Expert ontkracht borreltafelmythes over duurzame energie

Bron: Facebook
Het huidige kabinet toont eindelijk ambitie op het gebied van duurzame energie, en in de kamer is een meerderheid van 130 kamerzetels vóór een groene transitie. Tegenstanders van vergroening worden onrustig. Met een sterk georganiseerd tegengeluid, voornamelijk afkomstig uit de hoek van de energiesector, proberen zij de transitie naar schone energie te vertragen. Bijvoorbeeld met aantrekkelijke slogans die het goed doen aan de borreltafel: ‘Voor elk windmolenpark hebben we een kolencentrale als back up nodig’, ‘Overschakelen op duurzame energie kost de schatkist miljarden’, en ‘Plannen voor vergroening kosten de burger geld’.

We spraken hierover met Marco Witschge van de stichting Nederland Krijgt Nieuwe Energie (NKNE), die de overstap naar schone, betrouwbare en betaalbare energie vanuit de Nederlandse samenleving wil versnellen. Hij ontkracht de meest gehoorde argumenten tegen duurzame energie.

Duurzame energie is duur.

“Ik benader energiediscussies aan de borreltafel altijd vanuit een inkoopperspectief dat ik in de afgelopen 10 jaar als managing-partner van een groot inkoopcollectief heb geleerd. Ford-dealers zullen altijd kritiek hebben op Citroën en omgekeerd. Dus natuurlijk proberen kolenboeren zonnestroom zwart te maken. Zo werkt marketing nu eenmaal, dus je moet niet alles geloven wat er in de media geroepen wordt. Duurzame energie is inderdaad nog duurder als je uitgaat van de fossiele brandstof prijzen van vandaag en de vervuilingskosten van fossiele energie niet meerekent, maar duurzame energie wordt in hoog tempo goedkoper. Bij chips heb je de Wet van More die stelt dat het aantal transistors op een geïntegreerd circuit elke twee jaar verdubbelt. Hier werden chips steeds kleiner en konden ze steeds meer. Bij zonnepanelen zie je nu een vergelijkbare ontwikkeling waarbij de kosten jaarlijks steeds lager worden en het rendement snel toeneemt. Daardoor heb ik de zonnepanelen op mijn woning in Otterlo al binnen 11 jaar terugverdiend en kan ik daarna dus nog minstens 9 jaar profiteren van gratis duurzame stroom voor 1/3 van mijn verbruik. Een prima investering dus, bij de spaarbank of op de beurzen verdien ik een stuk minder rendement.”

“Wat mensen in deze discussie trouwens meestal vergeten is om naar de kosten over de gehele levenscyclus van een energie installatie te kijken. In inkooptermen heet dat ‘total cost of ownership’. Als je een nieuwe fossiele elektriciteitscentrale plaatst, dan heb je per kWh relatief lage investeringskosten voor het bouwen ervan en relatief hoge exploitatiekosten voor de fossiele brandstof die de centrale in de komende 20 jaar elk jaar nodig heeft om te kunnen produceren. Duurzame energie kent juist hoge investeringskosten per kWh, maar daarna veel lagere exploitatiekosten in de vorm van onderhoud. De ‘brandstoffen’ wind, zon en aardwarmte zijn immers gratis. Dus als je een goede vergelijking wilt maken tussen de kosten van duurzame en fossiele energie, dan spelen daarin de prijzen van brandstoffen in de komende decennia een belangrijke rol. En het is dan zeker niet ondenkbaar dat die flink zullen gaan stijgen. Toch zijn de vergelijkingen tussen energiebronnen altijd gebaseerd op actuele brandstof prijzen. Ik vind dat eigenlijk bijzonder vreemd, want energie-investeringen zijn per definitie altijd voor een termijn van 20 tot 40 jaar.”

Kunnen de prijzen voor fossiele brandstoffen ook dalen?

“Aardgas zie je nu wel goedkoper worden door de vondst van schaliegas, maar bij olie zie je ondanks de economische crisis een voortdurend structurele prijsstijging. In de totale mix zal fossiele energie duurder worden doordat wereldwijd de vraag naar energie in de komende decennia naar verwachting veel sneller zal stijgen dan het aanbod. Dat komt vooral door de enorme groei van de opkomende economieën zoals Brazilië, Rusland, India en China.
En dan nog iets: bij niet duurzame energie worden vervuilingskosten niet meegenomen. Als je die meerekent voor wat het zou moeten zijn, krijg je een heel ander speelveld op de energiemarkt. Zo is er nu vrij veel draagvlak voor aanscherping van het Europese emissiehandelsysteem, waardoor de kosten voor CO2 uitstoot zeer waarschijnlijk zullen toenemen.
Tenslotte wordt een ander belangrijk economisch nadeel van fossiele energie vaak vergeten: de fossiele prijzen fluctueren sterk. Bij duurzame energie weet je voor een lange periode waar je aan toe bent en dat is voor een bedrijf of consument heel belangrijk.”

Eigenlijk is duurzame energie, bijvoorbeeld windenergie, oneigenlijk goedkoop door belastingvoordelen.

Witschge glimlacht. “Als je kijkt naar de hoeveelheden geld die daarmee in werkelijkheid gemoeid zijn, dan is subsidie juist het speeltje van grote fossiele energieproducenten! Zij krijgen bijvoorbeeld subsidie via de SDE-regeling voor de bijstook van biomassa in kolencentrales. Particulieren kunnen daar geen aanspraak op maken.”

Als je stroom opwekt op je eigen dak, hoef je geen energiebelasting te betalen. En dat scheelt nogal want ongeveer de helft van je energierekening is belasting.

“Dat klopt, maar dat is ook wel terecht, want je wilt toch ook geen belasting over de groente die je uit jouw eigen moestuintje oogst! Waarom zou je dan wel belasting moeten betalen over zonne-energie die je ‘oogst’?”

Als veel mensen dit gaan doen, dan loopt de staat wel miljarden mis. Hierdoor blijft er minder geld over om te besteden aan bijvoorbeeld zusters, terwijl er in de zorg zo hard mensen nodig zijn.

Foto: Erno Hannink, flickr
“Dat hoeft niet persé zo te zijn. Je kunt op heel veel manieren zorgen dat er op andere manieren voldoende geld in de schatkist komt. Je kunt bijvoorbeeld de energiebelasting verhogen. Hierdoor hoeft er geen gat in de rijksbegroting te ontstaan en bovendien stimuleer je daarmee nog meer energiebesparing en lokale duurzame energie opwek.”

(Advertentie)
Krijg snel de beste deal: vraag gratis en simpel offertes aan voor zonnepanelen, energiebesparing of een nieuwe CV-ketel.

Ook veelgehoord: voor elk windmolenpark is een kolencentrale nodig als back up.

“Er is een scala aan mogelijke oplossingen om vraag en aanbod te balanceren. Op dit moment hebben gascentrales daar een belangrijke rol in, want die kun je snel aan en uit zetten, kolencentrales niet. Een andere optie is juist door meer op de vraag te gaan sturen met een zogenaamde smartgrid, die dan bijvoorbeeld op het juiste moment jouw wasmachine laat draaien. Een aanvullende optie is de locale verschillen uit te vlakken door nieuwe verbindingen te leggen over grotere afstanden. Zo wordt er momenteel aan een Europees supergrid gebouwd die nationale energiemarkten met elkaar gaat verbinden. In Europa waait het altijd ergens, dus daardoor wordt het totale Europese productie van duurzame energie stabieler.

En dan is het natuurlijk ook nog mogelijk om energie op te slaan, daarvoor bestaan allerlei oplossingen. Opslag van energie kost echter geld en op dit moment is het bijschakelen van gas nog goedkoper. Maar ook hier zie je snel dalende kostencurves door allerlei technologische innovaties dus ook dat is een kwestie van tijd.”

Gelukkig gaat er met het nieuwe kabinet wel een andere wind waaien op het gebied van schone energie in Nederland, denk je niet?

“We hebben zeker na het vorige grauw-grijze kabinet inderdaad reden om voorzichtig optimistisch te zijn, maar heel veel zaken uit het regeerakkoord moeten nog verder worden ingevuld. Ik kan al wel constateren dat ook bij dit kabinet de vervuiler vaak niet hoeft te betalen, terwijl dat de meest impactvolle groene maatregel is die de regering kan nemen. Zo wordt de energiebelasting voor bedrijven verlaagd en blijft de fiscale aftrek voor reiskosten gelden. In Nederland betaalt de vervuiler niet, hij bepaalt. Die lobby is heel sterk.
Daar staat tegenover dat de ambities voor het aandeel duurzame energie wel zijn verhoogd.”

Zouden de voorspellingen over de klimaatverandering, die telkens dramatischer worden, de transitie naar schone energie nog kunnen versnellen? Of is klimaatverandering voor te veel mensen een ver-van-mijn-bed-show?

“Voor sommige mensen misschien nog wel, maar mijn verwachting is dat de beeldvorming over klimaatverandering in de komende jaren ingrijpend zal veranderen. Klimaatverandering wordt namelijk steeds meer zichtbaar. Het is nauwelijks nog te ontkennen. Het tempo waarin het ijs van de Noordpool Zee en de Groenland gletsjer smelt overtreft alle verwachtingen. Ook de permafrost smelt waardoor er meer methaan de lucht in komt wat de klimaatverandering nog aanzienlijk zal versnellen. We zien dus allemaal zogenaamde positieve feedbackloops, elkaar versterkende effecten. Over het zogenaamde klimaatdebat tussen de 99% van de klimaatwetenschappers en enkele laatste ontkenners maak ik mij dus allang geen zorgen meer. Zelfs de baas van de Amerikaanse oliegigant Exxon heeft onlangs erkend dat klimaatverandering bestaat en door menselijke uitstoot broeikasgas wordt veroorzaakt. Het klimaatdebat zal verstommen door een overvloed aan niet te ontkennen bewijs, maar ik vrees wel dat we door al dat gediscussieer in de afgelopen 10 jaar nu al wel voorbij het ‘tipping point’ zijn…

Maar als ergens in de komende jaren dan eindelijk het kwartje valt dat het ons allemaal raakt, dan denk ik we tot ongekende verandering en aanpassing in staat zijn. Zo zit de mens in elkaar. Kijk bijvoorbeeld naar de omschakeling van de VS naar een oorlogseconomie in de jaren ’40. Dat hebben ze destijds in drie maanden gedaan. De hele economie, alle fabrieken en alle arbeiders werden van de ene op de andere dag geheel ten dienste gesteld aan wat ze het bouwen van de ‘Arsenal of democracy’ noemden om de oorlog te kunnen winnen. Kijk naar de wederopbouw van Europa na de 2e wereldoorlog die binnen 10 jaar was afgerond dankzij het Marshall plan. Zo denk ik dat onze strijd tegen en aanpassing aan klimaatverandering gepaard zal gaan met maatregelen die we ons nu niet kunnen voorstellen…”

Lees ook:

4 manieren waarop je geld kunt verdienen met wind

Zo krijg je zonnepanelen op je eigen dak: dossier zonne-energie van A tot Z

Dit zijn de 7 groenste energieleveranciers

Bij hetkanWel zijn we zo groen, dat we zelfs onze artikelen recyclen. In de kerstvakantie publiceren we artikelen uit ons archief opnieuw: omdat jij ze misschien gemist hebt en het mooie verhalen zijn die, eventueel met een kleine update, nog steeds actueel zijn. Het originele artikel vind je hier.

Advertisement

4 comments

  1. Weer een flink stuk oplichting van HKW, die dit toch maar weer publiceert.

    "Bij zonnepanelen zie je nu een vergelijkbare ontwikkeling waarbij de kosten jaarlijks steeds lager worden en het rendement snel toeneemt. Daardoor heb ik de zonnepanelen op mijn woning in Otterlo al binnen 11 jaar terugverdiend en kan ik daarna dus nog minstens 9 jaar profiteren van gratis duurzame stroom voor 1/3 van mijn verbruik. Een prima investering dus, bij de spaarbank of op de beurzen verdien ik een stuk minder rendement.”

    Maar alleen stroom, natuurlijk voor de wasdroger en diepvliezer. Verwarming, en vooral transport, vrachtwaggels? Ernstige infobeperkeing, dankzij het zonnepanelenvirus. Onuitroeibaar.
    http://klimaatkombi.nl/Energie/Vivare_kolencentra

    Hoezo expert?

  2. @tramplus

    ik vraag me uberhaupt af wat je hier nog doet. je reacties zijn nimmer constructief, vaag en je bent het er altijd niet mee eens?!?

    Zou je misschien uit je eigen perfecte ei willen kruipen en gaan mopperen elders? Wellicht op je eigen vage site waar je iedere keer naar verwijst…? Dan hebben we het hier over echte oplossingen die wellicht niet perfect, maar toch relatief vooruitstrevend zijn.
    Dank u.

  3. Welke mythes worden ontkracht?
    – is duurzame energie duur? Ja maar straks mogelijk niet
    – kan de fossiele brandstoffenprijs dalen? Ja aardgas door schaliegas.
    – belastingvoordeel duurzame energie? Ja subsidie voor de bijstook van biomassa in kolencentrales.
    – geen energiebelasting voor stroom opwekt op je eigen dak en de staat loopt miljarden mis. Klopt
    – een windmolenpark heeft een back up nodig. Gascentrales hebben daar een belangrijke rol in

    Wel heel zuur voor anoniempje.

  4. Ach anoniempje is een slachtoffer van domroep en energiemaffia, mogelijk ook nog van de automaffia. Vooral die laatste houdt niet van oplossingen die in hun oliebeerput roeren. En Mark? Ook die kennen we inmiddels.

    Schaliegas, wikipedia hierover.:

    "De impact van schaliegas en schalieolie winning op het milieu en de menselijke gezondheid".[13] In dit rapport wordt uitvoerig ingegaan op de gevaren die gepaard gaan met schaliegaswinning.

    Linkje hieruit:
    http://www.schaliegasvrij-haaren.nl/wp-content/up

    Over beackup?

    En natuurlijk zijn er basislastcentrales nodig, maar dat is zijn geen geval kolencentrales. In een grijs verleden was er in Hoek van Holland de tentoonstelling "Energie Anders", daar toonde men hoe je de elektriciteitsmeter kon laten terugdraaien met een simpele elektromotor met kortsluitanker en tandwielkast aangesloten op het 3-fasennet.

    Deze motor draaide het synchrone toerental en gebruikte dus stroom. Als je probeerde met de slinger sneller te draaien dan het synchrone toerental liep de meter daadwerkelijk terug. Dit was natuurlijk alleen mogelijk als er spanning op het net stond.
    http://klimaatkombi.nl/Energie/Vivare_kolencentra

    Bijna onderaan de pagina.

    En dat eigen dak, jammer, maar dat werkt in de winter niet zo erg. Kijk naar buiten en probeer daar je wasdroger een diepvriezer maar es op te laten draaien. PV-panelen, de zeepbel van de salongroenen die elektrisch willen rijden. De trein, één van de steunpilaren van mijn vage site, waar anoniempje kennelijk toch steeds weer terecht komt, zonder het zelf te willen.

    Ik mopper helemaal niet als ik even naar de statistieken van deze "vage" site kijk. 2013 wordt nog erger.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *