Peter Singer wist ons denken over dieren al te veranderen, nu ons doen nog

Bron: Wikipedia
[Dit artikel verscheen eerder in magazine GRNVLD.] Midden jaren ’70 was een Partij voor de Dieren even ondenkbaar als een dierenpolitie. De heersende opvatting was dat mensen superieur waren aan dieren. De australische filosoof Peter Singer daagde dit denkbeeld uit met zijn klassieke werk ‘Animal Liberation: A New Ethics for our Treatment of Animals’. Daarin stelde hij dat dierenrechten een rol moeten spelen bij onze morele oordelen over goed en slecht handelen. Centraal punt zou hierbij moeten zijn: “Het lijden dat we met onze daden kunnen veroorzaken bij andere levende wezens.”

Zijn baanbrekende benadering leverde hem lovende recensies op, maar ook kritiek. Sommige wetenschappers vonden bijvoorbeeld dat mensen wel degelijk speciale levende wezens zijn, omdat ze in staat zijn tot altruïsme en afspraken. Probeer maar eens een afspraak met een koe te maken. Ook uit theologische hoek klonk kritiek. De mens was immers als enige geschapen naar Gods beeld?!

Singer schudt zijn hoofd licht en zegt: “Maar veruit de meeste wetenschappers waren het met me eens. In een bespreking van de tweede editie van Animal Liberation, in 1990, in het gezaghebbende Londen Review of Books, stond bijvoorbeeld dat de principiële discussie over dit onderwerp beslist was. Mijn gezichtspunt had gewonnen.” Met nadruk wijst de vermaarde professor vervolgens op het publieke succes van dierenrechten-activisten die foto’s maakten van megastallen en dierproeven. “Dat zorgde voor heftige reacties van afkeer. Zij raakten de emotionele snaar die nodig was om het grote publiek te bereiken.”

Het morele principe van dierenrechten mag tegenwoordig dan breed zijn geaccepteerd, het is nog lang geen praktijk. Jaarlijks worden wereldwijd bijvoorbeeld 100 miljoen dieren gebruikt bij dierproeven. “Maar als we daarmee miljoenen mensenlevens kunnen redden, dan is daar toch iets voor te zeggen?”, opper ik. Singer is onverbiddelijk. “We weten nooit vooraf hoeveel levens worden gered, en bovendien worden veruit de meeste proeven gebruikt om ons leven slechts een heel klein beetje te verbeteren, voor schoonheidsproducten bijvoorbeeld.”

Nog erger is de situatie in de vleesindustrie waar jaarlijks 50 miljard dieren worden gedood voor vleesconsumptie. Ruim 7 keer de wereldbevolking. En dit aantal wordt snel hoger, nu ook China vlees wil eten. “Het is daar een teken van rijkdom als je vlees kunt eten”, zegt Singer, “maar het is onmogelijk dat de hele wereld net zoveel vlees gaat eten als wij in het Westen. Ons dieet is geen oplossing om de wereld te voeden, het is een manier om rijke mensen te voeden. En die betalen bovendien niet eens de werkelijke kosten voor vleesproductie, die wentelen ze af op anderen, zoals dieren en mensen die lijden aan de gevolgen van klimaatverandering.”

Singer is daarom een vurig pleitbezorger van een vegetarisch dieet. Maar ook in de opkomst van flexitariërs, mensen die slechts enkele keren per week vlees eten, ziet hij een lichtpunt. “Slechts 5% van de wereldbevolking is vegetarisch, dus als we daar 50% flexitariërs aan toe kunnen voegen, dan maakt dat natuurlijk een groot verschil.” Veel belang hecht Singer verder aan een sterke dierenrechtenbeweging in China. Die is er nog niet, al bezoekt hij er wel organisaties die in opkomst zijn.

Zo reist Singer ook na veertig jaar nog de hele wereld af als dierenrecht-activist. Hij blijft onvermoeibaar streven naar een wereld waarin we in harmonie leven met dieren en de groei van de wereldbevolking weten te bepreken, door welvaart en kansen eerlijker te verdelen. Al relativeert hij de bijdrage die hij hieraan zelf kan leveren. “Ik ben vooral een filosoof, geen politicus of revolutionair.”

Neem een abonnement op GRNVLD, magazine over het verbinden van stad en land.

Lees ook:

Hollandse broers geven mannen bamboe voor hun billen

5 orka’s slepen SeaWorld voor de rechter wegens dierenslavernij

Plastic tasje bedreigt potvis

Advertisement

One comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *