Zo maakt vitamine D einde aan (laatste) wintergetob met gezondheid

Foto: Roos van West

hetkanWel-blogger Rozemarijn bouwt aan een eetbaar bos in Frankrijk. Op een stuk grond van 20 hectare in de Dordogne probeert ze, samen met haar partner, de principes van permacultuur in de praktijk te brengen. Ook in haar Haagse achtertuin tuiniert ze er op los. Op hetkanWel doet ze verslag van haar belevenissen én schrijft ze over “gezonde voeding van grond tot mond”.

Iedereen heeft genoeg van de winter. En vooral van de griepjes, verkoudheden en keelongerieven die daarmee gepaard gaan. Bovendien waren het dit jaar geen griepjes, maar serieuze griepen die vaak wel twee weken duurden. En niet alleen bij oudere mensen.

Is dat normaal dat we zo massaal voor de bijl gaan? Ja, want we krijgen op dit deel van de wereld in de winter te weinig zon = te weinig vitamine D binnen. Nee, het is niet nodig. Want een vitamine D-gebrek kunnen we heel simpel aanvullen met supplementen. Een stuk effectiever dan een griepvaccin.

Lees ook
Blijf jong met zuurkool
Gezond met onkruid
Vegetarisch dieet: niet natuurlijk

Vitamine D wondermiddel

Vitamine D is een hormoon dat met behulp van zonlicht in de huid wordt gevormd uit cholesterol. De vitamine wordt opgeslagen in vetcellen. Van daaruit kan het zich via de bloedsomloop door het hele lichaam verspreiden. Voldoende vitamine D is nodig voor een hele lijst van belangrijke lichaamsfuncties. Het heeft een positief effect op het immuunsysteem, hart- en bloedvaten en is goed ter voorkoming van botontkalking, astma, MS en type 2 diabetes. Ook (winter)depressie, slechte tanden, geheugenverlies en slechte haargroei kunnen met vitamine D bestreden worden.

Winterzon: te weinig vitamine D

In de wintermaanden komen we in dit deel van de wereld niet aan onze dagelijkse behoefte vitamine D van het magere winterzonnetje. Te weinig vitamine D verzwakt het immuunsysteem en voila: waarom we in de winter vatbaarder zijn voor griep en verkoudheid. Die virussen zijn namelijk niet seizoensgebonden, die zijn er gewoon jaarrond. Een vitamine D-gebrek heeft vooral invloed op onze afweerreactie tegen  virussen (Bron: Natural News). Aanvulling van vitamine D met supplementen blijkt uit onderzoek een stuk effectiever dan een griepvaccinatie (Bron: Natural newsDr. Mercola).

Het grootste deel van onze vitamine D behoefte moeten we in Nederland uit de zon halen, ongeveer 85%. De rest kunnen we binnenkrijgen uit dierlijke voedingsmiddelen zoals melk, vlees en vis. Vooral vette vis als haring, zalm en tonijn zijn een rijke bron. Maar dan moeten we daar wel flinke hoeveelheden van eten. Honderd gram zalm levert ongeveer 450 IE (internationale eenheden) op, een half uur in de zon op een zonnige junidag wel 20.000 IE. In de winter is het bijna onmogelijk om aan onze dagelijkse portie vitamine D te komen. Drie uur zon op je gezicht levert dan maar 40 IE op. Vandaar dat extra vitamine D via supplementen in de winter bijna onontbeerlijk is. (Bron: G. Schuitemaker, Nieuw licht op vitamine D).

Waar moet je op letten als je vitamine D wilt aanvullen?

Gezonde dosis

Wil je effect hebben van extra vitamine D dan is het wel belangrijk dat je dosis groot genoeg is. De huidige Amerikaanse aanbeveling voor vitamine D dateert uit 1997 en varieert van 200 tot 600 IE (internationale eenheden) per dag. Veertien vitamine D experts uit Amerika publiceerden in 2008 een call to action waarin ze opriepen om de dagelijkse hoeveelheid te verhogen tot 2000 IE per dag. De Nederlandse gezondheidsraad adviseert  sinds september 2012 een dagelijkse inname van 10 microgram (= 400 IE) (daarvoor was het 100 IE) (Bron: gezondheidsraad). Terwijl in een recent onderzoek gepubliceerd in het Anticancer Research journal in februari 2011 zelfs een dagelijkse inname van 4000-8000 IEs geadviseerd wordt. De Canadese kankerbestrijding adviseert inmiddels een inname van 1000 IE om het risico op diverse vormen van kanker te verkleinen (Bron: Nieuw licht op vitamine D, Dr. G. Schuitemaker, 2008).

Niet snel te veel

Als je een verkoudheid voelt aankomen kan je gerust een paar dagen 5000 IE nemen. Je hoeft niet bang te zijn dat je te veel binnen krijgt. Orthomoleculair arts Dr. Gert Schuitemaker noemt de vermeende toxiciteit van vitamine D in zijn boekje “Een nieuw licht op vitamine D” een mythe. Wetenschappers hebben onderzocht dat er een kans is op toxiciteit bij chronisch gebruik hoger dan 10.000 IE per dag. Tegelijkertijd stellen ze echter op basis van uitkomsten van 35 studies dat het lichaam een regulerend systeem heeft die de vitamine D-spiegel in het lichaam constant houdt, ook bij een extreem hoge inname van 100.000 IE.

Juiste vorm

Vitamine D3 is de vorm die in dierlijke voedingsmiddelen voorkomt en die onder invloed van de zon in onze huid wordt aangemaakt. Er bestaat ook vitamine D2, maar die wordt nauwelijks in de natuur gevonden en is minder werkzaam dan vitamine D3. Check dus voordat je een potje koopt dat het D3 is. Vaak wordt de D3 uit wolvet gemaakt en is dan ook geschikt voor vegetariërs.

Risicogroepen

Voor oudere en dikke mensen is het nog moeilijker om aan voldoende vitamine D te komen. Bij oudere mensen wordt er door de dunnere huid minder vitamine D aangemaakt. Mensen met overgewicht hebben ook eerder gebrek aan vitamine D. Relatief grote hoeveelheden vitamine D worden in het onderhuidse vetweefsel opgeslagen wat moeilijk vrijkomt in het lichaam. Een hogere dosis is dan aan te raden.

Anti-kanker

De laatste jaren is er aanzwellend bewijs dat vitamine D ook een belangrijke rol speelt bij het voorkomen van kanker. Onderzoek van het Amerikaanse National Cancer Institute wees uit dat mensen die in een gebied met veel zon wonen een lager risico hebben om te sterven aan o.a. borstkanker, eierstokkanker en prostaatkanker. Prostaatkanker is in Nederland de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Veel zonnebaden zou het risico op prostaatkanker met 20% kunnen verminderen. Lees mijn dossier over veilig zonnen en vitamine D op hetkanWel

Advertisement

13 comments

  1. Ik heb last van vermoeidheid, winterdip, vroeg slapen en lang slapen, hele winter chronische verkoudheid. Maar ik ben altijd huiverig voor het nemen van extra supplementen. Veel alternatieve genezers raden het ook af en zeggen dat je beter uit natuurlijke bron (voeidng) alles kunt halen. Ik weet effe niet wat te doen. Bovendien heb ik bijna geen geld om zoiets te kopen!

  2. Al eerder heb ik erop gewezen dat Mercola geen betrouwbare bron is. Zie mijn reacties op "Vegetarisch dieet is niet natuurlijk, deel 2" en de daarin genoemde verwijzingen. Onder andere zijn opvattingen over vaccinaties vinden geen steun in de wetenschap.

  3. Even rechtzetten wat Roos beweert over vitamine D2.
    Vitamine D2 ofwel ergocalciferol is een provitamine van vitamine D en wordt in het lichaam omgezet in vitamine D. Vitamine D2 wordt gebruikt als supplement en wordt in het algemeen even effectief geacht als vitamine D3 ofwel cholecalciferol (Zie: "Evaluation, treatment and prevention of vitamin D deficiency: an endocrine society clinical practice guideline, 2011). Volgens dit rapport kan aan mensen met vitamine D-deficiëntie suppletie met zowel vitamine D2 als vitamine D3 worden aanbevolen.
    Het staat (nog) niet helemaal vast of vitamine D2 en D3 in het lichaam even werkzaam zijn; enkele studies suggereren dat vitamine D3 meer effect heeft, maar volgens de meeste studies zijn beide even werkzaam.
    Zowel vitamine D2 als D3 worden in de lever omgezet in 25(OH)D en deze stof wordt in het bloed gemeten om iemands vitamine D-status te bepalen.
    Vitamine D2 komt voor in paddestoelen (zoals portobella en shitake) en in alfalfa. Deze vorm van vitamine D is bioactief in het menselijk lichaam.

  4. Roos heeft een vreemde voorkeur voor bizarre websites.
    Naturalnews (de website van Mike Adams) is er ook zo een. Ik kan daarvan allerlei voorbeelden geven, maar kijk eens op rationalwiki.org en oordeel zelf. Zoals op rationalwiki.org staat: "Even other quacks think it's a quack site."
    Naturalnews geeft bijvoorbeeld ruim baan aan Russell Blaylock die zowel op medisch als op politiek gebied bizarre opvattingen heeft. (Hij is extreem-rechts en schrikt er bijvoorbeeld niet voor terug om Obama met de nazi's te vergelijken). Zie over Blaylock b.v. de Engelstalige wikipedia, rationalwiki.org en skepdic.org.

  5. Roos beweert dat een gebrek aan vitamine D de oorzaak is dat we in de winter vatbaarder zijn voor verkoudheid en griep en ze stelt dat het virus niet seizoensgebonden is.
    Dit is absoluut niet waar. Vooral de laatste jaren zijn er diverse onderzoeken geweest waaruit blijkt dat de temperatuur en de luchtvochtigheid van grote invloed zijn op de overlevingskansen en de besmettingsmogelijkheden van het griepvirus.
    Anders dan je misschien zou verwachten is bij lage temperaturen (dus vooral in de winter) de luchtvochtigheid het laagst. Dit verschil bestaat niet alleen in de buitenlucht. Ook binnenshuis is de lucht in de winter droger dan in de zomer.
    Virussen worden door besmette personen in de lucht gebracht door hoesten, niezen en ook door gewoon door de ademhaling. De virusdeeltjes zijn gebonden aan minieme waterdruppeltjes die zich zo in de lucht verspreiden. Wanneer de luchtvochtigheid laag is, kunnen virussen langer overleven en zich over een grotere afstand verspreiden. Boven 24 graden C verspreidt het griepvirus zich helemaal niet meer.

    .

  6. Vervolg:
    Bovendien zorgt een koude, droge lucht voor uitdroging van slijmvliezen in neus- en keelhole en in de luchtwegen. Het slijm wordt dikker en de fijne haartjes die constant op en neer bewegen om virusdeeltjes uit het lichaam te verwijderen, werken minder goed. Hierdoor kunnen virusdeeltjes dieper in de luchtwegen doordringen en infecties veroorzaken.
    Deze verschillen in temperatuur en luchtvochtigheid zijn de belangrijkste oorzaak van het vaker voorkomen van griep en verkoudheid in de winter en dus niet een mogelijk tekort aan vitamine D.

  7. Informatie over genoemde onderzoeken is onder andere te vinden op de website van Science Daily, waarbij ik wijs op de volgende artikelen:
    – Does winter cause the flu? Microbiologists discover reason why the flu virus thrives in winter (1 januari 2008);
    – Link found between influenza and absolute humidity (10 februari 2009);
    – Dry winters linked to seasonal outbreaks of influenza (23 februari 2010);
    – Why is the flu more common in winter season? (4 december 2012);
    – Higher indoor humidity inactivate flu virus particles (27 februari 2013);
    – New light shed on the role of climate in influenza transmission (7 maart 2013).

  8. Roos is te stellig en te voorbarig over de vermeende voordelen van vitamine D. Vitamine D is zeker belangrijk (en niet alleen voor sterke botten) en het is waar dat nogal wat mensen een tekort hebben aan vitamine D. Dit geldt vooral voor odere mensen (bij wie de omzetting van vitamine D in het lichaam minder efficiënt verloopt) en mensen die niet vaak buiten komen (vaak ook oudere mensen).
    Er zijn enkele veelbelovende onderzoeken over een heilzame werking van hoge doses vitamine D, maar in werkelijkheid zijn de onderzoeksresultaten gemengd en er zijn onderzoeken waaruit geen voordeel (of zelfs nadeel) blijkt van hoge doses viamine D. De optimale dosis is zeker niet gelijk aan een maximale dosis. Hogere doses dan circa 4000 IU zijn vermoedelijk niet gunstig en mogelijk zelfs schadelijk.
    Er is nog veel onzeker en er wordt veel onderzoek gedaan.

  9. Ik citeer uit een artikel van Karen Collins op de webite van het American Institue for Cancer Research van 6 februari 2012:
    "The current national recommendations for vitamin D of the Institute of Medicine (IOM) are 600 IU/day for adults up to age 70 and 800 IU/day for older adults, but thes are based primarily on evidence for bone health. The IOM report concluded that research on whether vitamin D reduces cancer risk is inconsistent. In cell studies, researchers have identified ways that vitamin D can keep cancer in check, and in other studies they've shown that animals deficient in vitamin D show early signs of prostate cancer and develop faster growing colon cancer. Some large human studies showed mixed results. In fact, there are also studies that link very high blood levels of vitamin D and cancer-realated or overall deaths. Individuals taking the same amount of vitamin D can end up with different levels of the nutrient, so rearchers are working to identify what blood levels seem to bring most preverntion without raising health risks. According to JoAnn Manson, MD, professor at Harvard Medical School: "Before we assume there's any cancer prevention from higher amounts, we need rigorous controlled testing." .

  10. Vervolg op het vorige bericht:
    JoAnn Manson is directing the Vitamin D and Omega-3 Trial, the first large-scale randomised trial of viatamin D (2000 IU daily) in the prevention of cancer and cardiovascular disease (vitalstudy.org) and other trials are underway as well. Meeting the current RDA for your age is smart for overall health. If you choose to get slightly higher (4000 IU is the the highest dose considered safe) – which most likely requires either a supplement or highly fortified food – it should be safe, but don't assume there is added cancer protection.

  11. De hierboven door mij genoemde site vitalstudy.org geeft nadere informatie. De huidige stand van de wetenschap is op deze site beschreven in het artikel "From sun and sea", dat zowel gaat over vitamine D als over omega-3 vetzuren.
    Uit dit artikel blijkt bijvoorbeeld ook dat er nog onvoldoende bewijs is dat een hogere dosis vitamine D het aantal gevallen van diabetes type 2 vermindert. Mensen met extra vitamine D en calcium blijken na drie jaar een iets lager gehalte aan bloedglucose te hebben, maar of dit leidt tot minder diabetes kan pas beantwoord worden na grootschalige bevolkingsonderzoeken.
    Er zijn aanwijzingen dat vitamine D mogelijk het risico op auto-immuunziekten (zoals MS en reuma) vermindert, maar er zijn veel meer gegevens nodig om stevige conclusies te kunnen trekken.
    Vitamine D lijkt nogal in de mode, zoals voorheen achtereenvolgens vitamine C en vitamine E in de mode waren. Al deze vitamines zijn belangrijk en onmisbaar, maar het zijn geen wondermiddelen tegen allerlei ziektes en zeer hoge doses bieden geen extra bescherming. Een (zeer) hoge dosis vitamine E is zeer waarschijnlijk schadelijk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *