten tarwe!) en waarschijnlijk natuurlijker en gezonder.
    Als je biologisch ambachtelijk brood eet, zou ik me verder niet al te druk maken. Als je je kiplekker voelt, dan zul je dat ook wel zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *