De Verborgen Impact: alles wat je kunt doen om eco-neutraal te leven

Waar zit de meeste verborgen impact? In de verpakking of de tomaat? Foto: Sjoukje Cremer
Waar zit de meeste verborgen impact? In de verpakking of de tomaat? Foto: Sjoukje Cremer


Als we de echte prijs voor kerosine zouden moeten betalen, werd vliegen onbetaalbaar. Na het schrijven van haar boek ‘De Verborgen Impact‘ heeft Babette Porcelijn daarom besloten om niet meer te vliegen. Nieuwe spullen heeft ze ook al anderhalf jaar niet meer gekocht en vlees is bij haar gezin vrijwel van tafel.

Als Westerse consument hebben we veel meer impact op het milieu dan we denken. Niet alleen thuis of in de auto, maar juist ook aan de andere kant van de wereld, door het kopen van onze spullen en ons eten. Dat moet allemaal gemaakt worden, meestal in het buitenland. We zien niet hoe dat in zijn werk gaat of wat dat met de omgeving doet. Dat noemt Porcelijn ‘Verborgen Impact’.

Tot haar verbazing ontdekte ze dat de verborgen impact vaak veel groter is dan de zichtbare. Neem water. Je denkt misschien dat we best veel kraanwater gebruiken, maar dat is maar 1% (!) van ons hele waterverbuik, de rest zit verborgen in spullen (13%) en voedsel (86%).

Antwoorden die Google niet geeft

Porcelijn stelt drie vragen centraal in haar boek: wat is onze verborgen impact? Wat zijn de gevolgen van onze impact? Hoe kunnen we het oplossen?
Om deze vragen te beantwoorden sprak ze acht maanden lang met zoveel mogelijk experts. Dankzij crowdfunding kon ze bovendien onderzoeksinstituten CE Delft en Ecofys vragen laten doorrekenen.

Op deze manier geeft ze antwoorden die je niet makkelijk via Google vindt. Is een elektrische auto beter dan een benzinewagen? Ja, maar slechts 30%. Welke dingen hebben de grootste verborgen impact? De top 3: spullen, vlees en wonen. Wat kun je beter kiezen: een Nederlandse kastomaat, een Spaanse of houdbare Amerikaanse tomatensaus? Ze roept de Nederlandse kastomaat uit tot winnaar.

Porcelijn kijkt ook kritisch naar heilige huisjes van eco-fundi’s. Onze onderbuik roept bijvoorbeeld dat verpakkingen slecht zijn voor het milieu, maar volgens de schrijfster zorgen verpakkingen van groente voor slechts 10% van de impact, bij vlees is dit zelfs nog minder. Het product zelf levert de overige 90%. Een verpakking van een tomaat verdient zichzelf dus dik terug want hij beschermt datgene waar de echte impact zit: de tomaat zelf.

Simpele berekeningen overtuigen niet altijd

De kracht en soms ook de zwakte van De Verborgen Impact is het streven naar eenvoud. Er wordt erg veel gerekend op een ‘achterkant-bierviltje-stijl’. Dat komt de begrijpelijkheid van het boek weliswaar ten goede, maar het leidt ook tot een bepaalde mate van schijnexactheid. Zo wordt één verborgen importfactor berekend voor de twaalf rijkste landen ter wereld. Hierbij wordt een klein exportland als Nederland voor het gemak over één kam geschoren met een groot importland als de Verenigde Staten.

Voordeel van deze aanpak is dat de tabellen, grafieken en tekeningen telkens heel helder laten zien dat we als Westerse consument veel meer impact hebben dan we denken. Nadeel is dat kritische lezers de boodschap op basis van deze simpele berekeningen misschien minder snel zullen accepteren. Overtuiging schuilt in deze kwesties soms juist ook in de nuance.

Dat neemt niet weg dat De Verborgen Impact je helpt om zelf ‘eco-positief’ te leven, dat wil zeggen: je voegt meer positieve dingen aan het ecosysteem toe dan dat je eraan onttrekt. Daarvoor moet je trouwens wel bereid zijn om ook de grote dingen aan te pakken, zoals je auto wegdoen, zonnepanelen kopen en niet meer vliegen. Want met één vliegvakantie kun je een heel jaar letten op verpakkingen en biologische groenten kopen teniet doen. Eén retourtje Bali kost bijvoorbeeld evenveel energie als anderhalf jaar autorijden.

Bestel ‘De Verborgen Impact’.

Top 10 Verborgen Impact. Bron: Babette Porcelijn.
Top 10 Verborgen Impact. Bron: Babette Porcelijn.
Advertisement

4 comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *