Het ideale dieet is VET

Foto: WordRidden (Flickr)

M’n broer heeft het altijd al gezegd. Vet is gezond. Soms komt dat goed uit als je net onbedwingbare trek hebt in ijs. Of in dik gesmeerde boter. Maar over het algemeen gaat het eten van vet toch gepaard met een schuldgevoel. Ook bij mij zat de angst voor vet er goed ingehamerd. Vet, daar word je dik van. En dan zou het ook nog eens slecht zijn voor je hart en bloedvaten. Dus kiezen we massaal voor de magere melkproducten, het magere stukje vlees en allerlei andere 0% vet verzinsels van de voedingsindustrie. Het zit diep, die angst, ik weet het, maar toch doe ik een poging: let it go! Vet is niet slecht; vet is onmisbaar. Op naar lekker vet eten zonder schuldgevoel.

Lees ook:

Lees hieronder waarom vet zo’n slecht imago heeft gekregen en waarom het essentieel is voor onze gezondheid.

Of ga meteen naar ‘Eet jij voldoende gezonde vetten?

 

 

Volgens recente wetenschappelijke inzichten haal je voor optimale gezondheid maarliefst 65% van je calorieën uit vetten en maar 20% uit koolhydraten. De rest (15%) is eiwit (Bron: The perfect health diet, Jaminet, 2010). De meeste calorieën uit vet halen, dat is vloeken in de kerk van het huidige gezondheidsdenken en ‘slankheidsideaal’. In ons moderne Westerse dieet laten we vet zoveel mogelijk staan en eten we in plaats daarvan koolhydraten. Daardoor halen we momenteel meer dan de helft van onze calorieën uit koolhydraten (granen, suiker, zetmeel). Amerikanen eten gemiddeld 52% koolhydraten, 33% vet en 15% eiwit; precies de samenstelling van een cheeseburger menu van McDonalds.

Vet ten onrechte slecht imago

Pas sinds de afgelopen eeuw zijn we zoveel geraffineerde koolhydraten gaan eten. Daarvoor was iedereen gek op vet.  Eeuwen lang aten volkeren volop dierlijk vet zonder dik te worden. Waar is dat slechte imago van vet dan vandaan gekomen? Daar blijkt maar één (slecht onderbouwd) wetenschappelijk onderzoek voor nodig te zijn geweest. En jarenlange slimme marketing dat vet ongezond is. Voornamelijk door de fabrikanten van geharde plantaardige vetten als margarine en frituurvet. Die voeren wel bij een slecht imago van dierlijke ‘verzadigde’ vetten.

Het bewuste onderzoek van Ancel Keys legde in 1950 een mogelijke link tussen verzadigd vet in vlees wat samen met een te hoog cholesterol tot hart- en vaatziekten zou leiden. Sindsdien zijn we bang om te veel vet te eten. Terwijl inmiddels door talloze onderzoeken tot een andere conclusie is gekomen (inclusief onderzoeker Keys zelf). Zo is gebleken dat zowel verzadigd vet als cholesterol belangrijke functies in het lichaam hebben en niet zomaar uit ons dieet kunnen worden geschrapt. Na evaluatie van het wetenschappelijk onderzoek op dit gebied, lijken hart- en vaatziekten veel meer gelinkt te zijn aan de overmaat aan suikers en koolhydraten die ons lichaam binnenkrijgt dan aan verzadigd vet en cholesterol (zie Suiker, de snelweg naar veroudering).

Best aannemelijk als je weet dat tijdens de enorme stijging van hart- en vaatziekten sinds 1920 de inname van verzadigd vet niet gestegen is. De inname van cholesterol is in de afgelopen 80 jaar ook maar 1% gestegen. De inname van plantaardige oliën in de vorm van margarine en bewerkte oliën daarentegen is 400% gestegen. De suikerconsumptie en bewerkte voedingsproducten 60% (Bron: Nourishing Traditions, S. Fallon, 2001 ). Toch adviseren de huidige dieetguru’s nog steeds om de vetinname te beperken tot 25-30% van onze calorieën. Dat terwijl de gezondste volken ter wereld volop vet aten.

De gezondste volkeren eten vet zonder dik te worden

Foto: drs2biz (Flickr)

Neem de bewoners van het Japanse eiland Okinawa. Die hadden (tot voor kort) de langste levensverwachting ter wereld. Hun traditionele dieet bestond uit zoete aardappel, vis, varken, eieren en groenten inclusief zeewier. Onderzoeker Taira beschrijft het dieet als ‘very very greasy’ (Bron: The perfect health diet, Jaminet). Toch werden ze er oud op, zonder overgewicht of moderne welvaartsziekten. De mensen die de 100 haalden aten het meeste vet. Met name melk, vlees, vis, eieren, vet en olie.

Sinds WWII zijn de Okinawa’s ook granen en bewerkte voedingsproducten gaan eten. En kampen nu eveneens met overgewicht, diabetes, hartziekten en kanker. Ook Eskimo’s  en de Masaï konden prima overleven op een dieet van bijna uitsluitend dierlijke vetten en eiwitten. Die hoeveelheid zal niet voor iedereen gezond zijn omdat er verschillende metabolische typen zijn (daarover blog ik binnenkort), maar het geeft wel aan dat vet niet per definitie slecht is. Sterker nog, ons lichaam geeft de voorkeur aan vet om aan haar calorieën te komen (Bron: The perfect health diet, Jaminet).

Waarom vetten zo belangrijk zijn voor ons lichaam

Terwijl wij vet zo veel mogelijk proberen te beperken (hoe meer zelfbeheersing hoe beter is de norm) is vet onmisbaar voor talloze essentiële processen in ons lichaam:

  1. Opbouw celwanden en hersenen: meervoudig onverzadigde vetzuren zijn onmisbaar voor de opbouw van onze celwanden, met name de hersencellen. De hersenen bestaan voor 50-60% uit vetten. De snelste hersengroei vindt plaats in de baarmoeder, en tijdens de eerste achttien maanden na de geboorte. Moedermelk is dan ook rijk aan hersenopbouwende vetten (Bron: Oergondisch genieten, Penders e.a., 2011).
  2. Immuunsysteem: onverzadigde vetzuren helpen het immuunsysteem om ontstekingsreacties te verminderen. Mensen met auto-immuunziekten zijn vaak gebaat bij het eten van veel vette vis (Bron: Oergondisch genieten, Penders).
  3. Opname nutriënten: verzadigd vet helpt het lichaam om nutriënten op te nemen, zoals de in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K. Zo wordt bijvoorbeeld vitamine K in broccoli, spruitjes en kool alleen opgenomen als er ook vet in de maaltijd zit (Bron: Oergondisch genieten, Penders).
  4. Betere vertering: vet zorgt er ook voor dat eiwit beter verteerd wordt. Bovendien wordt vet langzamer verteerd waardoor we ons langer verzadigd voelen: dus minder tussendoortjes (Bron: Fat, Mc Lagan).
  5.  Aanmaak hormonen: onverzadigde vetzuren vormen de basis voor bepaalde hormonen (o.a. schildklier-, geslachts- en stresshormonen) en hormoonachtige stoffen die een belangrijke functie hebben bij het remmen van ontstekingen.

Voor al deze functies is het echter wel belangrijk dat we de goede vetten eten. En die zitten nou juist in de natuurlijke producten die wij vaak angstvallig laten staan. Wat we wel eten is een stuk minder bevorderlijk voor ons lichaam.

De boosdoeners: mager en plantaardig

Omdat we minder vet willen eten, eten we ter compensatie veel meer koolhydraten in de vorm van suikers en zetmelen. Lees de gevolgen daarvan in Suiker, de snelweg naar veroudering. De plantaardige oliën (zonnebloem, maïs, soja, saffloer) die we wel eten omdat ze gezonder zouden zijn, zijn bijna allemaal sterk bewerkt of door mensenhanden in elkaar geknutseld (margarine). Meestal geen indicatie van ‘gezondheid’.  Dit zijn de vetten die je liever NIET dagelijks op je bordje hebt:

  • Transvetten. Transvetten komen voor in plantaardige oliën die kunstmatig gehard zijn, zoals margarine en bakvet. Ze worden gehard voor makkelijker gebruik in de keuken en om ze langer te kunnen bewaren.  Tijdens het hardingsproces (ook wel hydrogenatie  genoemd) ondergaan de plantaardige oliën allerlei ongezonde processen.  Van vermenging met nikkel tot verhitting op hele hoge temperaturen. Van toevoeging van emulgatoren tot bleking. En dan toevoeging van geur- en smaakstoffen om de grijze massa weer aantrekkelijk te maken,  brrr.

Transvetten zijn vergif voor je lichaam, alleen herkent je lichaam dat niet. De transvetten worden in de celmembranen geïncorporeerd en brengen daar schade aan allerlei celprocessen aan. Gevolgen: een immuunsysteem dat niet meer werkt, kanker, overgewicht, seksuele problemen en meer (Bron: Nourishing traditions, Fallon). Ook verhogen transvetten het ‘slechte’ LDL-cholesterol en de insulinespiegel (Bron: Oergondisch genieten).

Nadat de negatieve effecten van transvetzuren op hart- en vaatziekten in de openbaarheid kwamen, stapte de margarine-industrie in de jaren negentig over op een productieproces waarbij minder dan 1% transvetzuur wordt gevormd. Maar ondertussen wordt gehard plantaardig vet nog wel steeds gebruikt in de meeste voorbewerkte koek- en banketproducten (ja, die hele koekjesgang in de supermarkt dus…).

  • Meervoudig onverzadigde plantaardige vettenDe huidige voedingsvoorschriften schrijven voor dat meervoudig onverzadigde oliën goed voor ons zijn en dat de verzadigde vetten kanker en hartziekten veroorzaken. Laat het nou net andersom zijn. (Goede) verzadigde vetzuren hebben een belangrijke functie in het lichaam, een teveel aan onverzadigde plantaardige vetten brengt het lichaam uit balans. Rond de vorige eeuwwisseling aten mensen bijna alleen maar verzadigde of enkel onverzadigde vetten, meestal van boter, varkensvet, kokosolie en olijfolie. De meeste vetten die we nu eten zijn meervoudig onverzadigd van plantaardige oliën uit zonnebloem, soja, maïs en saffloer.

Het probleem bij deze vetten is dat ze oxideren of ranzig worden bij verhitting. En voor het onttrekken van deze oliën aan de planten worden tegenwoordig hele hoge temperaturen gebruikt (vroeger deden ze dat met langzame steenpersen, wat nu nog wel gebruikt wordt voor extra virgine olijfolie). Er ontstaan dan vrije radicalen die heel reactief zijn en veel schade kunnen aanrichten in cellen en het DNA. Dat uit zich bijvoorbeeld in vroegtijdige veroudering, rimpels in de huid, tumoren en plak in bloedvaten. Onderzoek heeft uitgewezen dat het vet dat de aderen verstopt (meestal toegeschreven aan verzadigd vet) maar voor 26% uit verzadigd vet bestaat en voor bijna de helft uit meervoudig onverzadigd vet (Bron: Feiten over vetten, M. Enig, 2003).

Daarnaast is het probleem van de plantaardige oliën die we nu zo veel eten (soms wel tot 30% van het moderne dieet terwijl 4% voldoende is) dat er naar verhouding veel te veel omega 6 in zit en te weinig omega 3. Het teveel aan omega 6 blijkt ook een oorzaak te zijn van hoge bloeddruk, bloedpropjes en kanker (Bron: Nourishing traditions, Fallon).

  • Verzadigd vet in bio-industrie vleesHet verzadigde vet in vlees heeft een slechtimago vanwege de link met cholesterol en hart- en vaatziekten. Het blijkt echter dat de gezondheidsproblemen die het eten van vlees met zich meebrengt eerder te wijten zijn aan de antibiotica en andere ongezonde stoffen uit de bio-industrie die in het vet van de dieren worden opgeslagen. Verzadigd vet van koeien die een natuurlijk dieet hebben gegeten (voornamelijk gras) is niet ongezond. In het vlees van koeien die voornamelijk soja en graan te eten krijgen (zoals in de bio-industrie) zitten wel ongezonde verzadigde vetzuren. Dat komt doordat er naar verhouding te veel omega 6 en te weinig omega 3 in het vet zit.
  • En hoe zit het met cholesterol? Verzadigd vet wordt vaak in één adem genoemd met cholesterol, wat inmiddels ook een slechte reputatie heeft gekregen. Jammer, want ook cholesterol is een stof die veel belangrijke dingen voor ons lichaam doet. Het is een kampioen in het beschermen tegen vrije radicalen en het repareren van beschadigde bloedvaten. Hoge cholesterolwaarden zijn een indicatie van aanwezigheid van veel vet met vrije radicalen waar het lichaam zich tegen moet beschermen (Bron: Nourishing traditions, Fallon). Cholesterol is ook de grondstof voor bijna alle hormonen.

Voor de ontwikkeling van de hersenen is cholesterol helemaal onmisbaar. Moedermelk bevat dan ook de meeste cholesterol van alle voeding. Daarnaast bevat het een speciaal enzym waardoor de cholesterol makkelijker opgenomen kan worden door de baby. Dit zit niet in koemelk uit fles. Geadviseerde vervangende soja-kindermelk bevat helemaal geen cholesterol (Bron: Nourishing traditions en Feiten over vetten).

Het probleem begint pas als cholesterol verhit wordt. Dan pas veroorzaakt het schade aan de bloedvaten en leidt het tot plak in de bloedvaten. Dat soort beschadigd cholesterol vind je in vlees en vetten die op hoge temperatuur gefrituurd zijn. En in poedermelk. Poedermelk wordt ook toegevoegd aan magere melkproducten als vulling (Bron: Nourishing Traditions). Dus eigenlijk ben je met magere melkproducten dubbel slecht af.

De volgende keer in de winkel koop je dus lekker roomboter, volle melk en vlees, biologisch natuurlijk. Want ons lichaam heeft vet nodig, als je maar de goede vetten eet. Je kunt prima 40-50% van je calorieën uit vet halen. Lees in deze blog welke vetten je dan moet eten.

Advertisement

31 comments

  1. Goed artikel zeg! Die hele hetze tegen vet is een schandaal. Vetten zijn onmisbaar. Lang leve de chocolade. Persoonlijk zit ik steeds vaker aan lijnzaad. Daar van wordt gezegd dat het het schadelijke cholesterol afbreekt en zit tevens boordevol nuttige Omega-3 vetten.

    1. Even een weetje Luut: ongebroken lijnzaad heeft geen nut, want het verlaat je lichaam in zijn geheel. Gebroken lijnzaad kopen is ook zinloos, want de goede vetten zijn dan al geoxideerd. Oplossing: heel kopen en zelf (met een koffiemolen) malen en direct gebruiken.

  2. En als je geen lactose verdraagt? Zuivel valt dan af dus moet je het wel van vetten uit vlees, vis en plantaardige olie hebben. Ik eet zelf sinds een half jaar weinig koolhydraten (alleen tussen de middag wat volkorenbrood en 2 stuks fruit per dag, 's ochtends soyayoghurt en 's avonds groente + vlees of vis zonder rijst, pasta of aardappelen). Sindsdien betere cholesterolbalans (van 8 naar onder de 5) en de kilo's vliegen er af. Ondanks dagelijks een paar blokjes pure of bittere chocola die ik graag als tussendoortje neem. Op basis van die ervaring ben ik er wel van overtuigd dat we met veel minder koolhydraten toekunnen…

  3. Wanneer zouden de ambtenaren in Den Haag eindelijk inzien dat een vettaks alleen maar contraproductief zal werken en onze gezondheid niet ten goede komt. Laten ze liever een suikertaks invoeren.

  4. Jullie geloven gewoon in een samenzwering, de overheid spoort wel degelijk.
    Bijna alle masaai hebben last van hart en vaat ziekten, en het dieet wat hier beschreven staat over de bevolking van Okinawa is een simpele leugen!

  5. Nou ik heb gezocht, en kan nergens iets vinden om jouw uitspraken te onderbouwen @Ben. Het barst van de wetenschappelijke artikelen waarin wel staat dat de masai geen of nauwelijks hart- en vaatziekten hebben.

    Zie google scholar: http://scholar.google.nl/scholar?q=masai+heart+di

    In het artikel hierboven staan keurig de bronnen vermeld en er is duidelijk 'huiswerk gedaan'. Jij bent hier de enige die uitspraken doet zonder dat je 'huiswerk te doen'.

  6. Zoals Ben al heeft opgemerkt, is het een grote leugen wat Roos over Okinawa beweert.
    Ze bedoelt het waarschijnlijk goed, maar baseert zich op de verkeerde, onbetrouwbare bronnen.
    De bevolking van Okinawa behoort nog altijd tot de langstlevende mensen op aarde.
    Het dieet is caloriearm (waarbij koolhydraten een relatief groot deel van de calorieën uitmaken), met bijzonder veel groenten en ook veel fruit en volle granen (zowel in de vorm van rijst als brood). Verder eten ze relatief veel soja, relatief veel vis en erg weinig vlees. Het totale dieet bevat betrekkelijk weinig vet, maar wel de goede vetsoorten.
    Informatie is te vinden op Wikipedia en andere websites. Kijk bijvoorbeeld naar het artikel "Eat like an Okinawan" op site van de University of California in Berkeley.

  7. Verder wijs ik op het artikel "Secret of eternal youth: Teaching from the centenarian hotspots ("Blue zones") van Badri N. Mosha uit 2009. (Dit artikel is te vinden via PubMed.) Okinawa is een van de "centenarian hot spots."
    Zie ook de websites http://www.bluezones.com of http://www.okinawa-diet.com
    Verder zijn de volgende boeken aan te raden:
    John Robins, 100 en gezond (2005);
    Dan Buettner, Bluezones (2009);
    Steven Jonas, 30 secrets of the world's healthiest cuisines (2000);
    Daphne Miller: The jungle effect: the healthiest diets from around the world (2009):
    Bradley Wilcox, Craig Wilcox Makoto Suzuki: Het Okinawa program (2001).
    Vooral dit laatste boek geeft veel informatie over het Okinawa-dieet. De drie auteurs hebeen het dieet en de levenswijze van Okinawa meer dan 25 jaar bestudeerd. Suzuki is hoogleraar aan (onder andere) de universiteit van Okinawa.

  8. Roos schrijft: "In het vlees van koeien zitten wel ongezonde verzadigde vetzuren. Dit komt omdat er naar verhouding te veel omega 6 en te weing omega 3 in het vet zit."
    Zowel omega 3 als omega 6 zijn echter onverzadigde en geen verzadigde vetzuren.

  9. Roos schrijft: "Volgens recente wetenschappelijke inzichten haal je voor optimale gezondheid maar liefst 65% van je calorieën uit vetten en maar 20% uit koolhydraten."
    Echter alle officiële gezondheidsinstituten ter wereld adviseren 45 tot 65% van de calorieën uit kolhydraten te halen, 20 tot 35% uit vetten en 10 tot 35% uit eiwitten. Verder wordt geadviseerd dat niet meer dan 10% van de vetten uit vezadigde vetten bestaat.
    Zowel verzadigde vetten als transvetten stimuleren ontstekingsmechanismen wat de kans op chronische ontstekingen vergroot. Vermoedelijk stijgt hierdoor het risico op allerlei ziekten, zoals hart- en vaatziekten, diabetes 2, sommige kankers, astma, reumatische artritis en colitis.
    Wereldwijd is hier veel onderzoek naar gedaan b.v. in het promotieonderzoek van Susan van Dijk aan de universiteit van Wageningen. Of weet de broer van Roos het beter?
    Op internet is hierover veel informatie te vinden, maar dan moetje wel de goede websites raadplegen, want er staat ook veel onzin op internet.

  10. Niet alle verzadigde vetten zijn even slecht. Zo hebben laurinezuur en stearinezuur in tegenstelling tot andere verzadigde vetten een neutraal effect op de verhouding van HDL- en LDL-cholesterol. Daarom zijn deze vetten mogelijk niet of minder schadelijk voor hart- en bloedvaten. Het wetenschappelijk bewijs is echter nog beperkt.
    Walter Willett, verbonden aan Harvard en een van de meest geciteerde voedingswetenschappers ter wereld, heeft voorgesteld om de aanbevolen hoeveelheid vetten in de voeding te verhogen tot 40% van het totale aantal calorieën. Dit is nog altijd aanzienlijk minder dan de 65% die Roos noemt.

  11. Transvetten zijn de slechtste vetten, maar wat Roos schrijft over verzadigde vetten is niet in overeenstemming met de mening van een ruime meederheid van de wetenschappers.
    Het is onbegonnen werk om alle wetenschappelijke literatuur aan te halen, maar ik wijs bijvoorbeeld op het artikel "The role of reducing intakes of saturated fat in the prevention of cardiovascular disease; where does the evidence stand in 2010?" Dit artikel is gepubliceerd in het AJCN (American Journal of Clinical Nutrition) van april 2011. Dit artikel is geschreven door 17 vooraanstaande wetenschappers, zoals W. Willett en Frank Hu (beiden zijn verbonden aaan de universiteit van Harvard) en de Nederlander Frans Kok (hoogleraar aan de Universiteit van Wageningen).

  12. In de samenvatting van het bovengenoemde artikel in de AJCN staat onder meer het volgende: "Current dietary recommendations advice reducing the intake of saturated fatty acids to reduce cardiac heart disease, but recent findings question the role of saturated fatty acids. This expert panel reviewed the evidence and reached the following conclusions: the evidence of epidemiologic, clinical and mechanistic studies is consistent in finding that the risk of cardiac heart disease is reduced when saturated fatty acids are replaced with poluyunsaturated fatty acids. In populations who consume a western diet the replacement of 1% of energy from saturated fatty acids with polyunsaturated fatty acids lowers LDL cholesterol and is likely to produce a reduction of cardiac heart disease incidence of at least 2-3%."

  13. Wat Roos over Ancel Keys schrijft, klopt ook al niet. De onder leiding van Keys in 1966 gepresenteerde resultaten in de "Seven countries collaborative study" zijn daarna in meer dan 450 studies bevestigd. (ik verwijs hiervoor b,v. naar de presentatie van Catherine Collins, verbonden aan het St. George Hospital in de UK, op de website fhf.org.uk.
    Keys overleed in 2004 op 100-jarige leeftijd. Toen hem gevraagd werd of hij zijn hoge leeftijd te danken had aan zijn gezonde levenswijze, antwoordde hij: Dat is zeer waarschijnlijk, al kan ik het niet met zekerheid bewijzen.

  14. Het is ook niet waar – en dat blijkt ook uit mijn vorige reactie – dat Keys later op zijn standpunt is teruggekomen.
    Zie b.v. ook het artikel "Ancel Keys: a tribute" in het tijdschrift Nutrition & Metabolism in 2005.

  15. Ancel Keys was een van de eerste pleitbezorgers van het mediterrane dieet. Dit dieet wordt gekenmerkt door vooral veel groente en fruit, verder volle granen, vis, weinig vlees, weinig verzadigd vet. Vet komt vooral uit onverzadigde bronnen, met name olijfolie en vis. Het gebruik van geraffineerde koolhydraten (met een hoge glycaemische index) is laag. Verder is er een matig gebruik van alcohol, vooral in de vorm van rode wijn.
    Deze kenmerken zijn typerend voor het mediterrane dieet, wat enerzijds niet betekent dat iedereen in de mediterrane landen zich aan dit dieet houdt en anderzijds niet betekent dat dit dieet alleen voorkomt in mediterrane landen.
    Een enorm aantal onderzoeken, waaronder zeer recente, hebben de gezondheidsvoordelen van dit dieet bevestigd. Deze onderzoeken hebben betrekking op in totaal honderdduizenden mensen. Ik kan die onderzoeken hier allemaal opnoemen, maar dan ben ik wel even bezig.
    Het mediterrane dieet vermindert aanzienlijk de kansen op het metabool syndroom en de daarmee verband houdende verschijnselen, zoals een ongunstig cholesterolgehalte, hoge bloeddruk en te hoge glucosegehalten. Dit vermindert de kans op hart- en vaatziekten, diabetes en sommige soorten kanker.

  16. Het mediterrane dieet bevat vrij veel koolhydraten, maar het zijn voornamelijk wel goede koolhydraten (met een lage glycaemische index). Het dieet is zeker niet vetarm, maar het zijn wel voornamelijk goede vetten. En dankzij groente, fruit en volle granen is het rijk aan vezels.
    Het mediterrane dieet is geen dieet in de betekenis die het woord dieet tegenwoordig meestal heeft. Het is meer een levenswijze die lang is vol te houden. Dit geldt niet voor allerlei modediëten. Deze hebben meestal maar een kort effect en na beëindiging van het dieet zitten mensen al weer gauw op hun oude gewicht of daarboven (het bekende jojo-effect).

  17. Ook peulvruchten zijn een gezonde component van het mediterrane dieet; deze zijn een goede bron van proteïnen en vezels. Ook noten zijn gezond. In tal van studies zijn de gunstige effecten van noten en zaden aangetoond voor hart en bloedvaten; deze effecten zijn te danken aan de onverzadigde vetzuren in noten en zaden.

    Enigszins verwant aan het mediterrane dieet is het "Nordic diet" dat zijn bron vindt in Scandinavië. Ook in delen van Azië (b.v. Japan) vertoont het traditionele dieet veel overeenkomsten met het mediterrane dieet. Er worden daar vaak andere soorten groenten, fruit of vis gegeten, maar de gezondheidseffecten zijn ongeveer gelijk. In al deze landen is de gemiddelde levensverwachting duidelijk hoger dan gemiddeld.

  18. Hierboven heb ik al geschreven dat de opmerkingen van Roos over de eetgewoonten in Okinawa absoluut niet kloppen.
    In de wetenschappelijke literatuur is hier veel over geschreven. In de Journal of American nutrition (2009) stond b.v. het artikel "The Okinawan diet: health implications of a low-calorie, nutrient-dense, anti-oxidant rich dietary pattern low in glycemic load."
    Het artikel is geschreven door vier hooglerearen en medewerkers van de universiteit van Okinawa (die zullen toch echt goed op de hoogte zijn) en bovendien is het vrij recent (augustus 2009).
    Hieronder zal ik de samenvatting van dit artikel letterlijk overnemen.

  19. "Residents in Okinawa, the southernmost prefecture of Japan, are known for their long average life expectancy, high number of centenarians, and accompanying low risk of age-related diseases. Much of the longevity adventage in Okinawa is thought to be related to a healthy lifestyle, particularly the traditional diet, which is low in calories yet nutitionally dense, especially with regard to phytonutrients in the form of antioxidants and flavonoids. Research show that diets associated with a reduced risk of chronic diseaeses are similar to the traditional Okinawan diet, that is, vegetable and fruit heavy (therefore phytonutrient and antioxidant rich), but reduced in meat, refined grains, saturated fat, sugar, salt and full-fat dairy products. Many of the characteristics of the diet in okinawa are shared with other healthy dietary patterns, such as the traditional Mediterranean diet and the modern DASH (Dietary Approaches to Stop Hypertension) diet. Features such as the low levels of saturated fats, high antioxidant intake, and low glycemic index in these diets are likely contributing to a decreased risk of cardiovascular disease, some cancers and other chronic diseases troughout multiple mechanisms, including reduced oxidative stress."

  20. Vervolg op het vorige bericht:
    "A comparison of the nutrient profiles of the three dietary patterns suggests that the traditional Okinawan diet is the lowest in fat intake, particularly in terms of saturated fat, and highest in carbohydrate intake, in keeping with the very high intake of antioxidant-rich yet calorie-poor orange-yellow root vegetables, such as sweet potatoes and green leafy vegetables. Deeper analyses of the Okinawan diet reveal that many of the traditional foods, herbs, or spices consumed on a regular basis could be labeled "functional foods" and are currently being explored for their potential health-enhancing properties."

  21. Uit het bovenstaande blijkt dat het Okinawa dieet (nog steeds!) rijk is aan koolhydraten (maar dan wel gezonde koolhydraten, dus weinig geraffineerde koolhydraten en suikers). Ook is het, zowel vroeger als nu, arm aan vet, vooral arm aan verzadigd vet. De koolhydraten zijn voor het grootste deel afkomstig van groenten en fruit. Deze zijn calorie-arm, maar rijk aan waardevolle vitaminen, mineralen en phytonutriënten.
    Het door Roos gepropageerde dieet van 60% vet en dan vooral verzadigd vet leidt waarschijnlijk tot een tekort aan vitamine C, foliumzuur, carotenoïden en andere waardevolle stoffen. Bovendien lijkt zo'n dieet is een recept voor hart- en vaatziekten, diabetes en sommige soorten kanker. Niet alleen door verhoging van LDL-cholesterol en verstoring van de HDL-LDL ratio, maar ook door verhoging van inflammatoire markers en verstoring van de insulinegevoeligheid.
    Het Okinawa dieet heeft veel gemeen met andere gezonde diëten zoals het Mediterraan dieet. De positieve effecten daarvan zijn al in eindeloos veel studies aangetoond.

  22. Jullie informatie over de etenswijze in Okinawa is enigszins tegenstrijdig aan de informatie op de meeste Engelse websites.

    Kijk o.a. hier: http://en.wikipedia.org/wiki/Okinawa_diet

    Weinig vis, veel varkensvlees, wel veel groenten, fruit en granen. Geen brood, geen eieren, geen melkproducten.

    Koolhydraten 89%, Eiwitten 9% en Let OP: Vet maar 6% van alle voeding per dag.

    Dus volgens mij klopt er iets niet in dit artikel, in ieder geval niet over het Okinawa verhaal.

  23. Kan iemand mij vertellen in welk mediteriaans land ze granen eten en dan veel volkorenbrood. Ik heb zelf in Griekenland en Spanje gewoond en ze eten echt allemaal witbrood en heel weinig volkorenbrood. Heb ook iemand gevraagd die in de jaren 50 in Griekenland woonde. en bruin brood bestond haast niet. Ook pasta werd weinig gegeten. Er was gewoon weinig eten. Wel veel groente,fruit, wat vis en vlees en noten en zaden.. Melk nog steeds heel weinig,toendertijd ook. Dus onzin dat men in een mediteraans dieet veel granen eet. Alleen de italianen eten meer pasta en pizza. Maar in Griekenland zeker niet.
    Deze persoon kwam trouwens ook uit Kreta..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *