Hoe komen burgers weer aan de macht in Europa?

“Je kan onze dromen niet van ons stelen.” Foto: Natalia Peris, Flickr

De representatieve democratie en het idee solidariteit tussen Europeanen raken steeds verder op de achtergrond. Hierdoor wordt het steeds moeilijker de crisis te boven te komen. De Poolse redacteur Jacek ?akowski verlangt naar nieuwe gouden tijden van het burgerschap.

Om antwoord te geven op de vragen “welk Europa hebben wij nodig?” en “welk Europa ligt binnen onze mogelijkheden?” moeten we verder kijken dan de Europeanen van vandaag en morgen. We hebben het tenslotte over een reële constructie, een bestaande entiteit, gemaakt door de mensen die haar vertegenwoordigen. Niet alleen intellectuelen, politici of hoge ambtenaren, maar ook de gewone man. Degene die stemmen en degenen die zich van stemming onthouden, degenen die zich al dan niet interesseren voor de overheid, die vol overtuiging of blind hun presidenten en volksvertegenwoordigers kiezen, en die hun politieke, economische en burgerrechten volop of helemaal niet uitoefenen.

Ik heb het gevoel dat we te weinig aandacht geven aan het probleem dat de eigen burgers, de Europeanen, voor Europa vormen, zelfs al is dat probleem niet alleen eigen aan het Europese continent. De burgers zijn veranderd en zijn niet langer dezelfde mensen die een halve eeuw geleden geregeerd werden door de grote Europese leiders zoals De Gasperi, Schuman, Adenauer of De Gaulle. Die verandering is niet alleen van invloed op de huidige en toekomstige democratie in de natiestaten maar ook op de huidige vorm en de toekomst van de Europese Unie.

Gouden tijden van burgerschap

Je kunt niet aan de Unie denken zonder dat je er wat algemeenheden te binnen schieten. De Unie komt voort uit het trauma van de Tweede Wereldoorlog en werd opgebouwd door de maatschappijen die die oorlog overleefden. Die burgers waren zich maar al te goed bewust van de risico’s van een slecht beleid om zich niet te interesseren voor politiek. Ze lazen de kranten, brachten hun stem uit, sloten zich aan bij partijen en vakbonden. In het Westen beleefde het burgerschap in de eerste drie naoorlogse decennia gouden tijden.

Tijdens de volgende decennia vonden er in de maatschappelijke inrichting en de democratische methodes grote verschuivingen plaats. De consument nam steeds meer de plaats in van de burger. In de publieke sfeer werden het publieke debat en informatie vervangen door amusement. De traditionele politieke partijen, die zich volgens strikte ideologische en klassencriteria links of rechts bevonden, capituleerden voor een naamloze ideologie die alle aspecten van het leven ondergeschikt heeft gemaakt aan de economie. En nu zijn ze hand in hand op weg om alle ideeën daaraan ondergeschikt te maken.

Lees het volledige artikel uit Gazeta Wyborcza in een Nederlandse vertaling op de site van Presseurop.

Bron: 360, het beste uit de internationale pers.


Koop 360 in de kiosk, de app store of neem een voordelig kennismakingsabonnement (8 nummers voor 15 euro). Volg 360 ook op Twitter of Facebook.

Meer van 360

Modern Europa heeft nieuw elan nodig

Google blokkeert anti-islam film

Culturele oorlog in Berlijn

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *