Het gevecht om de sociaal ondernemer

Er is een ware strijd gaande. Een strijd om de gunst van de sociaal ondernemer. In heel korte tijd zijn er allerlei wedstrijden en campagnes aangekondigd als Iedereen Winst van Social Enterprise NL, Winst met Waarde van Nudge – waarbij er ondernemers gevolgd worden door BNR dat tot voor kort niet eens wist wat dat was een sociaal ondernemer was-, Ben&Jerry’s ‘Join our Core’, De Postcode Loterij heeft een fonds van 2 miljoen ter beschikking gesteld om startende sociaal ondernemers te begeleiden, Stichting Doen heeft een beproefd Amerikaans concept naar Nederland gehaald: Village Capital, een soort wedstrijd waarbij een aantal sociaal ondernemers onderling uitmaakt wie er met een bepaald kapitaal naar huis gaat, Vrij Nederland roept samen met Kennisland 23 initiatieven uit tot de Nieuwe Radicalen en zo kan ik nog een tijdje doorgaan.

Kortom: nog nooit zo druk geweest rondom sociaal ondernemers.

Onuitvoerbaar

Da’s mooi, zoveel aandacht. Mooi om te zien dat waar je jarenlang voor strijdt z’n vruchten begint af te werpen. Dat je niet die ene gek bent, die roepende in de woestijn met haar prachtige maar onuitvoerbare idealen, maar iemand die zag waar het naar toe kon, of beter naar toe moest omdat de weg die we bewandelden een heilloze is. Mooi ook voor al die sociaal ondernemers die zichzelf nu eindelijk erkend voelen. Die nu niet meer aan iedereen hoeven uit te leggen wat ze doen, bijvoorbeeld aan ouders en oudtantes als die –weer eens-met de ‘je doet toch iets sociaals, leg ‘ns uit’-vraag komen. Of aan vrienden die op z’n best iets meer zingeving zoeken.

Het is ook mooi omdat er dan meer faciliteiten ontwikkeld kunnen worden, zodat sociaal ondernemers dezelfde kansen kunnen pakken als andere ondernemers en dezelfde kansen hebben om te groeien – al zullen ze dat laatste anders definiëren dan andere ondernemers.

Kortom: het is mooi omdat sociaal ondernemerschap daarmee net zo normaal kan worden als ander ondernemerschap.

Pas op: een containerbegrip

Er schuilen ook gevaren in die toenemende populariteit. Onder meer dat ineens iedereen claimt een sociaal ondernemer te zijn – of zo te werken. Vorig jaar al waarschuwde tijdens een congres over impact investing een van de oprichters van The Hub in Londen dat het begrip verwaterd omdat veel NGO’s zeggen een sociale onderneming te zijn maar gewoon nog als een ouderwetse NGO te werk gaan. Voor NGO’s en andere stichtingen die bij de gratie van subsidie bestaan is het namelijk überhip te zeggen dat je een ondernemer bent. Dat je iets sociaal doet en daarbij kijkt naar de vraag die er leeft. Gemakshalve vergeten ze te vermelden dat ondernemen om meer gaat dan dat.

Erger nog vind ik persoonlijk de gewone ondernemers en multinationals die met droge ogen beweren dat zij ook een sociaal ondernemer zijn. Hilarisch –of zo je wil treurig- dieptepunt is een interview vorige week met Atze Nicolaï, voorheen van de VVD tegenwoordig directeur Nederland bij DSM. Bij BNR’s ‘zakendoen met…’  mocht hij zonder enige tegenspraak van de interviewer stellen dat DSM een sociale onderneming is. ‘We houden rekening met stakeholders en we proberen zo duurzaam mogelijk te produceren’, is z’n motivatie. Want wat is het tegenwoordig hip om je als sociaal bedrijf te profileren. Al die hogeropgeleide 30-igers die een zinvolle bestaan willen, komen massaal naar je toe. En wat val je door de mand als je MVO en sociaal ondernemerschap met elkaar verwart. Pijnlijk detail in deze: DSM is afgelopen jaar van de 1e plek van de Dow Jones Sustainability Index van de 1e plek verdreven. Door AkzoNobel.
Ook daardoor verwaterd het begrip.

Kortom: voor je het weet is ook sociaal ondernemerschap een containerbegrip, en hoe het daarmee afloopt, dat weten we.

Versnippering

De toenemende aandacht leidt ook tot versnippering van het veld. Ik ben de eerste die het roerend eens is met de uitspraak: laat 1000 bloemen. Maar als die bloemen in elkaars licht gaan staan, elkaar in de weg gaan zitten, is dat een slecht idee. Zo gaat de eerder genoemde Nudgecampagne Winst met Waarde dit voorjaar een wedstrijd organiseren waarbij 3 ondernemers uitverkoren worden om voor langere tijd begeleid te worden naar het realiseren van hun doelstelling. Andere organisaties als GreenWish en Social Enterprise NL zijn daar al veel langer mee bezig.

Versnippering is slecht voor een veld, zeker voor eentje die nog in opkomst. Versnippering zorgt voor verwatering, voor minder gewicht. Niet voor niets heet het ‘krachten bundelen’. Dat is wat we moeten doen. Dan kunnen we een vuist maken en verder groeien. Dan kunnen we werken aan belangen voor sociaal ondernemers.

Kortom: als we samen optrekken, kunnen we een vuist maken.

Samenwerken

Laten we blijven vertellen wat sociaal ondernemerschap inhoudt. Zodat de DSM’s onder ons niet straffeloos kunnen beweren dat dat hun core business is. En dat de NGO’s gewoon trots zijn op wat ze doen zonder dat ze daar een hippe benaming voor hoeven te bedenken die ze niet eens zijn.
En vooral, vooral laten we samenwerken, over schaduwen heenstappen in sommige gevallen, en samen de schouders eronder zetten. Iedereen doet waar z/hij sterk in is, zodat we met zn allen sociaal ondernemerschap naar een hoger plan kunnen tillen.

Kortom: Het belooft het een prachtige tijd te worden.

Lees ook:

Sociaal ondernemer?

Wel of geen definitie, dat is de vraag

Toptrend 3 Idealengeneratie gaat doorbreken

 

“Inspiring people to be part of a better world”, is het motto van Petra Kroon, social journalist. Via verschillende media vertelt ze over social change. Daarnaast is ze trendanalist op het gebied van social innovation, waarover ze (vooral) online publiceert. Ze is oprichter van The Social Reporters, een netwerk van mediamensen die via social media het verhaal van organisaties laat horen. Meer lezen: www.goedgeefs.nl

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *