Rapport MADE-BY kan bij het oud papier

Foto: lydiashiningbrightly, Flickr
Hoe milieuvriendelijk is bamboe? Omdat wij een hekel aan groenwasserij hebben, zochten wij het uit in een lang feitenartikel over bamboe en katoen. Onze conclusie: bamboe is een materiaal met veel potentie om onze kleding te verduurzamen. Met die conclusie staan we echter lijnrecht tegenover een rapport van MADE-BY. Deze organisatie die modefabrikanten helpt om te verduurzamen, gaf bamboe een slechte milieubeoordeling en plaatste het in de laagste categorie, samen met katoen.

Nieuwsgierig geworden belden we MADE-BY en spraken met de interim general manager van MADE-BY, Burak Cakmak. Onze conclusie na dit gesprek: het MADE-BY rapport kan bij het oud papier gegooid worden.

Burak Cakmak is interim General Manager voor MADE-BY Benelux. Hij is sinds een maand in dienst bij MADE-BY, en heeft een lange carrière achter de rug in de mode-industrie. Er werken zo’n 20 mensen bij MADE-BY in 3 landen: Duitsland, Groot Brittannië en natuurlijk Nederland.

MADE-BY werkt samen met (grote) modemerken, om hun kleding te verduurzamen. MADE-BY doet dus niet zelf onderzoek naar de milieu-impact van textielsoorten. Cakmak benadrukt: “Wij werken samen met het gerenommeerde onderzoeksbureau Brown & Wilmanns die onafhankelijk onderzoek uitvoert. Op basis van internationaal erkende bronnen worden de criteria die de basis vormen voor onze benchmarks vastgesteld.”

Uit ons eigen onderzoek blijkt dat bamboe grote milieuvoordelen heeft. Er is echter één moeilijk moment: het viscoseproces. Sterke chemicaliën worden gebruikt om van het harde bamboe zacht textiel te maken. We konden echter nergens het antwoord vinden op een simpele vraag: doet dit proces de milieuvoordelen van bamboe allemaal teniet?

Ook volgens Cakmak is deze vraag ingewikkeld te beantwoorden. Uit de cijfers van het onderzoeksbedrijf waar MADE-BY zich op baseert zou dat blijken, maar, zegt hij: “die kan ik niet met jullie delen. Deze zijn afkomstig van het bedrijf Brown & Wilmanns, die het intellectuele recht op deze cijfers heeft. We delen deze cijfers wel met de fabrikanten waar we mee werken, maar niet publiekelijk.”

Kortom, derden, zoals hetkanWel kunnen niet checken of zij met de beoordeling van MADE-BY instemmen. Daar komt nog bij, dat er nogal wat aannames zijn over de milieu-impact. Het maakt nogal uit of de fabriek waar bamboetextiel gemaakt wordt de gebruikte chemicaliën in de rivier dumpt of niet. Ook hier vroegen wij naar. Hier volgt een klein stukje uit het interview:

hkW: Er zijn nogal wat “wat als” aannames over bamboe…

“Deze benchmark is een manier waarop wij op een toegankelijke manier zichtbaarheid geven aan diverse materialen die worden gebruikt in de productie van kleding. Maar je hebt helemaal gelijk. Als je het vanaf de bron kan traceren kun je zeggen: wij weten exact de impact. Wij moeten gemiddelde data geven om een benchmark te hebben voor de merken [waar we mee werken]. ”

hkW: Dus bamboe kan ook in de A-categorie zitten?

“Als het komt van FSC gecertificeerde bamboe plantages, en verwerkt wordt in een fabriek die goed afgesloten is, energiegebruik en afval juist beheert en de gezondheid en veiligheidssituatie van haar arbeiders in de gaten houdt, dan zou bamboe zeker op een andere manier beoordeeld worden. Maar dat hangt af van de fabriek en is niet gebaseerd op wereldgemiddelden.”

hkW: Maar jullie gebruiken gemiddelden?

“Wij maken duidelijk aan onze partners dat je andere resultaten kunt hebben, als je rekening houdt met de specifieke details van de bevoorradingsketen. Omdat de productie van kleding steeds duurzamer verloopt en de ontwikkelingen elkaar in snel tempo opvolgen updaten wij onze benchmark ieder jaar. ”

hkW: Jullie hebben een lijst in het rapport waar bamboe in de E categorie staat. Ik heb die lijst, zonder de rest van het rapport, op andere websites gezien. Op basis van die lijst zeggen mensen: bamboe is fout. Terwijl het afhangt van de details.

“Ik snap wat je bedoelt. Wij moeten meer open worden over wat de lijst betekent. Je kan er zeker van zijn dat we al gesprekken in onze organisatie hebben over de benchmarks, en hoe we meer van het gedetailleerde onderzoek naar buiten kunnen brengen. We bespreken hoe we transparanter kunnen zijn over de beoordelingen en hoe we het beter geschikt maken voor publiek gebruik.”

MADE-BY beseft dus zelf dat de E classificatie van bamboe nogal wankel is: als bamboe op een verantwoorde manier wordt verwerkt, kan de classificatie totaal anders uitvallen. Daarbij is het  gebaseerd op geheime gegevens.

Wij kunnen niet checken of deze cijfers kloppen, noch of de beoordeling van die cijfers terecht is. Het is heel goed mogelijk dat dat cijfers over de milieu-impact van bamboe onbetrouwbaar of niet beschikbaar zijn. Wij zijn in ieder geval weinig harde gegevens over fabrieken, het gebruik van chemicaliën, de impact van het viscoseproces etc. tegengekomen. MADE-BY maakt gebruikt van de cijfers van een driemans bedrijf, Brown and Wilmanns. Hoe kan zo’n klein bedrijf wel over alle goede gegevens beschikken? Het wordt niet duidelijk. Een zin in het MADE-BY rapport stimuleert ons vertrouwen niet: als er namelijk geen beschikbare gegevens over een textielsoort waren “creëerden Brown en Wilmanns een schatting gebaseerd op hun expertoordeel geëxtrapoleerd van hun ervaringen met vergelijkbare situaties.” (Bron: MADE-BY rapport, pagina 5). Oftewel: als de onderzoekers geen gegevens hadden, zogen ze die uit hun duim.

Het is dus onzin om de conclusie te trekken dat bamboe milieuonvriendelijk is enkel op basis van het rapport van MADE-BY. Het zou beter geweest zijn als MADE-BY bamboe in de categorie “nog niet te classificeren” had geplaatst omdat er te weinig of onduidelijke cijfers zijn. De E-classificatie wordt helaas wel in verschillende media gebruikt tegen bamboe. En dat is zonde, omdat, zoals we al zeiden, bamboe in potentie een echt duurzaam alternatief voor katoen vormt.

Kortom, het MADE-BY rapport kan bij het oud papier. Het wachten is op een andere versie die wel transparant is over de keuzes die gemaakt worden en over de betrouwbaarheid van de cijfers die ertoe doen.

*update*: hier is de link naar het MADE-BY rapport

Lees ook

De feiten over bamboetextiel

De groenste groene stroom

hetkanWel blogger Roos: “Ik ben opeens gek op wormen”

Advertisement

22 comments

  1. Als elk rapport met een fout meteen bij het oud papier gaat, blijven er weinig rapporten over. "beter zou zijn als MADE-BY bamboe bij “nog niet te classificeren” had geplaatst" Met de gebrekkige, openbare cijfers is terecht en alleen een samenvatting openbaar is, is ook zwak.

    – "When necessary, expert judgements have been used in addition" heet hier "als de onderzoekers geen gegevens hadden, zogen ze die uit hun duim" Waarom deze nogal vooringenomen, eenzijdige aanduiding?

    1. Niet sterk temeer als bij deze beoordeling punten ontbreken als:
      – "MADE-BY has agreed with Brown and Wilmanns that some basic explanation can be communicated to external parties" blz 2 "some" waarom die willekeurige beperking?
      – MADE-BY poogt de aannames duidelijk te maken, maar blijft onduidelijk zoniet tegenstrijdig "The aggregated toxicology score is based on its most toxic chemical input from raw material origin to fibres ready to be spun (hazard based approach). This means that the score given to any given fibre for human or eco toxicity is based on the worst case scenario"
      EN "no difference has been made between controlled versus non-controlled manufacturing environment, mainly due to that fact that the benchmark looks at world average" blz 6
      Het rapport is onduidelijk of een gemiddelde of de slechtste gebruikt wordt; blijkbaar soms het ene, soms het andere! Een ondoorzichtige methode is zwaarder aan te rekenen dan een fout.

      Ook maar deze beoordeling bij het oud papier?

      1. Een benchmark gaat toch altijd uit van gemiddelden? Dat is het middel. Daarnaast is de online benchmark voor zover ik begrijp een overzicht van een uitgebreider rapport. Aangezien er talloze websites en tools en bedrijven in omloop zijn die ook maar een tipje van de sluier oplichten tenzij ervoor wordt betaald lijkt me dit niet zo zwaar aan te rekenen.

      1. Er staat niet dat de beoordeling wordt aangevuld met de kennis van ervaren mensen, maar "als de onderzoekers geen gegevens hadden, zogen ze die uit hun duim". Een zware beschuldiging, het verzinnen van gegevens, is onaanvaardbaar.Een beoordeling aanvullen met ervaring elders mag voor mij!

  2. De aannames in dit en het vorige artikel kloppen niet helemaal. Er worden namelijk gedeeltelijk chemicaliën gebruikt in het viscose proces die niet schadelijk zijn voor de mens, maar wel voor het milieu. Ook worden er chemicaliën gebruikt die schadelijk zijn voor mens en milieu. http://oecotextiles.wordpress.com/2012/03/02/euca

    Ik vind het juist goed dat een bedrijf erkent dat er snelle veranderingen plaatsvinden en dat daarom de benchmark ieder jaar wordt ge-update.
    En het argument over een klein onderzoeksbureau (weinig vaste werknemers) zegt niks over de kwaliteit ervan zeker niet als deze auteur zich laat leiden door een zinnetje in een heel rapport…
    Daarnaast, als een klein onderzoeks bureau cijfers en bewijs kan achterhalen mag je dat van een journalist ook wel verwachten!

    1. Hoi Josje, dank voor je constructieve commentaar. Ik ben op zoek geweest naar de cijfers waar het onderzoeksbureau zich op baseert. Die heb ik niet gevonden. Daarbij is er ook geen duidelijkheid waar het onderzoeksbureau haar cijfers vandaan heeft.

      Kortom, ik probeer mijn taak als journalist uit te voeren, maar dat wordt me erg moeilijk gemaakt…

      1. Het lijkt me niet de verantwoordelijkheid van een bedrijf om journalisten te ondersteunen in hun onderzoek.
        Daarnaast als een 'driemans' bedrijf wel die gegevens kan achterhalen?
        Ik vond zelfs dankzij twitter vrij eenvoudig bovenstaande link en ik ben geeneens een journalist!
        Ieder zijn eigen mening hoor, maar ik vind allebei de artikelen niet heel erg journalistiek, niet bepaald onafhankelijk (Jullie hebben zelfs een wedstrijd uitgeschreven waarin je bamboe onderbroeken verloot! Zeker toeval dan?). Jammer hoor, want daarmee worden beide artikelen niet geloofwaardiger…

          1. Misschien kan je gegevens opvragen bij andere instanties? (Hoor / Wederhoor toepassen) Deze benchmark is dus niet de enige die bamboe classificeert / erover bericht (neem contact op met oecotextiles, agentschap.nl enz, die kunnen je misschien wel informatie geven als t je daarom gaat). Daarnaast staat in het artikel dat ik had gevonden wel heel duidelijk aangegeven dat er zeer schadelijke stoffen worden gebruikt bij het viscose proces. Dat wordt dus mooi genegeerd door een merk dat bamboe als duurzaam promoot!
            Ik vind het erop lijken dat hetkanwel.nl een van te voren een negatieve positie heeft aangenomen ten opzichte van het onafhankelijke made-by ten faveure van een merk (gestuurd door marketing doeleinden). Als het merk beweert dat bamboe 100% duurzaam is dan is dat greenwashing, alleen al op basis van het feit dat er dus schadelijke stoffen in het milieu terecht komen door het viscose proces. Dat lijkt me veel ernstiger dan een wat ongelukkige formulering (communicating some basic information to external parties) in een uittreksel van een rapport.

          2. De gegevens waar wij ons op baseren zijn vrij beschikbare gegevens van onafhankelijke partijen. Op basis van die gegevens trekken wij onze conclusies.

            We ontkennen niet dat er chemicaliën worden gebruikt, noch dat die een slechte milieu-impact kunnen hebben.

            We vragen een hele simpele vraag: doen die nadelen van het viscoseproces alle voordelen van bamboe teniet? En niemand heeft of geeft daar gegevens over.

          3. Nee dat is idd lastig, maar jij hebt die gegevens dus ook niet. Dan kan jij als journalist niet de conclusie trekken dat bamboe wel duurzaam is.
            Dan zou ik nog eerder denken dat een specialist daar wel een oordeel over kan vellen op basis van ervaring en in vergelijking met andere soortgelijke materialen.

            Ik heb nog even gegoogeled en kwam op deze informatie:
            http://www.just-style.com/comment/bamboo-ban-hint
            (dit is niet zomaar een blog site overigens: http://www.just-style.com/about/ en de managing editor heeft genoemd artikel geschreven)

            In dit artikel wordt vermeld dat in US en Canada in 2009 al actie werd ondernomen tegen 78 kleding merken / retailers vanwege greenwashing omtrent het gebruik van bamboe. Wellicht dat de FTC (US Federal Trade Commission) en FTA, beiden genoemd in het artikel je wél de cijfers kan vermelden die jij zoekt?

        1. Hoi Josje, ik heb je link bekeken en 'm bij ons overzicht artikel gezet: https://www.hetkanwel.net/2012/02/25/bamboe-als-al

          Het probleem van deze, en overigens alle andere bronnen die ik op het internet gevonden heb, is dat ze geen concrete cijfers geven. Er wordt alleen gezegd dat het niet milieu-vriendelijk is, maar niet hoe groot de impact op het milieu concreet is.

          In het overzichtsartikel laten we gewoon de gegevens die we gevonden hebben spreken. Dan kan iedereen zijn eigen oordeel vormen of bamboe goed of slecht is.

          1. Ja, ik ben het er wel mee eens hoor dat het ontbreken van gegevens niet zozeer tot die zogenaamde E classificatie móet lijden. Maar ik vind de artikelen hierover best tendentieus. Vooral omdat er overduidelijk een merk achter lijkt te zitten (ik bedoel, jullie hebben een wedstrijd uitgeschreven) en daarmee ondermijnt hetkanwel.net hun eigen onafhankelijke positie waarmee ook beide artikelen ongeloofwaardig worden. En dat is toch jammer.
            Ik vind dit heel zonde want ik lees graag artikelen op jullie site, maar dit vind ik echt incorrecte berichtgeving.
            Daarnaast is de opzet van jouw artikel niet helemaal kloppend. In het vorige artikel noem je eerst allemaal voor en nadelen op van bamboe maar in je conclusie neem je alleen de voordelen mee. Dan kan je meteen de vraag die jij poneert (klopt de indeling van made by) wegstrepen, want in je eigen feiten overzicht komen dus genoeg negatieve eigenschappen voorbij, maar die negeer je zelf.
            En ik stoorde me toch wel aan 'katoen staat met 9-0 achter' dat leg je niet uit en daarmee is je eigen methodologie uit je artikel verdwenen. Zonde van de intentie die ongetwijfeld heel goed is. Ik ben ervan overtuigd dat als het artikel anders was opgezet (de mogelijkheden benadrukken in plaats van een bedrijf – dat ook nog eens in een interview reageert – wegzetten) het veel effectiever had kunnen zijn. Ik kan me voorstellen dat als mensen met inhoudelijke kennis van bamboe en duurzame mode niet een positief beeld krijgen van deze site en van die onderbroeken. Nu staat de duurzaamheid van bamboe immers weer ter discussie (terwijl bamboe viscose ook gewoon een heel zacht materiaal is)

          2. Dank voor je feedback, Josje. Fijn dat je onze artikelen meestal met plezier leest.

            Wij hebben in deze artikelenserie veel deskundigen aan het woord gelaten, en zijn transparant over onze bronkeuze geweest. We stonden en staan bovendien open voor alle nieuwe inzichten en bronnen waar de hetkanWel-community ons op wijst, zoals St Maarten ook laat zien met de behandeling van jouw bron.

            Ook hebben we hoor- en wederhoor toegepast. Wij interviewden niet alleen adverteerder Greendaddy over de milieu-impact van bamboeviscose, maar raadpleegden ook onafhankelijke bronnen als Rankabrand, MADE-BY en AgenschapNL, zoals je bijvoorbeeld kunt zien in de lijst met bronnen onderaan het feitenartikel. Ook nodigden kritische reacties onder artikelen weer uit tot vervolgonderzoek.

            Over het gehele proces hebben we gepubliceerd. Iedereen kan op basis hiervan zijn eigen keuzes maken.Voor ons is namelijk van belang dat ons publiek van bewuste consumenten zelf een keuze kan maken op basis van beschikbare informatie.

            Overigens had MADE-BY zelf voorafgaand aan de publicatie van het feitenartikel geen tijd om te reageren op de vragen van één van onze medewerkers, reden waarom we nog een apart artikel hebben gewijd aan de toelichting van MADE-BY. Die vonden wij echter niet overtuigend.

            Waar wij namelijk achterkwamen bij de bestudering van dit onderwerp, is dat er nog veel onbekend is over bamboe. Dat moet veranderen, wil bamboetextiel zijn milieubelofte echt waarmaken. Zoals je zelf ook zegt: die E-classificatie is niet per se gerechtvaardigd, net zomin als een A-classificatie.

            Voor het juiste inzicht in het duurzame karakter van bamboe is transparantie daarom cruciaal, natuurlijk van producenten, maar ook van keurmeesters. Daarom zijn we ook kritisch op MADE-BY, een invloedrijke keurmeester in de textielbranche. Want met classificaties op basis van geheime gemiddelden krijg je de bamboetextielbranche niet mee in de publicatie van beslissende details. Transparantie komt daarmee helaas niet dichterbij.

            Terwijl dit juist zo belangrijk is voor bewuste consumenten om echt te weten waar ze aan toe zijn. Wij delen namelijk het inzicht van MADE-BY dat bamboe zijn milieuvriendelijke belofte pas echt kan waarmaken als "het komt van FSC gecertificeerde bamboe plantages, en verwerkt wordt in een fabriek die goed afgesloten is, energiegebruik en afval juist beheert en de gezondheid en veiligheidssituatie van haar arbeiders in de gaten houdt."

            Mocht je daarom informatie over bamboeviscose fabrieken hebben waaruit smerig of juist schoon handelen blijkt, dan houden wij ons van harte aanbevolen. Zelf zoeken we uiteraard ook verder.

  3. Doen de nadelen van het viscoseproces alle voordelen van bamboe teniet met ook hier de bewering: ".. chemicaliën gebruikt in het viscose proces die niet schadelijk zijn voor de mens".
    Het Canadese Competition Bureau en de US Federal Trade Commission in 2009 "are cracking down on the practice of labeling bamboo rayon as natural bamboo fabric. Under the guidelines of both agencies, these products must be labeled as rayon with the optional qualifier "from bamboo"
    Waarom bestrijden voorstanders van bamboe dit besluit niet?
    In a statement, the Bureau said: “While such textile articles may be derived from bamboo pulp, they have not been made from natural bamboo fibre and are, in fact, rayon fibres made through a chemical process. Consumers may be paying a higher price for such articles on the assumption that the articles have environmentally friendly or health-enhancing qualities.” … "There’s also no evidence that rayon made from bamboo retains the antimicrobial properties of the bamboo plant, as some sellers and manufacturers claim.

    1. http://www.telegraph.co.uk/property/greenpropertyhttp://organicclothing.blogs.com/my_weblog/2007/0http://blog.biggreenpurse.com/biggreenpurse/2010/http://www.ethicalliving.com.au/2011/03/bamboo-de

      Het smerige viscose proces maken de voordelen van bamboe teniet.
      Vooralsnog krijgt bamboetextiel het nadeel van de twijfel en verdient ecotextiel ook hier de voorkeur.
      Het zou deze site sieren deze minder eenzijdige opstelling te kiezen.

  4. Hoi Mark, eerlijk gezegd zie ik in de artikelen die jij noemt geen harde cijfers die antwoord geven op de vraag: doen de nadelen van het viscoseproces de voordelen van bamboe teniet?

    Ook interessant twee artikelen trekken min of meer dezelfde conclusie als wij.

    Bijvoorbeeld dit citaat:
    "Bamboo fabric and clothing has wonderful potential as a sustainable and environmentally friendly product if it can demonstrate that it is sustainable and friendly to the health of the planet, manufacturing and garment workers, and consumers." http://blog.biggreenpurse.com/biggreenpurse/2010/

    Of dit citaat:
    "But If you’re choosing between conventionally grown cotton and bamboo, given what I can figure out about the growing and processing of both, I would choose bamboo." http://blog.biggreenpurse.com/biggreenpurse/2010/

    Meer over ons standpunt vind je hier: https://www.hetkanwel.net/2012/02/25/bamboe-als-al

  5. Hoi stmaarten, je kunt de vraag ook anders stellen. Waarom toch zo'n sterke voorkeur voor viscose bamboe zolang er zoveel onduidelijk is en waarom niet een duidelijke voorkeur voor biotextiel t.o.v. bamboe?

    Is er een wezenlijk verschil tussen katoen en bamboe, beide werken met smerige stoffen en "dat er nogal wat aannames zijn over de milieu-impact" geldt voor beide? De duidelijke opstelling van de Canadese en VS toezichthouders bevestigen dat, bedoeld om uitspraken als "bamboe lijkt een milieutopper." te ontkrachten.
    Wie doet dat in ons land, waarom is het viscose proces geen "ecologische ramp"? "De kritische geluiden centreren allemaal rond het viscoseproces." Onjuist, ook de beweerde eigenschappen van bamboe worden bestreden. http://www.blankstyle.com/bamboo-or-not-bamboo-qu

    Bamboe leveranciers geven i.t.t. die van biotextiel geen enkel inzicht in hun stof; veelzeggend. Dat bamboe "potential" aantrekkelijk is maak dat niet anders. Uitspraken als "Natriumhydroxide wordt in heel veel processen en producten gebruikt" zijn misleidend zolang verzwegen wordt in welke mate deze stof gebruikt wordt.
    "Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen bedrijven die op een verantwoorde of een niet-verantwoorde manier omgaan met het viscoseproces" Hoe weet je als gebruiker dat verschil?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *