Het is tijd om abortus discussie te heropenen

Een jaar geleden wilde de discussie nog niet echt losbranden, maar het lijkt of nu de doos van pandora eindelijk open is. De abortus wetgeving die al 20 jaar niet meer echt onderwerp van gesprek is, krijgt openlijk kritiek. En dat is maar goed ook: de argumenten om de huidige abortus praktijk te rechtvaardigen overtuigen niet meer. En de inzet is hoog: gezonde, ongeboren kinderen mogen totdat ze bijna levensvatbaar zijn, gedood worden.

De aanleiding voor de huidige discussie is de 20 weken echo die elke zwangere vrouw sinds kort aangeboden krijgt. Er wordt dan gekeken of er iets mis is met het kind. Omdat het mogelijk om tot 24 weken abortus te plegen, zijn veel mensen bang dat er nu meer kinderen om weinig ernstige ‘afwijkingen’, zoals een hazenlip, geaborteerd worden. Een onderzoek van de EO wees uit dat de afgelopen jaren inderdaad enkele gevallen van abortus vanwege een hazelip uitgevoerd zijn. Politieke partijen reageerden ‘geschokt’ — wat nogal opmerkelijk is, omdat nu zonder wat voor medische indicatie dan ook abortus mogelijk is. Het enige criterium is ‘de nood van de moeder’ — en de moeder mag zelf bepalen of zij in nood is.

Het debat over abortus raakt aan een aantal fundamentele kwesties: wanneer is iets leven? Welk leven is de moeite van het leven waard? Hoeveel zeggenschap hebben mensen over het begin van leven? De emotionele lading maakt dat de discussie niet met argumenten maar vooral met verhalen gevoerd wordt.

Degenen die voor abortus zijn, vertellen over de tienermeisjes die dood gaan een vieze breinaald of de dupe zijn van onverantwoordelijke vriendjes. Zonder de mogelijkheid van een goede abortus wacht hen een afhankelijk leven zonder opleiding en geld. Kernwoord in deze verhalen is autonomie. Abortus maakt het mogelijk om baas te zijn over eigen buik en leven.

De tegenstanders vertellen horror verhalen over abortus omdat het kindje een hazelip heeft of het gezin op skivakantie wil. De abortus praktijk leidt tot een brave new world waar voor verstandelijk gehandicapten geen plaats meer is. Kernwoord in deze verhalen is verantwoordelijkheid. Mensen die een zwangerschap veroorzaken moeten de consequenties dragen van wat ze zelf veroorzaakt hebben. Daarbij kunnen ze geholpen worden, maar abortus is geen ‘exit-optie’.

Welke van deze verhalen zijn waar? Beide hebben hun waarheid, maar ik denk dat het autonomie verhaal zijn glans verloren heeft.

Ik ben een groot voorstander dat mensen controle over hun leven hebben, maar ik ben er niet van overtuigd dat de huidige abortuspraktijk daar voldoende aan bijdraagt. Zonder de ernstige verhalen over illegale abortussen te kort te doen, denk ik dat er in Nederland voldoende mogelijkheden gecreeërd kunnen worden om abortus in de meeste gevallen overbodig te maken. We praten nu over gratis kinderopvang om meer vrouwen aan het werk te krijgen, gratis opvang i.p.v. abortus moet dus ook mogelijk zijn.

Het wordt tijd dat we ons opnieuw gaan afvragen hoe we autonomie het beste kunnen bevorderen, zonder onze verantwoordelijkheid te ontlopen. De mogelijkheid van abortus moeten we beperken. Het aantal weken tot welke abortus mogelijk  is, zou sterk naar beneden moeten en een medische indicatie zou een meer bepalende rol moeten spelen.

Vanaf 25 weken is een kind levensvatbaar. Artsen proberen te vroeg geboren kinderen vanaf deze grens in leven te houden. Tot 24 weken is abortus zonder meer mogelijk. Het verschil tussen leven en dood is maar één week. Is dat autonomie? De discussie over abortus moet heropend worden.
 

Links

Advertisement

22 comments

  1. @peter; wat St. Maarten beoogt is een discussie en daarna zien waar de nieuwe consensus ligt. Hij wijst op signalen dat die consensus wel eens een stuk conservatiever zou kunnen liggen.

    De denksprong die St. Maarten maakt van de schok over abortus vanwege een hazenlip naar een morele overtuiging dat abortus niet langer noodzakelijk is om de toekomst van meisjes open te houden, is volgens mij echter een grillige.

    Een geneesheer directeur vertelde ooit dat het in zijn ziekenhuis voorkwam dat echtparen vanwege een vakantie een abortus wilden. “Indicatie wintersport? Slobber maar weg die boel!”, merkte hij kritisch op.

    De EO heeft al eerder onderzoek gedaan naar de abortuspraktijk in Nederland. Met een geheime camera filmden ze wat er in de spreekkamer van de artsen toelating toelating tot de procedure van een abortus verschafte. Dat was veel meer dan alleen ‘nood’. Toch ging het debat vervolgens niet over de abortuspraktijk, maar over de methoden van de EO, die geloof ik ook op de vingers getikt is, omdat ze onzuivere journalistiek zou hebben bedreven.

    Volgens mij staat de consensus over het gegeven dat een vrouw ‘baas is in eigen buik’ en dat een foetus de status heeft van een poliepje dat met een eenvoudige ingreep te verwijderen valt indien gewenst nog altijd als een huis.

    Wat de ‘schok’ teweegbrengt is dat de hazenlip het perspectief verplaatst van de vrouw naar het kind en de hardvochtigheid blootlegt, aangezien een hazenlip tegenwoordig slechts een cosmetische aandoening is (= het eigenlijke probleem, nl. het gespleten verhemelte kan men repareren). We zien nu ineens een baby voor ons met een hazenlip die wordt gedood.

    Ik denk dat die perspectieven altijd gescheiden werelden blijven. Het enige wat een omslag in denken zou kunnen bewerken is als wij ons autonomiedenken inwisselen voor een filosofie waarin we het leven zien als geschenk dat ons in de schoot geworpen is, en de pijnlijke kanten die daarbij komen, accepteren als horend bij dat geschenk.

  2. Grappig toch dat mannen altijd zo leuk over abortus discussieren….

    Maar dat terzijde. De grens moet ergens liggen. Wij in Nederland krijgen veel kritiek uit het buitenland, maar hebben een zeer lage abortus’rate’. De discussie mag van mijn part losbarsten, maar kinderopvang en andere oplossingen zijn volgens mij geen criteria om grenzen te verleggen (hetzij progressief, hetzij conservatief). Volgens mij moet het criterium het volgende zijn: heeft een ouder(paar) genoeg liefde en mogelijkheden/kansen/capaciteiten te bieden? Zoniet, krijg per definitie een verknipte situatie en moet je zoeken naar oplossingen. Dat kan abortus zijn, maar misschien ook adoptie.

    Clou ligt wat mij betreft NOG MEER in voorlichting. Kinderen moet je niet verwekken als je ze niet wil en volgens mij hebben wij daar in dit deel van de wereld genoeg middelen voor..!

  3. @peter; Ik vermoed dat Dominique het vermakelijk vindt dat mannen zo serieus kunnen praten over wat er met de buiken van vrouwen zou moeten gebeuren.

    Het zou jou, Dominique, uiteraard ook tot nadenken kunnen stemmen dat het de mannen zijn die zulke discussies aanzwengelen. Maar misschien zit er iets in de structuur van het mannelijk brein dat hij zaken graag analyseert.

    “Volgens mij moet het criterium het volgende zijn: heeft een ouder(paar) genoeg liefde en mogelijkheden/kansen/capaciteiten te bieden? Zoniet, krijg per definitie een verknipte situatie en moet je zoeken naar oplossingen. Dat kan abortus zijn, maar misschien ook adoptie.”

    Wie is ‘je’? Wie bepaalt of een ouder(paar) genoeg liefde en mogelijkheden/kansen/capaciteiten te bieden heeft? De overheid? De arts? De maatschappelijk werker?

    Het is in beginsel heel simpel: Als er nood is (tienermoeder, eerwraak, verkrachting; gruwelijke geboortedefecten) komt iemand om hulp vragen. Vervolgens bespreek je de mogelijkheden. Het meisje/de vrouw beslist. We faciliteren de abortus, maar niet omdat we vinden dat een vrouw baas is in eigen buik. Dat is namelijk een non-argument, ze was dat ook toen ze de preservatieven achterwege liet, als baas van haar eigen vagina.
    We faciliteren dat om allerlei misstanden in achterkamertjes te voorkomen.

    Wanneer een ouder(paar) echter een abortus wil plegen vanwege een wintersport of hazenlip, gaan ze maar naar een privekliniek, en betalen ze de procedure zelf.

    Ik ben helemaal voor voorlichting, maar die zal moeten beginnen bij voorlichting aan ouders. Websites, televisieprogramma’s, bij voorkeur gelinkt aan elkaar. Maar hoe bereik je allochtone ouders? Je zou dan al samen moeten gaan werken met lokale stations en misschien de Turkse televisie?

    En ja, Nederland heeft lage abortuscijfers. Daar mogen we best trots op zijn.

  4. hallo daar, Tjerk, ik vroeg het aan Dominique!

    Ik zie die hele discussie niet zitten. Het basisrecht is zelfbeschikking. Wat valt daarover te discussieren? Je kunt hooguit zeggen dat je mensen die fun abortions laten uitvoeren immorele hufters vindt. En dan hopen dat mensen hun gedrag veranderen.

  5. Ik moet het hier toch echt met peter eens zijn. Bij abortus gaat het om het recht van individuen om de eigen zwangerschap van iets wat we nog niet als een individu beschouwen te beeindigen. Niemand hoeft een abortus uit te laten voeren tegen zijn zin. Dus als je er morele problemen mee hebt, raakt de wet je niet.

    Het enige wezenlijke probleem dat dan dus overblijft is de vraag wanneer een vrucht een mensje wordt (en abortus dus verandert in moord). En de discussie daarover is zo oud als het abortusvraagstuk zelf. Dat maakt de discussie niet minder interessant, het lijkt me alleen nogal overbodig om de discussie weer helemaal van voren af aan te beginnen.

    En tegen Dominique: “Grappig toch dat mannen altijd zo leuk over abortus discussieren…” je denkt waarschijnlijk dat je daar iets heel geëmancipeerds zegt. Maar in feite draag je bij aan het gebrek aan emancipatie van de vrouw. Net zo goed als de opvoeding van een kind en het huishouden dat daarbij hoort een zaak van man en vrouw samen hoort te zijn, geldt dat ook voor het verwekken van een kind en de keuzes rond het voldragen van een kind (draagmoeders, IVF en alle andere gerelateerde zaken maar even buiten beschouwing gelaten).

    Juist mede -doordat- zwangerschap wordt neergezet als iets wat primair vrouwen aangaat, worden moeders gezien als de eerste (en mogelijk enige serieuze) kandidaat voor het ouderschap. Met als gevolg de scheve verhouding tussen rollen van mannen en vrouwen in onze maatschappij.

    -Natuurlijk- treft een zwangerschap een vrouw wel lichamelijk en een man vrijwel niet. Het is in de meeste gevallen echter wel hun kind en niet het hare en dat is wat er m.i. toe doet in de discussie over abortus.

    Los daarvan kan het natuurlijk geen kwaad om ook de medische gevolgen voor een moeder niet over het hoofd te zien. Haar kansen om later alsnog een kind te verwekken en eventuele directe lichamelijke of psychologische schade zijn een zware overweging, maar dat is geloof ik niet waar de discussie hier over ging.

  6. @grismar
    “het enige probleem”? het lijkt me het fundamentele probleem, waar de vraag of je helemaal zelf over abortus mag beschikken van af hangt. Als we het ongeboren kind een echt kind vinden, is het niet juist om abortus te plegen. Als we het geen echt kind vinden, dan is het wel juist.

    Mijn punt is dat de grens van 24 weken veel te laat is. Zeker als je bedenkt dat vanaf 25 weken een kind levensvatbaar wordt geacht. En ook die 25 weken staat ter discussie: kinderen die met 24 weken geboren worden zou je dus nog in leven kunnen houden.

    De bizarre situatie bestaat dat je op vrijdag je kind zou kunnen aborteren (als het nog in de buik zou zitten) en dat op maandag artsen voor het leven van het kindje gaan vechten (als het uit de buik zou zijn).

    Ik vind dat we veel te makkelijk om gaan met dit leven. En ik wil ook niet de keuze of dit leven is of niet overlaten aan het individuele geweten, of de persoonlijke voorkeuren whatever van iemand.

    Ik zie niet in waarom van peter en grismar deze discussie bij voorbaat irrelevant verklaren.

  7. Volgens mij gaan aan wetten altijd discussies over de moraliteit vooraf. Eerst onstaat een consensus dat iets wel of niet wenselijk is, en pas daarna volgt wetgeving.

    Dus: vind jij het niet gek dat een kind dat op vrijdag nog geaborteerd zou worden, maandag ineens beschermd is? Vind jij het niet moreel verwerpelijk dat ouders een kind laten aborteren vanwege een hazenlip of een misvormd handje, of blindheid?

    Ook heb ik hier niemand nog zien betwisten dat de autonomie van de vrouw over haar eigen buik met name ligt in de autonomie over haar seksuele leven. Er zijn voorbehoedmiddelen voorradig. Voor al die dames die dat weten en ze nalaten te gebruiken, is het ‘bass in eigen buik’ argument m.i. een beetje dwaas.

  8. @St. Maarten:
    Door te zeggen dat het het enige probleem is, wil ik natuurlijk niet zeggen dat het daarmee een triviaal of zelfs alleen maar klein probleem is. Het probleem zit diep en raakt aan tal van “grote vragen” en zal om die reden ook niet in een paar discussies of debatten uitgepraat raken.

    Ikzelf ben een atheïst en van mening dat we niet voorzien zijn van extra onderdelen als een ziel. Als een gevolg leg ik de grens waarschijnlijk later dan de meerderheid. Pas op het moment dat je een kind zelfbewustzijn kan toedichten, vind ik het niet langer acceptabel om een eind aan een zwangerschap te maken.

    In discussies met religieuzer mensen kom ik standpunten tegen tot aan totale verwerping van abortus omdat zelfs de zygote al voorbestemd zou zijn een mens met een eigen leven te worden. We zouden simpelweg geen “God mogen spelen”.

    Met zo’n enorme kloof tussen de standpunten van verstandige mensen (om het vooroordeel dat atheïsten gelovige mensen dom vinden meteen maar even onderuit te helpen), zie ik het zwart in voor de kansen van de abortusdiscussie.

    @Tjerk:
    Ik hoop dat iemand je al eens heeft uitgelegd dat voorbehoedsmiddelen (los van onthouding) niet altijd full proof zijn? Wat als jij en je vrouw/vriendin (als ik je hier de verkeerde geaardheid voor de voeten werp, mijn excuses) ineens ongewenst zwanger blijken, ondanks jullie goede zorgen?

    Het gaat hier toch zeker in de eerste plaats om -die- groep mensen en niet om coke-crazed yuppen bij wie de zoveelste ‘morning after’-pil niet heeft aangeslagen? Wat te zeggen van slecht voorgelichte tienermeisjes? Tieners van ouders wiens overtuigingen gebruik van voorbehoudsmiddelen nu eenmaal verbieden? Etc. etc.

  9. @Tjerk, moreel verwerpelijk, vind ik ook, maar het recht op zelfbeschikking in dit geval ter discussie stellen vind ik net iets erger. Vandaar dat ik zeg dat je de fun-aborteerders zelf moet bevragen op hun geweten. Ik ben het met Grismar eens dat je wat te makkelijk denkt over ongewenste zwangerschappen. Meisjes in bepaalde delen van de Nederlandse bevolking lopen ongeveer vanaf hun 11e de kans om in een seksuele afhankelijkheidsrelatie terecht te komen. Gebruik van voorbehoedmiddelen neemt in dit soort relaties geen belangrijke plaats in. Daarbij ben ik het wel met St. Maarten eens dat bij ongewenste zwangerschap meer opties dan alleen abortus moeten worden voorgesteld.

  10. @Grismar/peter; heeft die foetus ook recht op zelfbeschikking? En zo niet, heeft een restembryo dan recht op zelfbeschikking?

    1. Als mijn vrouw zwanger van me zou worden, hebben wij die kans zelf genomen toen we seks hadden. Het leven is niet full-proof. Ik kan morgen ook onderen auto komen, ook al heb ik goede fietsverlichting. Het is een waanidee dat je gelukkig wordt door het leven compleet naar je hand te zetten. Wie weet ben ik later wel dolgelukkig met het kind, weet ik veel. Of ik sla me later voor mijn kop dat ik het heb vernietigd, omdat we geen kinderen meer kunnen krijgen. Mensen nemen te veel voor zeker aan.

    2. De abortusklinieken zijn juist opgericht om slecht voorgelichte jonge tienermeisjes te behoeden voor achterkamertjesabortussen door slagers. Ons Nederlandse systeem is de minste van twee kwaden. Heb ik al gecovered en ik sta ik achter de keuze om dit in stand te houden. Maar fraai is het niet.

    3. Wat ‘fun-aborteerders betreft: ik kan ze niet tegenhouden. Maar ze betalen de operatie maar zelf in een kliniek.

  11. Hallo. Leuk dat ik hier eens over kan discussiëren.

    Ik denk dat we de morele discussie deels los kunnen zien van de legislatieve.
    Het is in geen geval noodzakelijk om abortus te verbieden teneinde een betere samenleving te verkrijgen. Anders dan bij moord op autonome individuën leidt het doden van jonge foetussen niet tot een maatschappij waarin mensen moeten vrezen voor hun leven, hard tegen hard toeneemt, etc.

    Ik persoonlijk zou als ik voor de keuze zou staan hetzelfde standpunt innemen als Tjerk.

    Moreel gezien denk ik dat abortus verwerpelijk is om de volgende redenen:
    – het is tegennatuurlijk. Wat -voor de mens- tegennatuurlijk is roept meestal geen goede dingen op in een mens, net als de onderdrukking van sexualiteit, die m.i. o.a. verantwoordelijk is voor verschijnselen als verkrachting en vreemdgaan.
    – uit respect voor het leven zou je een eenmaal begonnen leven niet ‘zomaar’ moeten beëindigen.

    Maar wat is ‘zomaar’? En ik vind hier dat deze discussie net zo goed over diermoord moet gaan. Een embryo van een dag oud bestaat uit 150 cellen. Een vlieg heeft er al 100.000-den. Is het erger om een embryo van 10 weken te slachten dan een volgroeid dier? En hoe zit het met stamcel-onderzoek?

    Ik zou hier graag de discussie ook een esoterisch tintje willen meegeven. In mijn beeld van de werkelijkheid wordt op het moment van conceptie een ziel verbonden aan het embryo. Die ziel zweeft nog los rond de foetus en raakt gaandeweg steeds meer verbonden. Sterft de foetus, dan wordt de ziel weer bevrijd. Soms gaat de ziel pas volledig in in het lichaam als het kind geboren wordt. Foetus-sterfte verschilt dus van sterfte van een volgroeide mens. Het lichaam houdt er mee op. De ziel wordt bevrijd. Voor een ziel die nog niet ingegaan was in het lichaam, verandert er niet zo heel veel. Voor een ziel die al volledig ‘volgroeid’ is met een lichaam, is het een enorme bevrijding en een fantastische belevenis (uiteindelijk, na de eerste twee fases van de dood). Hoe dan ook, m.i. verandert dit beeld niet heel veel aan je uiteindelijke besluit aangaande de morele aard van abortus. Je vernietigt (verandert) een levend wezen tegen diens wil. Mediamieke moeders, die telepathisch kunnen communiceren met hun ongeboren kind, worden overigens soms gewaarschuwd door hun kind om geen abortus te plegen, waar zij dat van plan waren. Het kind zelf wil niet geaborteerd worden, het heeft er immers voor gekozen zich met het groeiende lichaam te verbinden.

    Dit beeld aan te nemen werpt een ander licht op de zaak maar het verandert niet zo veel.

    Ik ben van mening dat abortus niet verboden moet worden, of dat de grenzen verlegd moeten worden, zelfs terwijl ik bepaalde abortussen verkeerd vind. Mensen moeten zelf tot inzicht komen. Discussie daarover is goed. Respect voor leven uit zich ook op andere gebieden die m.i. belangrijker zijn zoals diermoord. Wetgeving dwingt geen morele vooruitgang af. De wet is geen vervanger van een geweten. Strengere wetgeving is niet noodzakelijk om een betere maatschappij te creëren. Individuele autonomie vind ik erg belangrijk en de vrijheid voor een mens om zelf keuzes te maken is een voorwaarde voor spirituele groei en dat is een voorwaarde voor een betere maatschappij.

  12. Ik ben zelf tegen abortus omdat je gewoon leven vernietigt, daar kan je gewoon niet omheen draaien. Daarom voelen de meeste vrouwen zich ook zeer schuldig na een abortus. In sommige ernstige gevallen als verkrachting bijvoorbeeld kan je abortus met goede hulp en begeleiding toelaten, maar het moet geen gemakzucht worden dat ouders een kind laten aborteren omdat het geen blauwe ogen heeft. Als een vrouw de energie heeft om van een penis te genieten, moet ze ook de energie hebben om een kind op te voeden zeg ik altijd.

  13. ik heb zelf een abortus ondergaan.
    ik was op dat moment 17 (nu 19) en slikte elke dag de pil gewoon zoals het hoort! (elke dag zelfde tijdstip en niet doorgeslikt ofzo). we hebben ook nog een condoom gebruikt die was gescheurt!
    en ik was zwanger.
    ik kwam erachter toen ik 9 weken was.
    ben naar de dokter gegaan heb het mijn vader, moeder, vriend (nu nog) en schoonouders verteld!
    mijn vriend wou het liever wag laten halen maar ik mocht de keuze maken hoe dan ook hij zou achter mij staan en we zouden er wel uit komen. omdat ik toen geen zelfvertrouwen had en nooit iets voor mezelf deed maar altijd andere gelukkig wile houden heb ik het weg laten halen! ik kreeg toen ook maar een week bedenk tijd. veel te kort als je het mij vraagt in die week besef je amper wat er allemaal aan de hand is. maarja ik heb er tot op de dag van vandaag nog heel veel spijt van dat ik het heb laten doen en loop nog steeds bij een psycholoog om er over te praten. het gaat nu een stuk beter met me maar ik heb een tijd gehad dat ik hele dagen op bed lag te huilen en niks wilde.
    ik ben voor abortus dat wel maar niet als gemakzucht. als vrouwen niks gebruiken aan anticonceptie vragen ze er zelf om (afgezien van verkrachting dan) maar als ze er net als mij alles aan gedaan hebben en nog de pech hebben vind ik dat ze zelf moeten kunnen beslissen wat ze willen. en daar vind ik dat niemand voor hun die beslissing kan maken wat hun zoude moeten doen!!

  14. # abortus hoort gewoon verboden te worden, gewoon overal ;
    het is gewoon het doodmaken van een leven
    wie zyn wy om een leven dood te maken die Allah heeft gegeven !
    als e zwanger bent zonder dat je dat wilde ( niet veilig )
    moet je gewoon de gevolgen ondergaan !

    die baby is niet de schuldige van jou fouten'
    heeft jou moeder jou een kans gegeven : JA, ZOWTEZIEN JE HIER EEN REACTIE KAN PLAATSEN
    dan moet je je eigen kind ook een kand geven klaar !

    wie zyn wy om een leven, geen kans te geven !

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *