Cowspiracy maakt een karikatuur van de vleesdiscussie

Theun VellingaOnze vleesconsumptie draagt flink bij aan de opwarming en uitbuiting van de aarde. Volgens de populaire documentaire Cowspiracy moeten we onze vleesproductie daarom snel en stevig terugbrengen. „Eigenlijk is de enige conclusie dat we deze planeet enkel nog kunnen redden als we bijna ‘ultiem drastisch’ onze vleesconsumptie reduceren”, zegt filmofiel.nl in een recensie. Zelfs fanatieke vleeseters willen veganist worden na het zien van Cowspiracy.

Maar is de wereld echt alleen te redden als we allemaal alleen nog plantaardig eten? We vroegen dit aan Theun Vellinga, onderzoeker aan de Universiteit van Wageningen, gespecialiseerd in landbouwsystemen, dierlijke productiesystemen en klimaatverandering. Als Vellinga de vraag hoort, zegt hij onomwonden: „Ga maar op het dak zitten!” Daarna begint hij te lachen.

“Stoppen met vlees eten is niet de hele oplossing, alleen een stukje van de oplossing. Echt een stukje, niet een heel groot stuk. We hebben in het Westen inderdaad een consumptiepatroon dat niet vol te houden is, maar dat zit niet alleen in vlees. Wereldwijd is de veeteelt verantwoordelijk voor ongeveer 15% van de totale emissies van CO2-uitstoot. 85% van de emissies wordt dus veroorzaakt door andere consumptiezaken. Ook op die vlakken moet ook veel gebeuren. Denk aan vliegen, auto rijden, energieverbruik en alle andere dingen die we kopen.”

Nuance in plaats van karikatuur

Volgens Vellinga schetst Cowspiracy een te eenzijdig beeld van de milieu-impact door vleeseters. “Wat mij opvalt bij Cowspiracy en bij anderen die stellen dat vlees eten het grote probleem is: ze maken een karikatuur van de discussie. Dat is jammer. Het wordt ook heel erg gebracht in goed en fout. Het lijkt meer op een geloof dan op een rationele overweging om met zorg te consumeren.”

Vellinga somt op Voor de Wereld van Morgen drie zaken op die in het debat volgens hem te veel onderbelicht blijven. Ook legt hij uit hoe we duurzaam vlees kunnen blijven eten.

Advertisement

11 comments

    1. Idd co2 uitstoot zoals die vandaag is heeft geen enkel effect op klimaatverandering sterker nog de co2 uitstoot schommeld al sinds zo ver we terug kunnen kijken door natuurlijke processen. Methaangas heeft een veel grotere impact op opwarming en word in dit hele artikel nooit genoemd terwijl in de docu cowspiracy het wel ook over methaan gaat.. bovendien heeft ie ook niet meegenomen het feit dat er hele oerbossen gekapt worden om die koeien te huisvesten… lijkt me niet geheel onbelangrijk omdat die bomen het co2 weer opnemen…

    2. Inderdaad. Alles we alle bronnen van broeikasgassen in sectoren verdelen is de veeteelt de grootste uitstoter, dus met alle belangrijke broeikasgassen meegewogen, gerekend in CO2-equivalenten. Als het over klimaatverandering gaat geven cijfers over alleen CO2 een incompleet beeld. Het standpunt van cowspiracy dat we door over te gaan op een plantaardige leefstijl in grote mate onze menselijke bijdrage aan klimaatverandering kunnen verminderen houdt stand (en wellicht belangrijker, dat hier altijd te weinig aandacht aan is besteed door organisaties die zich bezig houden met natuur en milieu). Ik kan me niet herinneren dat overige impacts in de film worden gebagatelliseerd en zie niet goed welk punt Vellinga hiermee wil maken.

      1. Ik ben het eens met Bas en Rik,

        Cowspiracy gaat voornamelijk over watertekorten en methaan uitstoot.

        Kinderen op basisscholen moet nu leren dat ze de waterkraan moeten dichtdraaien tijdens het tandenpoetsen en kort moeten douchen.

        100gram rundvlees produceren kost 3000 liter water en daar wil niemand het over hebben, kennelijk ook mijnheer Vellinga niet.

  1. Ik ben het eens met Bas en Rik.

    Theun Vellinga kijkt blijkbaar maar naar één aspect (nl. co2 uitstoot) terwijl de hoge vleesconsumptie veroorzaker is van meerdere (klimaat)problemen (oa. dierenleed, kappen van regenwouden, tekort aan landbouwgrond, watertekorten, transport etc). Jammer (en zwak) dat Hetkanwel.net meedoet aan het bagatelliseren van belangrijke issues die al vele jaren in een doofpot gestopt worden.

  2. De universiteit van Wageningen is helaas geen onafhankelijk instituut, wordt gesponsord door chemische bedrijven ( Bayer etc. ) en de landbouwindustrie, dus je kunt echt niet op een onafhankelijk verhaal rekenen ( net zoals die hoogleraar Tiny van Boekel die ook van deze universiteit is en die verklaart dat voeding en gezondheid niets met elkaar te maken hebben…terwijl er zoveel bewijzen zijn van het tegendeel…Cowspiracy en de hele beweging tegen de vleesindustrie gaat niet alleen om uitstoot, maar vooral om het stoppen van het oneindige en afschuwelijke leed en lijden wat dieren moeten ondergaan voor het op het bord ligt. Zowel in de vleesindustrie als in de zuivelindustrie worden dieren als ‘product of afval’ gezien en ook zo behandeld, Dat is voor mij en de meeste vegetariërs en veganisten het argument om te stoppen met vlees en zuivel. Ik wil niet dat een dier moet lijden voor mij.

  3. Het is jammer dat mensen beweren dat ik het probleem bagatelliseer. Dat is niet het geval. Ik breng nuances aan. Ten eerste, de vleesdiscussie is niet alleen een Nederlandse of West-Europese kwestie. Het overgrote deel van het rundvee zit in gebieden (Afrika, Azië) waar veehouderij voor veel mensen een manier is om te overleven in de armoede. Daar is met de roep om vegetarisme niet een oplssing te geven. Wil je die mensen voeden en een inkomen bieden, dan is toename van de dierlijke productie een realiteit. Ook omdat de bevoling daar nog steeds groeit, de verstedelijking toeneemt en de welvaart stijgt. Er zijn goede mogelijkheden voor productievermeerdering, met tegelijk vermindering van emissies, zowel broeikasgassen als verzuring en vermesting. Ten tweede, ik geef aan dat minder vlees eten in ons welvarend deel van de wereld een goede zaak is. Als je andere, ethische argumenten hebt om geen dieren of dierlijke producten te eten, is dat prima. Maar ga anderen er niet om veroordelen en heb niet de pretentie dat je met veganisme de wereld redt.
    Ten derde, het is wel een beetje flauw om alles wat je niet bevalt, weg te schrijven als sponsoring door bedrijfsleven. Dat is een deel van de financiering, het werk waar ik me mee bezig houdt is gefinancierd door de Nederlandse overheid. Verder zijn er bij het bedrijfsleven ook mensen te vinden die dit vraagstuk serieus nemen. Die hebben wel een ander belang, maar ze meteen afschrijven lost niets op. Daarmee bevredig je alleen je eigen ontevredenheid.
    Een verhaal dat het bredere kader goed schetst: http://www.fao.org/docrep/012/i0680e/i0680e.pdf.

  4. “Het overgrote deel van het rundvee zit in gebieden (Afrika, Azië) waar veehouderij voor veel mensen een manier is om te overleven in de armoede.”
    Ik roep u tot de orde:
    31% van de koeien staat in India, een heleboel, maar met de kanttekening dat die niet alleen zijn om op te eten, maar vooral om te melken… (Er wonen 1,3 miljard mensen)
    22% staat in Brazilië (203 miljoen mensen) dáág regenwoud. En dat vlees wordt door ons gegeten ja, want wij hebben weinig vleeskoeien en vooral melkkoeien.
    10% staat in China, vleesgroeitijger nummer 1. (1,4 miljard mensen)
    9% staat in de VS (319 miljoen mensen)
    Dan nog eens 9% in de EU. (508 miljoen mensen).
    Daaronder volgen nog twaalf landen, geen van alle arm. Dus hoezo het meeste vee staat in arme landen? Kunt u zich nader verklaren? In arme landen wonen de meeste mensen die afhankelijk zijn in hun bestaan van landbouw, de 1 miljard zogenaamde peasants, maar dat is naar mijn idee toch iets heel anders. Bovendien is juist daar agro-ecology aan een grote opmars bezig, met prachtige vooruitzichten, waar helemaal geen westerse hoeveelheden vlees bij nodig zijn. We kunnen op schitterend duurzame wijze wel 9 miljard mensen voeden, zonder de planeet verder te schaden. Enneh… Ik heb trouwens ook in Wageningen gestudeerd, haha!
    Nu verwacht ik een antwoord waarin u niets flauw wegschuift in de richting van fanatisme, vooroordelen of ontevredenheid. Ik discussieer graag met feiten! Dank u.

  5. Hetkanwel, een website vol tips over groener en eerlijker leven, plaatst een artikel over hoe weinig zin het heeft om je vleesconsumptie te minderen? Nog daargelaten hoeveel invloed het echt heeft om te minderen, vind ik het jammer dat milieubeschermend gedrag hiermee wordt gedestimuleerd.

    Vleesconsumptie minderen is een van de meest eenvoudige manieren om je steentje bij te dragen aan een betere wereld. Eenvoudiger dan het installeren van zonnepanelen en effectiever dan het verkorten van je tijd onder de douche.

    Vervolgens lijkt er weinig onderzoek zijn gedaan naar de juiste data. Veeteelt verantwoordelijk voor 15% van de totale emissies van CO2? Volgens het FAO 2013 wel inderdaad. Grappig genoeg hadden ze het in 2006 nog over 18%. In 2012 is het FAO partners geworden met verschillende partijen vanuit de vlees en zuivel industrie (o.a. de IDF), toeval?

    In feite ligt het percentage tussen de 18 en 51 procent. “The key difference between the 18 percent and 51 percent figures is that the latter accounts for how exponential growth in livestock production (now more than 60 billion land animals per year), accompanied by large scale deforestation and forest-burning, have caused a dramatic decline in the earth’s photosynthetic capacity, along with large and accelerating increases in volatilization of soil carbon.”

    Nu ben ik het ermee eens dat het goed is om naar meerdere kanten van één verhaal te kijken. Echter het ontkennen van de enorme invloed van veeteelt op het milieu en de rest van de wereld (ontbossingen en massa extinctie diersoorten) is hetzelfde als het ontkennen van klimaatveranderingen een paar jaar geleden.

    Als je geen veganist/vegetariër kan of wil worden, dan doe je dat niet. Maar plaats liever artikelen die bewust leven stimuleren en dit soort artikelen die het naar beneden halen.

    ftp://ftp.fao.org/docrep/fao/010/a0701e/a0701e00.pdf
    https://www.worldwatch.org/files/pdf/Livestock%20and%20Climate%20Change.pdf
    http://www.nytimes.com/2012/04/13/opinion/the-myth-of-sustainable-meat.html?_r=0
    http://bittman.blogs.nytimes.com/2012/07/11/fao-yields-to-meat-industry-pressure-on-climate-change/

  6. Theun Vellinga en Hetkanwel gedragen zich precies op de manier die in Cowspiracy getoond wordt: eerst het probleem negeren. Als ze er echt niet meer omheen kunnen, het probleem bagatelliseren. Invloed door bedrijfsleven en overheid ontkennen. En verdere discussie uit de weg gaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *