Top 7 schokkende feiten over ons eten

In de film ‘We feed the world’, gaat de Oostenrijkse filmmaker Erwin Wagenhofer op zoek naar de bronnen van ons eten. Zijn zoektocht leidt hem via Frankrijk, Spanje, Roemnië, Zwitserland, Brazilië terug naar Oostenrijk. Door de film heen loopt een interview met Jean Ziegler, de speciale VN-rapporteur voor het Recht op Eten.

Al is de film uit 2006, de feiten over ons eten zijn nog even actueel en schokkend. Zeker omdat ‘We Feed the World’ geen simplistische kruistocht is tegen de industriële voedselproductie. Wagenhofer geeft alle betrokkenen – uiteenlopend van boeren, vrachtwagenchauffeurs, biologen, politici, producenten van genetisch gemodificeerde zaden en de CEO van ’s werelds grootste levensmiddelenmultinational Nestlé – alle ruimte. Dat maakt de complexe verhoudingen in de industrie helder, maar laat ook zien dat de manier waarop het systeem nu werkt nog veel ruimte voor verbetering laat.

I In Wenen wordt elke dag evenveel brood weggegooid als nodig is om Graz, de tweede stad in Oostenrijk, te voeden.

II 80% van het graan om de bevolking van Zwitserland te voeden, het tweede rijkste land ter wereld, komt uit India, een land waar naar schatting 200 miljoen mensen dagelijks honger lijden.

III Rijke landen zoals de EU en de VS betalen hun boeren jaarlijks subsidies ter waarde van $349 miljard voor het exporteren, produceren en transporteren van producten. Resultaat is het dumpen van Westerse landbouwproducten op de markt in het zuidelijk halfrond waar bijna niets anders is dan landbouw. In Dakar, op de grootste landbouwmarkt in West Afrika, de Sandagar markt, kun je Europese groente, aardappelen en fruit kopen voor een derde van de lokale prijs.
Hierdoor heeft de Senegalese boer, zelfs als hij 18 uur in de brandende zon werkt, geen kans om te leven van wat zijn grond opbrengt. Dus wat kan hij anders doen dan emigreren? De straat van Gibraltar oversteken, en dan ergens werken als stratenveger in Zuid-Spanje of Parijs.

IV Tomaten worden door heel Europa vervoerd omdat de transportkosten slechts 1% van de verkoopprijs bedragen.

V Elke dag sterven 100.000 mensen aan honger of de directe directe gevolgen ervan. Elke 5 seconden sterft een kind jonger dan 10 jaar. Elke 4 minuten wordt iemand blind wegens vitamine A-gebrek.

VI In het jaarverslag van de ‘World food and agriculture organisation’ stond dat er in 2005 842 miljoen mensen voortdurend aan ondervoeding hebben geleden. Ze hebben geen familie- seks- of werkleven, ze zijn invalide door honger. In 2004 was dit aantal 826 miljoen, het getal stijgt gestaag. In hetzelfde rapport viel te lezen dat de huidige landbouw zonder problemen 12 miljard mensen kan voeden. Dat betekent dat ons wereldwijde voedelsysteem een kind dat door de honger sterft, eigenlijk vermoordt.

VII Soja wordt verbouwd in de Amazone, ten koste van regenwoud. Het vee in Europa krijgt geen maïs of tarwe – dat wordt verbrand om elektriciteit op te wekken- maar soja te eten. Zo eten onze koeien, kippen en varkens eigenlijk de regenwouden op. De stukken regenwoud die gekapt zijn in Brazilië, vormen een gebied ter grootte van Portugal en Frankrijk. Een vierkante meter jungle kan gekocht worden voor 1 cent.

Bekijk de film
Hieronder vind je deel I, de andere delen vind je hier.

Meer weten?

Zo eet je groen, gezond en lekker

Advertisement

4 comments

  1. Ik vindt het zo jammer dat er amper iets aan het huidige systeem gedaan kan worden, terwijl we als wereld wel zien wat er mis is.

    Het systeem is veel te log. Het is verweven in macht der gewoonte, vriendjespolitiek, prijsafspraken, protectionisme en het elitaire gedrag van de welvarende landen en het financiële moraal, dat boven het sociale moraal wordt gesteld.

    Deze soort documentaires schudden de mensen wakker. Het is goed dat dit geluid steeds meer klinkt. Zelfs bedrijven willen duurzamer, groener en meer verantwoord handelen (waarvan de meeste om klanten te lokken/ niet kwijt te raken), dit is een goed teken en geeft ook hoop op verandering.

    Het mag alleen niet te veel kosten, of moet genoeg blijven opleveren, mag niet ten koste gaan van. Dit moet op sommige vlakken ook losgelaten worden. Ik begrijp dat dit voor de meeste bedrijven niet haalbaar is (aandeelhouders, concurrentie enz.), maar overheden en organisaties zoals de EU kunnen wel onbaatzuchtig handelen op dit vlak en kunnen regels opleggen waaraan bedrijven zich moeten houden, die deze situatie verbeteren. Dit zou een revolutie op dit vlak kunnen ontketenen, omdat het verantwoord handelen dan op de korte termijn merkbaar nut heeft. Deze snelle stimulus-respons activeert meer mensen en zo gaat dit door.

    Winsten en aandeelhouders zijn een slechte combinatie voor onbaatzuchtige bedrijfsvoering. Want hoe meer een bedrijf geeft, aan zijn klanten of aan de wereld, des te minder winst er voor aandeelhouders is. Deze aandeelhouders zullen weinig beslissingen nemen die hun eigen winst doet kelderen net zo als er (bijna) niemand op zijn baas afstapt en hem verteld dat hij genoeg geld verdiend, dat hij wel met minder rond kan komen, zodat zijn bedrijf meer winst kan maken, of zodat klanten hun producten goedkoper kunnen krijgen.
    Ik zou graag organisaties zien, in de vorm van stichtingen. Waarbij de salariëring bij de hogere functies zeer strikt is vastgelegd. Waarbij de winsten gepompt worden in verantwoord ondernemen, in kwaliteitsverbetering van producten, lagere prijzen bij de klanten en normale lonen voor de werknemers aan de onderkant van het bedrijf. Waarbij deze bedrijven sterke visies moeten hebben. Met als doel het beste bedrijf te worden, lange termijn denken, in dienst staan van de samenleving, maar wel effectief ( het moet geen sociale werkplaats worden, of baanverschaffing voor vriendjes en familie). Goedkoop mag vooropstaan, maar dan wel met een minimum aan standaarden binnen een bedrijf.

    Denk zelf niet dat ik zoiets ooit nog zal meemaken, maar (dag)dromen over een betere wereld geeft wel voldoening en hopelijk genoeg bruikbare ideeën die ik wel kan gebruiken om op de korte termijn bij te dragen aan een betere wereld.

    OT: Ik weet niet of er een soort verbeteringen aan artikel plaatsje is, maar er staat "Rijke landen zoals de EU en de VS". Dit is niet helemaal correct. Er wordt gesuggereerd dat de EU een land is. Door het stukje "zoals de EU" te veranderen in "zoals in de EU"maakt het correcter.

    1. "…amper iets aan het huidige systeem gedaan kan worden…"

      Je hebt daarin natuurlijk gelijk. Aan de andere kant is het zaak je te realiseren dat 'de realiteit' zich voor de volle honderd procent in je eigen hoofd bevindt. De veranderingen die we wensen zijn wel degelijk te realiseren, maar de realisatie vraagt meer dan 'wishful thinking' … Tegelijkertijd veranderingen willen en geloven dat we de veranderingen niet meer zullen meemaken, gaat niet samen. Doen wat je kunt is een eerste vereiste. Practice what you preach dus;-)

      Iedere dag raken er meer mensen doordrongen van de idee dat grootscheepse veranderingen noodzakelijk zijn, dat op zich is al een prima ontwikkeling. Vlak de invloed die sites als youtube en topdocumentaryfilms hebben vooral niet uit.

      Streven naar verandering roept altijd weerstand op en vaak lijken we roependen in de woestijn, maar dat mag geen beperking zijn om tóch tegen de stroom in te zwemmen. De eerste die beweerde dat de aarde niet plat was had een groot probleem, maar uiteindelijk kwamen meer mensen tot dezelfde conclusie.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *