havermout

Gezonde tip: havermout lekker klaarmaken

Dankzij het boek De Voedselzandloper van de Belgische arts Kris Verburgh is havermout eten populair geworden. Volgens Verburgh zijn tarwe en andere koolhydraatrijke producten zoals aardappelen en rijst slecht voor de gezondheid. Het is echter lastig om deze producten helemaal te vermijden. Daarom biedt Verburgh een alternatief: havermout.

Leestip: De bestseller ‘De Voedselzandloper’ van Kris Verburgh geeft een frisse en heldere blik op de rol van voedsel bij langer jong blijven en afslanken.

Of je het nou eens bent met de ideeën van Verburgh of niet: havermout is zeker gezond. Het verlaagt het cholesterolgehalte, verzadigt voor langere tijd, is glutenvrij, calorie-arm, en zit vol antioxidanten. Is het ook het ideale ontbijt?

Dat is het wel als je het goed klaarmaakt. Hieronder staat hoe je dat doet en waarom.

Liever geen instant havermout

De meeste mensen kopen havermout als instantproduct in de supermarkt. Er is ook een ‘minder instant’ product te koop in de natuurvoedingswinkel. In de fabriek worden de haverkorrels eerst gemalen en met heet water tot een soort smurrie gemaakt, vervolgens wordt deze massa in machines onder hoge druk en met stoom geplet in en vervolgens gedroogd. Zo ontstaan de havervlokken en havermout die je vindt in de supermarkt. Bij haver vernietigt dat de fytase. Fytase is een enzym dat fytinezuur afbreekt en dat proces is belangrijk, want fytinezuur blokkeert de opname van gezonde voedingsstoffen in je lichaam.

Havermout weken met roggemeel

Geen paniek, want je kunt fytase ook weer toevoegen. Hoe doe je dat, zodat je toch een gezond havermoutpapje krijgt?  Als volgt: Doe de havermout de avond van tevoren in lauw water met een lepel roggemeel. Roggemeel bevat erg veel fytase. De volgende ochtend giet je het goedje af en je havermout is klaar voor bereiding. Is nu alle fytinezuur eruit? Om nog zekerder te zijn van je zaak, kun je er ook nog een lepel yoghurt of citroensap aan toevoegen. Zo wordt een fermentatieproces op gang gebracht dat het fytinezuur verder afbreekt. Op gang gebracht, want echte fermentatie duurt 12 tot 24 uur. Heb je daar geen geduld voor, opnieuw geen paniek. Fytinezuur kan geen kwaad als je er een beetje van binnen krijgt. En als je je pap met vruchten eet, heeft dat ook weer een neutraliserende werking.

Voor puristen: hele haverkorrels

Voor de puristen onder ons is er nog een derde weg: hele haverkorrels. Volgens de bekende voedingsdeskundige Weston Price zijn natuurvolkeren die geen enkel industrieel voorbewerkt graan gebruiken en al hun granen zelf bewerken, veel en veel gezonder dan wij. Ook Sally Fallon, bekend van het boek Nourishing Traditions en voorzitter van de Weston Price Foundation, is erg kritisch over bewerkte granen. Volgens haar verdwijnen door industriële fabricageprocessen de gezonde stoffen uit de granen. Door het verhitten, pletten en weer persen in allerlei vormpjes (denk aan cornflakes) verandert de chemische samenstelling van de eiwitten en is al het goede van de granen verdwenen.

Dus hoe maak je havermout van hele haverkorrels? Twaalf tot 24 uur weken in water met roggemeel en wat yoghurt, dan afgieten, malen en een kwartiertje koken. Haverpap van haverkorrels is wel wat ruwer en vezeliger. Maar je moet toch wat voor je gezondheid over hebben, toch?

Voor wie echt geen fan is van havermout: veel mensen zweren ook bij oergranen zoals spelt en rogge.

Leestip: Wil jij meer inspiratie opdoen over het vermijden van koolhydraatrijke producten? Kris verburgh heeft een kookboek geschreven met een zeer praktische invulling van de voedselzandloper. Hier vind je vele recepten waarmee je koolhydraatrijke producten kan vermijden.

 

Advertisement

38 comments

  1. Nog een paar tips die wel toegevoegd zouden mogen worden:
    #1 Veel mensen maken havermout klaar met melk. Ook van melk wordt steeds meer gezegd dat het eigenlijk niet goed is voor ons en veel mensen zijn allergisch. Ik maak mijn havermout dan ook klaar met rijstmelk of gewoon water.
    #2 Havermout wordt het lekkerst als je het op een heel zacht vuurtje kookt. Ook koekt je pan dan niet zo snel aan.
    #3 Het is heel lekker om een aantal 'toppings' erbij op tafel te zetten. Zelf sprenkel ik altijd wat hele hazelnoten en gebroken lijnzaad over de pap.
    #4 Havermout is lekkerder als het iets zoet is maar dan wel zonder suiker! Ik gebruik altijd honing of agavesiroop om het zoet te maken.

    1. Nuttige aanvullingen, maar rijstmelk en vooral agavesiroop hebben hun eigen dossiers met twijfelachtige bestanddelen.
      Als melkalternatief kan je ook uitwijken naar haver-, amandel-, en hazelnootmelk.
      Als zoetstof gebruik ik kaneel en kokossnippers

    2. Granen in melk of namaakmelk gekookt is nogal een belasting voor de spijsvertering. Kan er zelf niet tegen, net als met pannekoeken trouwens. In water gekookte havermout is beter en daarna er wat eiwitterigs indoen.

  2. Mijn methode komt uit de Volkskeuken: voor 1 persoon weeg ik 30 gram havermout af, daarbij gaat een snuf zout en een handvol rozijnen. Dat moet een nachtje weken. Dan gaat het op een klein vuurtje tot dat het begint te pruttelen. Dan komt er nog een scheutje melk bij en moet het opnieuw op het vuurtje tot het pruttelt. Blijven roeren zo lang het op het gas staat en als na toevoeging van de melk weer pruttelt is mijn ontbijt klaar.

  3. Zijn de havervlokken uit de Natuurwinkel ook niet goed? Ik bedoel niet de havermout, maar de grove havervlokken.

    Zo doe ik het: ik week de havervlokken een nacht gewoon in water en kook ze de volgende ochtend op een heel laag vuurtje in het weekwater met een snufje zout. Ondertussen maak ik de overige ingrediënten klaar. Het water wordt door het koken helemaal opgenomen. Daarna voeg in stukjes gesneden en ook een nacht geweekte (niet gezwavelde) abrikozen toe. Daarbij geraspte appel (goudreinet) en gemengde, in stukjes gehakt noten er nog bij. Dan kwark en yoghurt (met bifidus culturen) erbij en royaal kaneel erover. Alles biologisch. Heerlijk! Granen en gewone melk gaan niet goed samen, maar granen en aangezuurde melkproducten wel.

    1. Wat is precies de verhouding tussen water en havermout? Ik gebruikte tot nu geitenmelk, maar wil van de melk af, omdat het niet goed is voor me. Rijstmelk heb ik mijn twijfels bij en amandelmelk tikt snel aan in calorieën. De kwark vind ik een goed idee voor de eiwitten, ook de ongezwavelde gedroogde vruchten voor extra vezels.

    1. Dag Kristof,
      Welk merk haverkorrels zijn nog heel en waar kun je die kopen? bij de meeste (ook natuurvoedingswinkels) zijn het voorgeperste havervlokken.

      Graag zou ik ook willen weten hoe je het weekproces precies dient op te starten. Hoe lang – met hoeveel water – op wat voor temperatuur – evt iets zuurs erbij – om de hoeveel tijd water afgieten/verversen – en hoe lang koken bij bereiding?
      Op internet staat hier veel informatie over te vinden maar allemaal maar ‘half’ omschreven of onduidelijk.

      Hartelijk dank voor uw reactie.

      Mvgr,
      Rianna

  4. Havermout an sich is glutenvrij maar havermout in europa is NIET GLUTENVRIJ behalve als je de speciale glutenvrije havermout koopt!!!
    De haver wordt geoogst en verwerkt met dezelfde machines/fabrieken als de tarwe etc, en daardoor is havermout standaard niet glutenvrij. Ook rogge toevoegen zorgt ervoor dat het absoluut niet meer glutenvrij is.
    Niet van belang voor mensendie gluten kunnen verdragen maar voor een coeliakiepatient toch erg belangrijk!!

    1. Herkenbaar, vanwege glutenintolerantie. Ook dit artikel vind ik verwarrend. Havermout zou glutenvrij zijn en er wordt geadviseerd rogge toe te voegen. Misschien een advies voor een goed ontbijt?

  5. Ik heb kortgeleden havervlokken grof gekocht van 'smaakt eerlijk en heerlijk'biologisch. Moet ik deze havervlokken weken? en hoe lang moeten ze koken om gaar te worden?Er staat namelijk geen gebruiksaanwijzing op de verpakking.alvast bedankt.

  6. Hallo,
    Ik eet de glutenvrije biologische havermout van het merk ROSIES. Door rogge toe te voegen is het niet meer glutenvrij. Of is het misschien zo dat door de fermentatie het beetje gluten van het roggemeel ook geneutraliseerd wordt?
    Helaas heb ik nog géén biologisch glutenvrije haver (hele korrel) gevonden. Is er misschien iemand die weet waar dit te koop is.

    1. Gepelde en ongepelde haver (hele korrel dus) koop ik bij de molenaar M. de Groot in zijn molen genaamd Korenmolen De Hoop, Oosteinde 7 in Oud-Alblas. Er is een groot assortiment zaden en spelt-, rogge-, boekweitmeel e.d. te koop. Beperkte Openingstijden: dinsdag en vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur en zaterdag tot 16.00 uur.

  7. Een andere optie is om havermout helemaal niet te weken en koken tot die vieze pap. Ik koop havermout en roggevlokken bij de reformwinkel en eet deze gewoon verder onbewerkt met mager kwark en twee stuks fruit als ontbijt.

    Veel lekkerder dan die vieze pap!

      1. Van dit antwoord kijg je toch kromme tenen. Wat een doorgeslagen gedoe.

        Havermout is super gezond. Er staat niet voor niets een vinkje op bijvoorbeeld AH Basic Havermout bewust. Bij de gebruiksaanschrijving staat dat je het gewoon kookt en dan wat suiker erbij doet. Het is heerlijk s’ochtends. Je kan het ook gewoon rauw eten, zo zit het ook in muesli.

        Fytinezuur zit in graanproducten, bonen, noten en meer. Dus ook in je brood, walnoten, etc.

        Eet gevarieerd met veel groente en fruit.

  8. Ik kook mijn havermoutvlokken in een beetje lactosevrije melk, voeg een banaan, peer of ander stuk fruit toe. Strooi kaneel en kurkuma, gebroken lijnzaad en cranberries er door. Wissel af met kokosvlokken en gehakte noten. Fantastisch ontbijt waardoor je de hele ochtend geen hongergevoel krijgt.

  9. Moet havermout gekookt worden?

    Tuurlijk KAN je dat doen, maar MOET het ook echt? Als je het een dag laat weken, en dan opeet, verteerd het dan niet? Of zitten er stoffen in die door koken geneutraliseerd moeten worden?

  10. Er is mij al veel duidelijk over fytinezuur in Havermout.
    Wat me echter niet duidelijk is en wat ik nergens kan lezen is of je fytase (bijv. Door rogge , yognurt of kefir) ook aan de BEWERKTE havermout kan toevoegen (uit de winkel) of dat dit alleen maar kan met de onbewerkte haver.
    Ik ben erg benieuwd.
    Is er overigens een site waar dit antwoord duidelijk staat?

  11. ik begin mijn hele leven al mijn dag met pap. havermout, brinta, broodpap. net wat er is. ik vind het heerlijk om mijn dag te beginnen met een bordje warme pap. het voelt alsof ik de dag begin als een baby. easy, warm and tender. daarna kan ik het volwassen leven weer aan.
    ik denk dat het op een goede manier verwennen van jezelf misschien wel veel belangrijker is voor je gezondheid dan bezig zijn met fytine of fytase of hoe het allemaal mag heten

  12. Ik ben dan kennelijk een purist. Ik heb het boek van Sally Fallon gekocht, en vlok mijn eigen havermout. Maar wat mij nu tegenvalt, is de smaak. Zelfgedraaide havervlokken week ik een nacht in water met wat zuur, en daarna kook ik het een paar minuten. Maar de smaak is als karton, terwijl ik de havervlokken uit de winkel echt lekker vond. Dus nu moet ik het opleuken met andere smaakjes…

  13. Het valt mij op dat niemand als zoetstof pure Stevia gebruikt.
    Het beïnvloed de bloedsuikerspiegel niet, heeft geen enkele bijwerking, is na een korte gewenningsperiode lekker van smaak, tikje bitter.
    De suikerindustrie én de zoetstofindustrie heeft het gebruik ervan jaren tegengehouden, nu “mag” het van de overheid, nou ik kocht het al jaren in Duitsland via internet, het lijkt heel prijzig maar je hebt er maar een fractie van nodig, dus het gaat heel lang mee.
    Pas op voor de sterk versneden producten die hier ineens worden aangeboden,Stevia puur heeft geen enkele toevoeging, lees erover op internet, ik kan het aanbevelen.

  14. Stevia, in weet niet. Heeeel zoet, maar geen koolhydraten. Wie zegt dat je lichaam niet ‘denkt’ op iets dat zoveel zoeter is dan suiker: vol aan het werk om dat te verwerken als suiker maar er is feitelijk niks te verwerken..

  15. Wanneer je Sally Fallon en de Weston Price Foundation serieus neemt, dan diskwalificeer je daarmee jezelf en toon je aan dat je slecht op de hoogte bent.
    Vrijwel alles wat Weston Price aanhangers beweren, is in strijd met serieuze voedingswetenschap.

  16. P.v.W., Heeft u daar ook logische argumenten voor? Ik vind namelijk het enige argument dat Fallon en Price nodig hebben, dat hun ideeën zijn gebaseerd op (natuur)volkeren die nog traditioneel voedsel eten. Zij zijn gezond. Price heeft enkel de overeenkomsten tussen de voeding van deze volkeren gezocht en beschreven.

    Ik moet er wel bij zeggen dat je moet oppassen welke bronnen je bekijkt als het gaat om Weston Price. Er zijn mensen die wat doorslaan in de ideologie. Zelfde verhaal voor Paleo. Ideologie is prima, maar sommige mensen gebruiken het als excuus om bijna alleen nog maar vlees te hoeven eten.

    Hetzelfde geldt voor de door u genoemde serieuze voedingswetenschap. Wat mij betreft is die a) niet altijd betrouwbaar door dubieuze financiering, en b) wordt er te fragmentarisch gekeken naar de (on)gezondheidswaarde van producten, waarbij de gevolgen van raffinage en bewerking vaak niet of nauwelijks worden meegenomen. Het totaalplaatje mist.

    Wat betreft de havermout. Ik kwak gewoon ’s avonds al mijn ingrediënten al in het pannetje en laat het een nacht buiten de koelkast staan met een dekseltje erop. Geen roggemeel, ik probeer glutenarm te eten (hoef niet vrij van gelukkig, maar heb wel baat bij minder!). Gewoon een goede lepel yoghurt, (bevroren) bessen erbij voor de smaak, daar een mengsel van hele en gebroken havervlokken overheen met wat lijnzaad, een beetje vet voor de vertering (kokosolie of roomboter, net waar mijn pet naar staat) en dat aftoppen met meestal rijstemelk, soms iets anders. Ik wil me nog wel wat meer verdiepen in de verhalen achter rijstemelk, maar ik moet zeggen dat ik me desondanks goed voel bij dit ontbijt!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *