Wat is groener: De vaatwasser of met de hand afwassen?

De vuile vaat. Foto: Flickr, shira gal
De vuile vaat. Foto: Flickr, shira gal

Bij mij thuis aan de keukentafel vindt regelmatig een discussie plaats over de vaatwasmachine; is het nu duurzaam en waterbesparend om een vaatwasser te gebruiken of kun je beter met de hand afwassen? Wat kost meer energie? De Amerikaanse eco-site Treehugger deed een poging om dit raadsel te ontrafelen en rekende het uit.

Afwasstudie versus de realiteit

De Universiteit van Bonn rekende al eens uit dat vaatwassers de helft van de energie, 1/6e van het water en een heleboel minder zeep gebruiken in vergelijking met afwassen met de hand. De cijfers zijn echter zeer afhankelijk van de omstandigheden. Zo gaat de studie er vanuit dat je bij afwassen met de hand de kraan laat stromen. In het buitenland wordt dit vaak gedaan. Wij Nederlanders staan er echter om bekend om in een sopje af te wassen. Dit verandert de cijfers wat betreft waterverbruik natuurlijk alweer drastisch.

Watergebruik afwasonderzoek Treehugger

Treehugger gaat er vanuit dat de gemiddelde vaatwasser 23 liter water verbruikt. Een extreem zuinige vaatwasser doet het met 15 liter. Hierbij wordt tussen de 1.59 kWh en 0.87 kWh stroom verbruikt. Er wordt vanuit gegaan dat in een gemiddelde vaatwasser 6 schalen of pannen en 8 borden, glazen, schaaltjes en besteksetjes passen. Lukt het je om dit met de hand af te wassen en minder water te gebruiken?

Het onderzoek stelt dat er gemiddeld 7,5 liter water per minuut uit een kraan stroomt. Wil je dus met de handwas minder water gebruiken dan met een vaatwasser dan mag je tijdens de complete afwas de kraan niet langer dan twee minuten laten stromen.

Energieverbruik handafwas versus vaatwasser

Ervan uitgaande dat je voor de handafwas de kraan maximaal 2 minuten laat stromen, kost het opwarmen van het water gemiddeld gezien minder energie dan het laten lopen van je vaatwasser. Door met de hand af te wassen, bespaar je ongeveer de helft van de energie die de vaatwasser gebruikt. Laat je de kraan echter langer stromen, dan valt het voordeel snel weg.

Niet vergeten mee te nemen in je eigen afwasanalyse

Treehugger concludeert dat het mogelijk is, door met de hand af te wassen, duurzamer te zijn dan met een vaatwasser, maar dat het in de praktijk moeilijk is. Dit komt met name doordat je door met de hand af te wassen vaak al snel meer water verbruikt. Ik ben het daar mee eens, zolang je de kraan tijdens het afwassen laat stromen. Maak je, zoals vele Nederlanders doen, een sopje dan lukt dat prima.

Daarnaast gaat het onderzoek er vanuit dat je jouw afwas niet voorspoelt voor je het in de vaatwasser stopt. Doe je dit wel, dan ben je uiteraard ook met een vaatwasser weer veel meer water kwijt. Waar het onderzoek verder niet over spreekt, is de duurzaamheid van de benodigde materialen. Bij de productie van vaatwasmachines komt uiteraard ook een hoop energie vrij. Daar komen de benodigde grondstoffen nog eens overheen. De vaatwasser biedt gebruikersgemak. Persoonlijk houd ik het echter voorlopig met het oog op duurzaamheid – en de bijkomende gezelligheid – maar even bij afwassen met de hand.

En ik ben de enige niet. Ook volgens Milieucentraal gebruik je met een handafwas vier keer minder energie. De verdere onderbouwing van het onderzoek, in het Engels, vind je hier.

Advertisement

32 comments

  1. Onze vaatwasser gebruikt warm water vanuit de zonneboiler en stroom van de zonnepanelen.
    Onze vaatwasser verbruikt weinig water en maakt hygiënischer schoon dan met de hand.

    1. Ik ga toch voor de vaatwasser. Bij de handafwas wordt maar al te vaak veel te veel afwasmiddel gebruikt. En staat de kraan bij elk groot onderdeel als pannen etc nog na te spoelen. Mensen met 2 afwasbakken vullen allebei de bakken. Daarbij komt dat bijvoorbeeld onze vaatwasser elke 2 dagen draait; hetgeen we met de hand elke dag zouden wassen. Onder het mom van”klep dicht en je ziet het niet”. Het enige nadeel zou het zout kunnen zijn. Maar als je gaat rekenen van productie tot afvoeren gaat dit hele verhaal natuurlijk niet op. De gehele levenscyclus van de vaaatwasser kost een veelvoud aan energie ten opzichte van een plastic teiltje. Maar ja…… dan kan je alles wel afschaffen.

  2. Voorspoelen doen de meeste mensen zowel bij zelf afwassen als bij de vaatwasser. Dat maakt dus niets uit. Je sopje wordt immers snel onhoudbaar als je dat niet doet. Ik geloof niet dat je met zelf afwassen minder energie gebruikt. Die twee minuten de kraan open voor de afwas kan misschien als je alleen bent. Verder kun je in de vaatwasser je vaat opsparen, terwijl de afwas op het aanrecht laten staan er niet netjes uitziet. Vanuit ideologie lijkt een apparaat milieu-onvriendelijker, maar ik denk dat de vaatwasser toch wint.

    1. Je kunt de vaat ook in je teiltje op sparen, dan hoef je ook maar een keer in de week af te wassen als je voorspoelt of de restjes er met een oud tijdschrift vanaf haalt. Even in de spoelbak, daarna naspoelen met koud water en oplaten drogen. In twee minuten zet je het dan weer in de kast.

  3. De vaatwasser is bij ons ook opslag van vuile vaat, pas na twee dagen gaat hij aan, of op het moment dat hij volledig gevuld is. Een handafwas laat je in het algemeen niet twee dagen staan. Dus de vergelijking lijkt met niet te kloppen. De bijkomende gezelligheid is zeker een puntje, maar daar valt ook op een andere manier iets mee te doen :-).

    1. Ik vind mix gezelligs aan afwassen met de hand…en ik geniet nog dagelijks van het inruimen van de vaatwasser. Het eventuele minimale nadeel qua besparing win ik weer terug op andere vlakken…

  4. Ik vind dat de vaatwasser alleen duurzamer en beter is wanneer het apparaat helemaal gevuld is. Daarbij wordt er ook gebruikt gemaakt van 70 graden heet water en ik kan daarin niet mijn handen stoppen zonder ze te verbranden.

    Toch blijf ik ook met de hand afwassen als het waardevolle voorwerpen betreft en de faat binnen 5 minuten gedaan kan worden.

  5. op de meeste vaatwassers zit een eco programma, daarme bekort je het wasprogramma meestal tot de helft en met een lagere temperatuur, ook dan wordt de vaat echt wel schoon en bespaar je aanzienlijk wat aan energie. Ook kun je gewoon poeder gebruiken i.p.v. tabletten dat is op zich al goedkoper en bovendien kun je dan beter doseren en minder gebruiken.

    1. Wij wassen ook af met de vaatwasser, maar sommige delicate glazen moeten dan toch weer met de hand. Bovendien is de vaat niet gedaan als je als in de vaatwasser stopt. Je moet toch ook een sopje maken om het aanrecht en de tafel wat te poetsen, wat je gewoonlijk doet met het afwaswater.

  6. Ik mis in deze analyse de energie die het kost om een vaatwasser te produceren, en dat uitgesmeerd over de +/- 25 jaar die deze mee gaat (ruim geschat).
    Ook heb ik een gevoel dat vloeibaar vaatwasmiddel efficienter geproduceerd wordt dan per stuk verpakte, uit meerdere componenten bestaande vaatwas-tabs.

  7. Hoe zit het met je eigen gezondheid als je steeds met je handen in het afwaswater zit met de handafwas?
    Ik spoel ook altijd de afwas na met schoon heet water vanwege het afwasmiddel dat op de borden blijft zitten (denk ik)

  8. Voor het gemak vergeten de vaatwasserfans maar even de energie en grondstoffen die je nodig hebt voor het maken van een vaatwasmachine. Ik denk dat je heel erg lang en vaak op de hand moet afwassen om die mileubelasting te overtreffen.

  9. Wij houden het ook op de vaatwasser. Een belangrijk voordeel van de vaatwasser is dat hij draait terwijl wij slapen. Incidentele handtas doen we met een plantenspuit gevuld met wat sterker zeepsop. Even insprayen, afborstelen, kort spoelen met warm water. Klaar.

  10. Ik heb veel voor het milieu over. We hebben zonnepanelen, een moestuin. Noem het maar op. Maar ik weiger met de hand af te wassen. Daar had ik als kind al de pest aan. Toen onze vaatwasser laatst stuk was, stond manlief enkele dagen met een muziekje op af te wassen. Lief hè?

  11. Tabletten in de afwasmachine zijn agressief en eigenlijk bleek je de vaat met bleekmiddel en moet je vaak ook nog uit de kopjes de thee aanslag met de hand eruit poetsen.
    Zeer slecht voor het milieu.

    Overigens kan je de vaat ook even opsparen in je afwasbak en onder in een kast weg zetten.
    Ik heb ook eens bij bezoek van veel mensen, waarvan ik vond dat zij niet behoefden af te wassen de vaat even in een bak in de oven gezet. Moeten we niet even helpen? Nee hoor … ik heb het in de afwasmachine gezet?
    Oooh? Welk merkafwasmachine heb je … dan willen we wel even kijken? Ben je tevreden? Heel tevreden en toen zagen ze dat ik het even in de oven had gezet. Ze moesten er vreselijk om lachen.
    Je kunt de vaat inplaats van voor te spoelen ook met een krant of tijdschrift bladzijde afvegen. Komt er niet zoveel troep door de buizen heen.

  12. De afwastabletten zijn inderdaad erg slecht voor ons milieu!
    Komt bij dat door afwastabletten glazen er na verloop van tijd niet meer uit zien.
    Gewoon afwas beetje sparen (in kast of oven) daarna de partij afwassen en nat in rek uit laten lekken.
    Voordeel hiervan je bent sneller klaar (alleen glazen eventueel afdrogen) En door de vuile vaat eerst in kast of oven te zetten heb je geen vuile afwas op de aanrecht.
    En het belangrijkste: het is veel beter voor het milieu!

    1. In de moderne machinevaatwasmiddelen zit een stof die de glazen beschermt Zelfs na jaren machinaal wassen zijn nog zoals nieuw.
      Wij gebruiken al heellang geen vaatwastabletten meer. Er bestaat een heel goed ecologisch alternatief: vloeibaat vaatwasmiddel. Je gebruikt net zoveel als je nodig hebt. In het vaatwasmiddellenbakje van onze machine staan gradaties wij vullen dat bakje voor de helft. bij vuile vaat, tot een kwart bij licht vuile vaat. Dat doseren is erg moeilijk met vaatwastabletten.

  13. Wat ik toch zo heerlijk vind: een afmachine scheelt mij tijd die ik anders aan de handafwas zou moeten besteden. De efficiëntie! Ik kan niet zonder maar m’n afwasmachine is helaas sinds m’n verhuizing nog niet aangesloten…

  14. Tel bij de besparingen ook de besparing mee op relatie-reparaties. Wij houden allebei wel van sober en eenvoudig leven, van een opgeruimde keuken en ook van verantwoord koken, maar niet van afwassen. We vonden dat de afwas het beste met de hand gedaan kon worden, scheelt echt in je glaswerk en hout kan toch al niet in de vaatwasser, dus een sopje maken moet je tóch. Maar we waren tegelijk héél creatief in het bedenken waarom we net vandáág niet konden helpen met afwassen… Het heeft onze relatie èrrug goed gedaan dat we na een paar jaar toch een vaatwasser kochten 🙂

  15. Mij lijkt het dat er een belangrijk aspect altijd weer helemaal over het hoofd wordt gezien. Het water en energieverbruik wordt onder de loep genomen, maar men vergeet wel steeds het productieproces en de afvalberg. Iedereen heeft in de keuken het nodige om met de hand af te wassen en die installatie is erg eenvoudig, dus milieuvriendelijk. Dat ligt well anders bij een vaatwasser, die bovendien om de zoveel jaar dient vervangen te worden en de afvalberg nog maar eens doet toenemen. Mij maak je niets wijs. Een vaatwasser is ongetwijfeld makkelijk, maar groen is hij zeker niet.

  16. ik was eens in de 4 – 7 dagen af. Ik gebruik daarbij zo’n 8 liter water met een mimimale hoeveelheid afwasmiddel. Voorspoelen doe ik direct nu gebruik. Hiervoor reken ik zo’n 2-4 liter warm water.
    Na afwassen gebruik ik het sopje soms om de gootsteen en gasstel mee af te wassen, door te spoelen.

    Ik houd van een schone afwas, de hoeveelheid water heeft hier echter weinig invloed op. Het gaat meer om de arbeid die je erin stopt. Ik merk als mijn moeder of vriendin de afwas doet, dat het veel meer water kost en bovendien een stuk minder schoon wordt.

    Al met al gebruik ik ca.1,5 tot 2,5 liter water per dag voor afwas en schoonmaak.

  17. Toen onze vaatwasser stuk ging (na slechts 5 jaar normaal gebruik) kreeg ik van de monteur te horen dat de vaatwassers van tegenwoordig gemaakt zijn om max 10 jaar mee te gaan! Als je al die kapotte machines meerekent, lijkt handafwas me toch duurzamer.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *