Hoe gezond is alcohol?

Foto: Edwin Land, Flickr
Foto: Edwin Land, Flickr
Als het op drinken aankomt is de scheidslijn tussen een gezonde en een ongezonde gewoonte vager dan je zou denken.

We horen heel vaak dat een glaasje wijn per dag gezond is. Maar als het gaat om kanker is niet drinken waarschijnlijk het beste. Volgens het World Cancer Research Fund (WCRF) en het American Institute for Cancer Research (AICR) – dat het grootste onderzoek ooit op het gebied van leefstijl en kanker uitvoerde – kan het drinken van kleine hoeveelheden alcohol al het risico op bepaalde kankersoorten significant verhogen. Voorbeelden zijn kanker van de mond, keel, stembanden, slokdarm, borst en darmen. Dat geldt voor alcohol in alle vormen – bier, wijn, sterke drank en andere.

Dat doet vermoeden dat ethanol de cruciale factor is en niet de andere ingrediënten van de specifieke dranken. Ethanol is pure alcohol en staat op de lijst van kankerverwekkende stoffen die het International Agency for Cancer Research (IACR) heeft opgesteld.

Hoewel niet alle onderzoeken het met elkaar eens zijn – het onderzoek naar nierkanker bijvoorbeeld doet vermoeden dat alcohol juist een beschermend effect heeft – is de conclusie van het WCRF-AICRrapport eenduidig: ‘Voor wat betreft de preventie van kanker is de beste mate van alcoholgebruik nul’.

Maar in plaats van de aanbeveling dat we nu allemaal geen druppel meer drinken, luidt het advies van de auteurs om ‘de alcoholconsumptie te beperken tot niet meer dan twee glazen per dag voor mannen en een glas per dag voor vrouwen’. Een ‘glas’ bevat ongeveer 10 tot 15 gram ethanol, lichten ze toe. Dit schijnbaar tegenstrijdige advies is ingegeven door het feit dat alcohol, hoewel het onze kans op kanker lijkt te verhogen, tegelijk het risico op hartziekten zou kunnen verlagen.

Uit vele onderzoeken blijkt dat mensen met een geringe tot matige alcoholconsumptie een verminderd risico op hartziekte hebben. In een ‘meta-analyse’ – een analyse van de resultaten van meerdere onderzoeken – hebben onderzoekers uit Canada en de VS ontdekt dat alcoholgebruikers ten opzichte van niet-drinkers een significant lager risico op hartziekten en beroerte hebben, evenals op overlijden aan een van die twee. Maximaal een drankje per dag bleek consequent samen te gaan met een risicoverlaging van 14 tot 25 procent bij alle hartgerelateerde ziekten. Maar bij meer dan een glas per dag bleek het risico op een fatale beroerte te stijgen.

Zuipen is ongezond

Wie de voordelen van alcohol wil genieten, moet echter tegen elke prijs vermijden om veel in een keer te drinken. Volgens dr. Juergen Rehm, hoofd sociaal en epidemiologisch onderzoek aan het Centre for Addiction and Mental Health (CAMH) in Toronto, Canada, ‘hoef je maar eens in de maand veel te drinken om de voordelen van licht tot matig alcoholgebruik weer te verspelen’. Veel drinken (binge drinking) is gedefinieerd als meer dan vier glazen per keer voor vrouwen en meer dan vijf voor mannen.

Dat het drinkpatroon minstens zo belangrijk is als de hoeveelheid die je drinkt, wordt bevestigd door een onderzoek waarin het drinkpatroon werd vergeleken van mannen in de middelbare leeftijd in Frankrijk (Lille, Strassbourg en Toulouse) met die in Noord-Ierland (Belfast). Het bleek dat de Franse drinkers aanzienlijk minder ziekte van de kransslagaderen (die het hart van bloed voorzien) hadden dan de Noord-Ierse drinkebroers, hoewel ze per week meestal meer dronken dan de Ieren omdat ze elke dag matig drinken in plaats van sporadisch veel. Binge-drinkers, die vaker uit Belfast kwamen, hadden bijna twee keer zo veel risico op een hartaanval of op overlijden aan een hartziekte als regelmatige, dagelijkse drinkers.

De slotsom

Uiteindelijk is het dus moeilijk te bepalen of alcohol nu goed of slecht voor je is. Hoewel het risico op een hartziekte erdoor afneemt, kan het tevens het risico op kanker verhogen. De grens tussen gezond en risicovol is vaag. Maar kijken we enkel naar sterftepercentages, dan blijkt dat matige drinkers in het algemeen langer leven dan geheelonthouders, zelfs na correctie voor factoren als opleiding en welvaartsniveau.

Het lijkt er dus op dat een beetje zondigen goed voor ons is – op voorwaarde dat we de dagelijkse hoeveelheid beperken en ook een paar dagen per week niet drinken, zodat de lever zich kan herstellen. Hoewel de experts het niet eens zijn over wat nu een ‘veilige’ dosis is, lijkt het ? gezien de recentste cijfers ? verstandig de dagelijkse inname van alcohol te beperken tot een glas per dag voor vrouwen en twee glazen per dag voor mannen. Maar voor wie helemaal niet drinkt, is het niet de moeite om daar toch mee te beginnen. Het is logischer om gezondheidsvoordelen te halen uit gezond eten en regelmatig bewegen.

Dit is een deel van een artikel dat eerder verscheen in Medisch Dossier, Wat artsen je niet vertellen, een maandelijks magazine over gezondheid, therapieën en behandelingen en de alternatieven die ervoor bestaan.

Lees meer over alcohol:

Advertisement

2 comments

  1. waarschijnlijk zijn de grootste voordelen van het matig drinken dat je even er lekker voor gaat zitten en je even ontspant (eventueel wat geholpen door de alcohol) en niet zozeer de stofjes die erin zitten. De fransen eten ook veel meer groentes en gezonde dingen dan de Ieren en de geheelonthouders zullen extra stress krijgen doordat ze steeds weer moeten uitleggen waarom ze niet drinken en door bepaalde groepen buiten worden gesloten. Je zal zien dat een gezellig theekransje iedere dag met gelijkgestemde mensen of alleen en met een rustig muziekje net zo effectief is tegen hart en vaatziektes. Maar dat wordt niet onderzocht, want thee zit veel minder winst en accijns op

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *