Nucleaire noodtoestand Japan: een aantal rampscenario’s uitgelegd

Foto: daveeza

In Japan is sprake van een nucleaire noodtoestand. Maar in het vuur van de berichtgeving is het moeilijk te begrijpen wat er precies aan de hand is en hoe erg de situatie is. Hier een korte uitleg.

Nucleaire rampenschaal

In 1990 stelde het Internationale Atoomenergie Agentschap  (IAEA) een schaal op waarmee de ernst van nucleaire rampen duidelijk gemaakt kan worden. De schaal bestaat uit 7 niveaus:

1. onregelmatigheid

2. incident

3. ernstig incident

4. ongeval met lokale gevolgen

5. ongeval met bovenlokale gevolgen

6. ernstig ongeval

7. grote ramp

Op dit moment (woensdag 16 maart) is in Fukushima sprake van niveau 6: er is een ernstig ongeval, waarbij radioactieve stoffen lekken. Dit heeft grote gevolgen voor de nabije omgeving.

Alleen het ongeval in Tsjernobyl heeft tot nu toe niveau 7 toegekend gekregen. Doordat de reactor van de kerncentrale ontplofte, kregen duizenden mensen ongezonde hoeveelheden straling te verwerken. De nucleaire fallout van de rook uit de centrale leverde in heel Europa verhoogde stralingsniveau’s, met mogelijk schadelijke effecten voor de gezondheid op lange termijn.

De situatie in Fukushima

Wat is er aan de hand in Fukushima:

  • Door de aardbeving en de tsunami is de koeling van een aantal reactoren vastgelopen.
  • Het betonnen omhulsel van twee reactoren is opgeblazen.
  • In één reactor is sprake van een gedeeltelijke meltdown, waarbij de splijtkernen beschadigd zijn
  • Vanaf dinsdag lijkt er schade te zijn aan het reactorvat van een van de kernreactoren. Woensdag werd gemeld dat ook een tweede reactorvat schade heeft.
  • Er is een wolk met radioactieve materialen ontsnapt, en er lijkt sprake van continue lekkage van radioactiviteit.

Wat kan er verder gebeuren? Er zijn grofweg 3 scenario’s mogelijk:

(1) Tweede Tsjernobyl: grootschalige besmetting door lekkage reactorvat

Het reactorvat is het hart van een kernreactor. Hierin vindt nucleaire reactie plaats waarmee energie wordt opgewekt. Als één van de reactorvaten ernstig lekt komen er grote hoeveelheden radioactieve stoffen in de lucht die een ernstige bedreiging vormen voor een groot gebied. Ook Tokio, met 35 miljoen inwoners ’s werelds grootste metropool, zit dan in de gevarenzone. Als dit gebeurt is er sprake van een kernramp op niveau 7, een tweede Tsjernobyl dus.

Overigens ontstond de ramp in Tsjernobyl toen de centrale in bedrijf was. Fukushima is al een paar dagen afgesloten. Dit maakt de kans op dit scenario kleiner.

(2) Lokaal ernstige besmetting door meltdown van reactor

Een iets minder ernstig scenario is het smelten van de reactorkern, een zogeheten meltdown. Dan wordt de reactorkern één grote brok hoog radioactief materiaal. Lokaal kan er dan sprake zijn van een ernstige radioactieve besmetting, waarbij de kerncentrale en mogelijk het gebied direct rondom de kerncentrale jarenlang besmet is.

(3) ‘Beperkte’ schade: lokaal matige besmetting

Als de Japanners erin slagen de reactorvaten goed te koelen, en er geen gratis of volledige meltdown plaatsvindt, blijft de schade waarschijnlijk redelijk beperkt. Er is al de nodige radioactieve straling gelekt, maar deze is mogelijk niet zo ernstig dat een groot gebied voor langere tijd besmet is.

Op dit moment is de situatie erg onhelder. Er zijn telkens nieuwe incidenten, en ook voor experts is moeilijk in te schatten wat de gevolgen zijn. Mogelijk begrijpen we pas na weken hoe ernstig de situatie is geweest.

Bron: NY Times, BBC news, NOS

Lees ook

Advertisement

One comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *