“Duurzaamheid moet van iedereen zijn om resultaat te boeken”

Twee elektrische auto's van Tesla. Foto: Jurvetson, Flickr
Als je geen Tesla hebt, kun je nog wel duurzaam zijn. Foto: Jurvetson, Flickr
Gastbijdrage door Jeroen Jansen, directeur van de ASN Bank.

Op 30 januari presenteerde MVO Nederland in aanwezigheid van onze koning de ‘nationale duurzaamheidsambitie 2020’, een verzameling van duurzame plannen van tientallen bedrijven. Het is een lovenswaardig streven dat moet leiden tot een versnelling van een duurzame samenleving.

Soms schrikken plannen en vergezichten voor een ‘duurzame samenleving’ mij echter af. Althans, als dat een opsomming is van technieken, labels, innovatieve concepten en nieuwe modellen. Vaak met termen als kantelaars, economy transformers, cultural creatives, paradigmashift, transitiefase, delen is het nieuwe hebben, nudgen.

Die brij aan nieuwe termen staat mij steeds meer tegen omdat de warmte eruit is. Het is een soort ontmenselijking van de samenleving die mensen vaak zo lief is. De samenleving waarin wij schoonheid, saamhorigheid en bestaande waarden koesteren. Het zijn termen die duurzaamheid beperkten tot een kleine groep. Duurzaamheid moet van iedereen zijn om echt tot resultaten te komen. Maar hoe bereiken we dat?

Reprimande

Onze premier riep vorig jaar op om te starten met consumeren en het Centraal Planbureau te verslaan. Groei moest komen van meer consumptie. Koop deze nieuwe auto! Gebruik deze innovatieve shampoo! Maak die verre reis nu! Nu de nieuwste voorjaarsmode voor de laagste prijzen! Dat sluit aan bij wat mensen al jarenlang horen in reclames en advertenties.

Deze mensen krijgen nu echter ook steeds vaker van de duurzame wereld te horen dat ze het al die jaren helemaal fout hebben gedaan. Dat hun levenswijze de oorzaak is van alle problemen rondom klimaat. Dat hun koopjesjacht de schuld is van slechte werkomstandigheden en lage lonen van arbeiders in Azië.

Dwang is geen middel om een samenleving te winnen voor een duurzame wereld. Het gaat in tegen de breed gevoelde vrijheid van mensen om hun eigen leven vorm te geven. Het leidt eerder tot verzet dan draagvlak. Er zijn veel mensen die veel goeds doen in onze maatschappij. De wereld van duurzaamheid benadrukt echter te vaak alleen wat ze verkeerd doen.

Mensgericht duurzaam

Volgens de VN is een duurzame ontwikkeling de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden, zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien, in gevaar te brengen. Wij, als ‘duurzame wereld’, gaan er nog wel eens aan voorbij dat duurzaamheid over mensen gaat.

Bij mij in de straat wonen veel heel gewone medeburgers. Burenhulp, moestuintje en het levend houden van de lokale biljartclub zijn bij hen in goede handen. Ze gebruiken minder energie met gloeilampen dan ik met spaarlampen en kekke ledverlichting; ze hebben nooit iets aanstaan als het niet nodig is. Ze ondertekenen geen petities om vrouwenrechten te bevorderen in het Midden-Oosten; ze doen boodschappen voor de buurvrouw. Ze weten niet dat je een recyclede spijkerbroek kan leasen, maar gooien bijna nooit iets weg, want dat is zonde. Ze starten geen community in de social media, maar zetten zich in voor het buurtcentrum. In plaats van een elektrische CO?-vrije Tesla hebben ze a twaalf jaar een kleine, goed onderhouden middenklasser. Bovenal houden ze van mooie, fijne dingen. De tuin, de kinderen, gezelligheid en warmte. En willen ze de school, de straat, de biljartclub en solidariteit behouden. Buitengewoon mensgericht duurzaam. Zouden ze dat wel weten?

Juist deze mensen moeten we uitnodigen om mee te doen. Door ze aan te spreken in termen die we allemaal begrijpen. Door duurzaamheid in hun wereld een plaats te geven. Door de samenleving centraal te zetten. Geen verwijt dat ze een keer een vliegvakantie boeken, maar een compliment voor hun vrijwilligerswerk op de voetbalvereniging. Als we deze maatschappelijk betrokken mensen meekrijgen, dan komt het succes van onze duurzame ambities echt in zicht.

Jeroen Jansen is directeur bij de ASN Bank. Dit opiniestuk is eerder geplaatst in Trouw.

hetkanWel moedigt een open discussie aan over een duurzame samenleving. Ben jij politiek actief of zie je duidelijk voor je hoe we de wereld groener, eerlijker en leuker kunnen maken? Neem contact op met onze redactie over plaatsing van je opiniestuk.

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *