Hoe blijft de hofleverancier van groene geluksmomenten rendabel?

© Foto Staatsbosbeheer
Bijna elke Nederlander vindt natuur belangrijk: voor rust, recreatie, of stilte. “Geluksmomenten van uiteenlopende aard”, aldus Chris Kalden, directeur Staatsbosbeheer. Zijn organisatie beheert ruim de helft van de natuurgebieden in ons land, en is daarmee een belangrijke publieke geluksverschaffer. Maar hoe blijf je die rol vervullen, terwijl de overheid terugtreedt?

Chris Kalden gaat dit jaar weliswaar met pensioen, maar zijn antwoord klinkt toekomstvast. “Wij willen geen geld verdienen omdat er bezuinigd wordt. Wij ondernemen renderende zaken om betekenisvolle activiteiten mogelijk te maken.”
Een overstekend ree op een wandelpand. Een opera in de Rottige Meenthe en dan in het pikdonker je weg terugvinden. Staatsbosbeheer is een grootverschaffer van geluksmomenten. Chris Kalden: “Een hoogwaardige kwaliteit van de leefomgeving doet er zeer toe voor het functioneren van de samenleving. Niet alleen voor het welbevinden van mensen, maar ook voor hun welvaart. Een huis in een groene omgeving is bijvoorbeeld meer waard dan een huis in de bebouwde omgeving.”

Desondanks moet Chris Kalden Staatsbosbeheer voorbereiden op een toekomst waarin de overheid fors minder investeert in het beheer van groen geluk. De staatsbijdrage neemt af met ruim €20 miljoen, meer dan twintig procent! Maar daar staat een positieve trend tegenover: burgers willen zich vaker inzetten voor hun directe leefomgeving en ook het bedrijfsleven staat meer open voor samenwerking.

Aan die ontwikkeling heeft de directeur de afgelopen jaren zelf proberen bij te dragen door te zorgen dat medewerkers van Staatsbosbeheer zich meer oriënteren op hun omgeving. “De ecoloog wordt binnen onze organisatie zeer gewaardeerd, maar is niet de enige factor van invloed. De expert moet leren loslaten: ruimte bieden aan de opvattingen van andere belanghebbenden. In het Groningse Westerkwartier hebben we vanaf het begin de behoefte van de streek centraal gesteld, en dat werkt: er zitten nu 400 ambassadeurs. Ik vind het ook fantastisch dat onze boswachters de slag maken van ‘als je links kijkt, zien jullie dat…’ naar ‘je raadt nooit wat ik hier drie weken geleden heb beleefd’.
Bij kinderen gaat het om ontdekken met hoofd, hart en handen. Wij helpen ze daarbij: ze mogen zelf prutsen, vies worden, en eventueel uit een boom kukelen. Op die manier raken ze veel meer betrokken bij de natuur. Dat vind ik belangrijk, want kinderen nemen bij ons een bijzondere plek in. Minder dan 10% van de kinderen speelt nog regelmatig buiten, in bos, park of veld.”

Sommige politici, zoals de voormalige PVV’er De Mos, zien in de toegenomen burgerbetrokkenheid kansen om volksaandelen Staatsbosbeheer uit te geven. Klinkt als een interessant idee in dit tijdperk van crowdfunding, toch?

Chris Kalden kan een milde glimlach nauwelijks onderdrukken. “Aan natuurbeheer verdien je niet veel, dat maakt het uitgeven van aandelen lastig. Maar waar mogelijk moeten we de betrokkenheid van burgers en bedrijven zeker ook financieel vorm geven. Ik zie het zo: als maatschappelijke onderneming kunnen we de opbrengsten van zaken die wél renderen inzetten voor maatschappelijke behoeften waar geen koopkrachtige vraag voor bestaat, zoals kinder-activiteiten en het toezicht op de natuur door de bijzondere opsporingsambtenaren.”

Volgens Motivaction zien Nederlanders Staatsbosbeheer het liefst winst maken met de verkoop van hout, excursies met een boswachter, kampeerterreinen en het leveren van duurzame energie. “Die zaken moeten we dan ook op een ondernemende manier organiseren. Met rondleidingen voor €2,- schrijf je nog steeds rode cijfers. Maar gaan mensen €15,- betalen? Ja, dat kan. Neem de Weerribben excursie, die zou je alleen al doen omdat boswachter Egbert Beens hem geeft.”
Wie Chris Kalden hoort over de toekomst van Staatsbosbeheer, krijgt geen moment het idee dat hier een vertrekkende directeur aan het woord is. “Ach, ik ben 65 jaar, het is gewoon zo ver. Al is het nooit af, een maatschappelijk bedrijf blijft altijd in beweging.”

Omdat het nooit klaar is, zal de discussie over Staatsbosbeheer ook na zijn vertrek doorgaan. Onlangs stelde ANWB-directeur Guido van Woerkom bijvoorbeeld nog een fusie voor van Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Provinciale Landschappen. De vertrekkende directeur van Staatsbosbeheer vindt het geen goed idee: “Mijn stelling is dat de huidige drie organisaties meer geld en maatschappelijke betrokkenheid genereren dan één grote, nieuwe organisatie. Ik denk dat het veel verstandiger is om zelfstandig verder te groeien als maatschappelijke onderneming en waar mogelijk intensief samen te werken met die andere organisaties.”

Dit artikel verscheen eerder in GRNVLD-magazine. Neem ook een abonnement op GRNVLD, magazine over het verbinden van stad en land.

Lees ook:

De natuur kan heel goed zonder subsidies en giften

Je mag best cynisch zijn, maar niet in mijn buurt

De wereld wordt vloeibaar

Advertisement

One comment

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *