Probleem energiebelasting zelflevering opgelost

Igor Kluin. Foto: Energieplus

(Gastbijdrage door Igor Kluin, oprichter van Qurrent Renewable Energy). Ik ontkom er niet aan om even terug te komen op mijn vorige blog, geloof ik. Na plaatsing op energieplus.nl en doorplaatsing op onder meer Sargasso.nl, Urgenda en Duurzaamheidsnieuws.nl is de blog inmiddels meer dan 10.000 keer gelezen. D66 gaat vragen stellen aan Minister Kamp: neemt EZ decentraal nu serieus of niet? En, wordt er voor decentrale energie iets geregeld in het SER-traject? De antwoorden van Kamp laten zich raden, maar toch.

Ik wil vooral even extra ingaan op de vele opmerkingen over de energiebelasting omdat daar inderdaad het grote pijnpunt ligt, althans zo lijkt het. In allerlei gesprekken die ik sinds 2006 heb gevoerd met diverse ministers en ministeries kwam telkens weer het argument ‘de gevolgen voor de schatkist’, naar boven. Hoewel men weet dat het belasten van eigen opwekking (voor of achter de meter) gevoelsmatig onhoudbaar is, klampt men zich toch als laatste strohalm aan dit indirecte argument vast.

Het maakt dan ook niet echt uit of dat terecht is of niet. Ik vind het onzin om te zeggen dat je een belasting in stand moet houden omdat je anders in geldnood komt. Dat valt altijd te compenseren  en zo doen we dat dan ook bij elke belastingwijziging. En toch, zelfs Diederik Samsom heeft dit argument gebruikt en noemde het niet belasten van zelflevering ‘overstimulering. In mijn ogen is dat een grappige omdraaiing van de zaak. Maar goed, wat ik daarvan vind is dus niet zo belangrijk, want het is een gegeven: derving van staatsinkomsten is de grote blokkade van belastingvrije zelflevering.

Om hoeveel geld gaat het?

Maar hoe groot is dat probleem nu eigenlijk? Trekken we het land inderdaad helemaal om als eigen opwekking ineens volledig onbelast zou zijn? Met andere woorden: slaat dat argument inhoudelijk ergens op?

Volgens mij niet en ik zal u kort voorrekenen waar we het over hebben. Er zijn anderen die dit sommetje vast veel beter kunnen maken dan ik (en ik reken op u;)) en daarom ga ik hier nu gemakzuchtig kort door de bocht. De grote maar ook voorzichtige lijn is dit:

  • De rijksbegroting is 172 miljard euro.
  • De inkomsten uit de energiebelasting bedragen zo’n 4,3 miljard euro, ofwel 2,5 procent.
  • Dat zijn dus de inkomsten uit alle vormen van energie. Of die nu duurzaam of  smerig is en of het nu om elektriciteit gaat of om gas.
  • Stel dat we morgen 16 procent duurzame energie zouden hebben in Nederland (ondenkbaar, zelfs in 2020, maar je moet nooit stoppen met dromen) dan is dat dus 2,5%*16%=0,4% van de staatsinkomsten.
  • En stel dan dat de helft van al die duurzame energie ‘belastingvrije zelflevering’ zou betreffen omdat de inwoners van Nederland zelf hun geld in zonnepanelen en windmolens hebben belegd (dit wordt bijna een natte droom;). Dan praten we dus over een inkomstenderving van 0,4%*50%=0,2%. Ofwel 0,2%*172 miljard=344 miljoen euro.

Ok, 344 miljoen euro is echt heel veel geld, maar in het fiscale spel is het natuurlijk snel oplosbaar via:

  • De heffingskorting, die hoor je natuurlijk niet geheel te ontvangen bij belastingvrije zelflevering;
  • de kolenbelasting, de echte vervuiler betaalt;
  • de schijven in de energiebelasting, consumenten betalen een 233 maal hogere belasting over elektriciteit dan sommige grote bedrijven;
  • en natuurlijk de inkomstenbelasting.

 

Als je kijkt naar die vier opties (en er zijn er nog meer), dan is die 344 miljoen euro echt op een bierviltje op te lossen. Het feit dat er zoveel instrumenten zijn waarmee je dit kunt oplossen maakt dat elk van die belastingen nauwelijks significante effecten zullen ervaren. En al helemaal geen nadelige, als je het mij vraagt. En vergeet niet dat ik hier met een roze bril heb zitten rekenen: 50 procent zelflevering van alle duurzame energie in 2020, is helaas niet realistisch. We hebben dus ook nog eens tijd om rustig de aanpassingen door te voeren!

 

Voor de volledigheid herinner ik u er ook nog even aan dat de energiebelasting uit de inkomstenbelasting (IB) afkomstig is. Bij de invoering van de Regulerende Energiebelasting (REB) is de IB gecompenseerd waardoor de belasting budgetneutraal kon worden ingevoerd. Ik weet dat zodra je aan de IB zit, het een politieke keuze wordt. Maar we moeten daar dus ook niet te spastisch over doen. De bedoeling van de REB was juist om bepaalde soorten van energie te stimuleren en andere soorten te ontmoedigen. In eerste instantie was duurzame energie zelfs vrijgesteld van energiebelasting!

Kortom, er zijn meer dan genoeg manieren om dat gevreesde doemargument van ‘derving aan staatsinkomsten’ (gaap) op te lossen. Ik neem het mijzelf eigenlijk kwalijk dat ik dit sommetje niet eerder heb gemaakt.

Ik denk dat het cruciaal is om eigen opwekking onbelast te laten. Er gaat iets in je rechtvaardigheidsgevoel fout als je belasting moet betalen over je zelf gemaakte spullen. Het is voor het functioneren van een stabiele gemeenschap van fundamenteel belang dat belastingen een eerlijke, te begrijpen grondslag hebben; anders gaan we muiten. Kleiner kan ik het niet maken. Nog even en ik moet Buma-Stemra betalen als ik thuis op mijn gitaar zit te prutsen. Laten we daarvoor waken.

 

Nawoord:

Ik wil graag nog kort reageren op de nuance-politie die zich na mijn vorige blog nogal ongenuanceerd uitliet over mijn stukje en mij als persoon. Mensen, het is een blog, geen wetsvoorstel. En deze website is ook niet de Telegraaf of Geen Stijl, dus doe gewoon alsof je netjes bent opgevoed; dat hoort ook bij duurzaamheid. En ja, natúúrlijk ga ik inhoudelijk kort door de bocht, snij ik af en ga ik daarmee grof met sommige gevoeligheden om; een blog moet nu eenmaal ook leesbaar blijven. Het gaat om de grotere onderliggende boodschap. Neem dat alsjeblieft mee voordat je los gaat op je toetsenbord en (nogal ongenuanceerd) op de man gaat spelen; je wordt er niet mooier op. Met fanaten die zich niet kunnen beheersen of zichzelf als orakelende absolute waarheid zijn gaan zien heb ik simpelweg ook weinig zin om te communiceren. De meeste mensen niet trouwens… Ik kijk uit naar uw reacties :).

Deze blog is eerder gepubliceerd op energieplus.nl en met toestemming van de auteur overgenomen.

Lees ook

Greenchoice wil in 5 jaar alleen nog maar groene stroom uit Nederland. Zo gaan ze dat doen.

Econ0mische Zaken frustreert energierevolutie van gewone burgers

Dossier zonne-energie: alles over zonnepanelen, van hoeveel je verdient tot waar je ze kunt aanschaffen

Advertisement

14 comments

  1. Nationaliseer het netwerk, alles wat men levert aan het netwerk, particulier of bedrijf, procentueel belasten, net als de afname. Verder een marge tussen levering en afname tbv aanleg, onderhoud en (in de toekomst) buffering.
    Hiermee stimuleer je eigen opwekking en ontstaat er een verdienmodel wat met tariefdifferentiatie en tijdelijke opslag van overtollige energie de basis vormt voor een toekomstbestendig energienetwerk.

  2. Leuke som Igor; even de som via een andere weg; ik heb zelf een pv-installatie van 13 panelen waarmee ik 2.200 kWh opwek. Door mij derft de Overheid dus €310,- energiebelasting per jaar. Als je op jouw bedrag van €344 mln wilt uitkomen, komt dat erop neer dat circa 1,1 mln huishoudens (= ca 15%) van alle Nederlandse huishoudens ongeveer 2.200 kWh moet opwekken. Keep on dreaming.
    Stel dat jouw som klopt, bij deze alvast een oplossing; verlaag de heffingskorting van € 385,- met € 45,- naar € 340,- en je hebt je € 344 mln weer terug. Om de pijn te verzachten zou je het synchroon kunnen laten lopen met de plaatsing van de pv-panelen in Nederland (stel 3 jaar) en je komt op een verlaging van € 15,- per jaar. Dat is -zelfs in crisistijd- goed te verkopen aan het publiek nietwaar?

  3. "kijk uit naar uw reacties" meent ie dat echt??

    ".. cruciaal om eigen opwekking onbelast .. fout als je belasting moet betalen over je zelf gemaakte spullen"
    Je gebruikt het net als opslag voor teveel en pas later te gebruiken stroom. Wat is er mis mee om voor dat gebruik ook te betalen + bijbehorende belasting, is het niet juist fout als anderen daarvoor opdraaien?

      1. JE?? Onjuist de tijdelijke opslag in het net is "gratis" ofwel wordt betaald door andere gebruikers.
        Bezitters van zonnepanelen verbruiken meer dan gemiddeld hoeveelheid stroom, dus ook hier betalen de weinig gebruikers voor de veel gebruikers. Wat is daar duurzaam aan?

        1. Als zonnepaneel-er maak je toch, wel gebruik van de diensten van de netbeheerder, en geen gebruik van de diensten van je energieleverancier?

          Dus volgens jouw logica hoef ik dus zelfs helemaal niets meer aan de energieleverancier te betalen …

          1. Scheeuwen nonsens is niet zo'n overtuigend argument.
            Zonnepanelen vind je vooral bij hogere inkomens met grote daken. Volgens de statistieken zijn dat juist de grootverbruikers van stroom.
            Waarom zou een PV bezitter bezuinigen met de minimale opbrengst van een teveel aan stroom?

          2. Mijn verbruik voordat ik zonnepanelen had:
            1600 kWh per jaar.

            En nu lever ik meer stroom aan het net dan ik zelf verbruik. Zonder daar iets voor terug te krijgen, "you may now thank me …"

          3. en een gezin 3500 kWh / jaar.
            Gratis teruglevering zou dat maatgevend zijn?
            Op internet zie je voorstellen om bij overschot elektrisch te gaan bijstoken e.d.

  4. Igor, je rekensom maakt veel duidelijk, veel meer dan 0,2% van de staatsinkomsten zullen we de komende tien jaar niet mislopen. Maar ik denk eerlijk gezegd dat we juist geld gaan verdienen in plaats van mislopen.

    Want wat zeker zo belangrijk is: kijk ook naar de bijdrage voor de schatkist, bijvoorbeeld in de vorm van de omzetbelasting die betaald moet worden over de aanschaf van al die nieuwe zonnepanelen (en de installatieservice). En daar komt dan nog de bijdrage aan de werkgelegenheid bij.

    Volgens het Nationaal Actieplan Zonnestroom komt er tot 2020 3800 MW aan geïnstalleerd vermogen zonne-energie bij. Bij de huidige marktprijzen, van bijvoorbeeld Zon Zoekt Dak, ontvangt de overheid de komende 7 jaar 1,5 miljard omzetbelasting. (Rekensom: 3800 MW zijn 974K installaties van gemiddeld 16 panelen á 7400 euro, waarvan 21% BTW = 1,5 miljard)

    Dat is al 216 miljoen per jaar.

    Tel daarbij op het gegeven dat we ongeveer 8500 banen creëren met de installatie van die capaciteit, ook volgens het Nationaal Actieplan Zonnestroom. Dat levert ook ongeveer 100 miljoen aan inkomstenbelasting op, ervan uitgaande dat deze werknemers ongeveer 12000 euro aan inkomstenbelasting per jaar betalen.

    Samen zijn BTW en inkomstenbelasting dus al goed voor 316 miljoen euro per jaar, alleen voor de verwachte installatie van 3800 MW aan zonnepanelen. Maar dat is pas 3% van onze energiebehoefte.
    Opgeteld bij de huidige 4% duurzame energie opwekking, zitten we dan pas op 7%.

    We krijgen dus nog veel meer inkomstenbelasting en omzetbelasting binnen voor die andere 9% duurzame energie die ook moet worden opgewekt.

    Het gat in de schatkist bestaat dus alleen in de hoofden van de mensen die alleen in kosten denken en niet in kansen.

    Meer over het Nationaal Actieplan Zonnestroom, een initiatief van onder meer DNV KEMA, Alliander en ECN, vind je hier: https://www.hetkanwel.net/2013/03/21/zonne-energie

  5. De gederfde inkomsten ten gevolge van zonnestroom zijn inderdaad minimaal, hier is de weerstand van de staat ook meer voor de buhne.
    Het gaat ze veel meer om belastingkorting, en andere gemiste omzet uit een eigen stukje windpark te voorkomen.

    Er komt 5000 MW windpark bij, in Nederland. Die windparken gaan jaarlijks 1 miljard fossiele omzet verdringen.
    En jaarlijks 1 miljard energiebelasting opleveren.
    Omdat stroom uit windenergie een factor 3 a 4 goedkoper is dan zonnestroom, zullen de inkomstenbelasting en BTW ook lager zijn.
    Waar het de staat om gaat, is de inkomsten voor bedrijven in stand te houden, Nederlandse burgers betalen toch trouw. De Nederlande overheid is er vooral voor bedrijven, niet voor burgers.
    En Overheid wil de burgers buiten sluiten van die 5000 MW windparken, dan blijf de energie belasting stromen.

    Het probleem met de lagere energie belasting voor zonnestroom, is dat het ook de weg vrij maakt voor lagere belasting voor stroom uit cooperatieve windparken.

    Als alle 5000 MW rechtstreeks door burgers wordt gekocht en gebruikt, valt die 1 miljard energiebelasting weg.
    Voor alle gezinnen is ca 12.000 MW windpark nodig.
    Als alle auto's elektrisch zijn geworden, is nog eens 12.000 MW nodig. Alles in orde van grootte

    Maar,
    voor gezinnen, burgers is het daarom juist voordeliger, om wel een stukje windpark te kopen.
    De kosten voor stroom dalen sterk, en blijven 20 jaar lang laag.
    De energiebelasting, blijft nog even onzeker, maar als als burgers zich beter organiseren, kunnen ze beter een vuist vormen tegen hebberige bedrijven en lakse Volksvertegenwoordigers.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *