Er is te weinig kapitalisme

Direct na het uitbreken van de kredietcrisis was het vrije marktdenken aangeschoten wild. Banken hadden ongebreideld hun gang kunnen gaan door een gebrek aan regels. En de overheid moest ingrijpen door de economie te stimuleren, juist nu.

Maar tijdschrift De Groene Amsterdammer signaleert nu de wederopstanding van het liberale gedachtengoed. Het ziet er zelfs een filmscenario in. Eerste beeld: ontploffingen, een inferno. Wall Street brandt. Tweede beeld: de rook trekt op. En wie staan daar, geheel onverwacht, op de puinhopen van Lehman Brothers, sterker dan ooit tevoren? Inderdaad: de doodgewaande aanhangers van de vrije markt. Ze zijn alleen nog radicaler. We hebben méér kapitalisme nodig, dan kunnen we de oorzaken van de crisis pas echt aanpakken.

Maar de oorzaak was toch juist een overdreven terugtrekkende overheid die alleen nog dereguleerde?

Nee, zo zit het niet, volgens een nieuwe school van vrije marktdenkers die de econoom Friedrich Hayek, de rivaal van Keynes, als idool hebben. Zij inspirereerden bijvoorbeeld ook de aan de VVD verbonden Teldersstichting. En de makers van het filmpje hieronder.

Hoe zit het dan wel? De centrale oorzaak voor de kredietcrisis is de lage rente waarmee vooral de Amerikaanse Fed de afgelopen tientallen jaren de economie stimuleerde. Die aanpak heeft geld te goedkoop gemaakt. Tel daarbij op een bemoeizieke overheid die het noodzakelijk achtte om bijvoorbeeld het huizenbezit onder Amerikanen te stimuleren, en je hebt een ideel recept voor een reeks zeepbellen die wel moesten barsten.

Maar Lehman Brothers dan? Toonde het rampscenario na het faillissement van die bank niet aan dat nationale overheden wel moesten ingrijpen?

Nee, juist niet. De staat had de banken nooit mogen redden. Juist door dat te doen, heeft zij de financiële sector aangemoedig nog grotere risico’s te nemen. Er was immers een vangnet. Had de overheid vanaf het begin iedere hulp geweigerd, dan hadden zij zich wel beter ingedekt tegen de storm.

Jazeker, ook onder liberalen bevinden zich originele omdenkers. Het resultaat van hun kanteldenk-strategie is indrukwekkend: 3 jaar na het zogenaamde failliet van de vrije markt, hebben liberalen het in veel landen, waaronder Nederland, weer voor het zeggen. Gevolg is dat er stevig wordt gesneden in verworven rechten, we hebben tenslotte ‘minder staat’ nodig.

Hopelijk houden de vrije marktdenkers zich aan hun ideologische woorden, nu ze de macht hebben. Want dan ziet het er binnenkort ook slecht uit voor de miljardensteun aan fossiele brandstoffen, en alle regelgeving die duurzame energie-opwekking dwarsboomt, zoals het betalen van belasting op energie van eigen molen. Je hoeft toch ook geen belasting te betalen op bloemkolen die je in eigen tuin kweekt?

Bronnen: De Groene Amsterdammer (29/09/11, p. 18) en hetkanWel

Lees ook:

Egoïsme voor een beter milieu

Waarom moet je betalen over stroom van eigen molen?

Duurzaam ondernemen. Dat levert op.

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *