Onvrijheid in Nederland

Bram Leijten, directeur Zelfstroom
Bram Leijten, directeur Zelfstroom
(Gastbijdrage van Bram Leijten, directeur Zelfstroom.) ‚Vrijheid’. Een woord dat vele dimensies kent. Overal in de wereld wordt er gestreden voor vrijheid, in allerlei vormen. Maar ook dichtbij huis kom ik het steeds meer tegen. Veel mensen voelen zich gevangen en ontevreden. Ja, zelfs in Nederland neemt de behoefte naar bevrijding toe. Een sterk groeiende groep mensen willen zich los maken van gevestigde systemen, banken en zelfs van de overheid. Veel Nederlanders zijn ongewild onderdeel van een groot systeem geworden dat ons veel vrijheid heeft gebracht, maar ook op vele fronten heeft gevangen. De behoefte om uit het systeem te stappen groeit, maar is haast onmogelijk. ‘Maar Nederland behoort toch tot de landen met de meeste vrijheid’? Dat is maar net hoe je het bekijkt. Er wordt hier inderdaad geen oorlog op straat gevoerd, je kan je mening overal uiten en de media lijkt vrij ongecensureerd.

De onvrije energiemarkt

Maar als vrijheid ook onafhankelijkheid betekent, dan zijn we op het gebied van energie bijvoorbeeld helemaal niet zo vrij. Want stelt u zich voor, een dag zonder stroom en gas. Energie is niet weg te denken uit ons leven. We zijn afhankelijk van energie.

Op zich is dat nog niet zo erg. Energie heeft ons de grote wereldwijde ontwikkelingen gebracht de afgelopen decennia. Denk eens aan de gezondheidszorg, hoe zou die eruit zien zonder energie? Onze samenleving is dus zeer afhankelijk van energie.

Afhankelijkheid van grote energiebedrijven

‘Afhankelijk’ betekent echter ook ‘kwetsbaar’ en ‘minder vrij’. Dat geldt in ieder geval voor energie zoals we dat anno 2014 geregeld hebben. We zijn afhankelijk van grote energiebedrijven, netwerkbeheerders, fossiele brandstoffen en vooral van de buitenlandse leveranciers daarvan. Onze overheid heeft daarnaast de gasopbrengsten, energiebelasting en accijnzen hard nodig om het begrotingstekort niet nog harder te laten oplopen.

100 miljard per jaar in Nederland aan energie en energiebelastingen

In 2015 koersen we af op een begrotingstekort van 15 miljard euro en loopt de staatsschuld op tot 467 miljard euro. Een astronomisch bedrag. Maar wie staat er stil bij de 72 miljard euro die we per jaar uitgeven aan de import van fossiele brandstoffen? Daarnaast nemen we jaarlijks voor zo’n 15 miljard euro af van onze eigen gasvelden. Tel tot slot daarbij de slordige 12 miljard euro die we jaarlijks afdragen aan energiebelastingen. Opgeteld geven u en ik dus bijna 100 miljard euro per jaar uit aan energie en bijbehorende belastingen. Hoe geweldig zou het zijn als we dat geld kunnen gebruiken om onze staatsschuld te verkleinen?

Andere landen gaan verstandiger om met hun fossiele energiebronnen. Om een ‘verkwanseling’ van grondstoffenbaten te voorkomen heeft bijvoorbeeld Noorwegen een investeringsfonds opgericht waarin ze de opbrengsten van hun fossiele brandstoffen storten. Door dit geld te investeren profiteren zij jaarlijks én structureel van hun aardgas en -olie baten. In dit fonds zit inmiddels meer dan 1 miljoen euro per inwoner. Er is daar zelfs sprake van een begrotingsoverschot van 10%. De werkeloosheid is daar nagenoeg 0%. Dat is best wel even slikken.

Genoeg over geld, naast de financiële kant is het milieu de belangrijkste reden om onszelf te bevrijden van fossiele brandstoffen. Sociaal wenselijk zou ik die volgorde moeten omdraaien, maar de gemiddelde medeburger redeneert op dit moment wel in deze volgorde. Het behoud van onze aarde: rapporten genoeg over klimaatveranderingen, de één nog negatiever dan de andere. Stijgende temperaturen, smeltende permafrost en dichterbij weer: de sterke daling onze eigen luchtkwaliteit. Die behoort tot de slechtste van Europa en onze binnensteden beginnen te veranderen in stinksteden. Hoe lang houden we het nog vol? Vergelijk het maar met binnen in huis barbecueën. Hoe lang houdt u dat vol? Niemand die het weet, maar we hebben maar één kans. Waarom zou je gokken als het gewoon anders kan?

Leve het energieakkoord?

Ja ja, de redding is nabij. Leve het energieakkoord! We gaan in Nederland het aandeel duurzame energie laten stijgen van 5% nu, naar 16% in 2023!

Pardon? Anders gezegd: „in 2023 is nog steeds 84% van onze energie opgewekt door niet duurzame bronnen zoals kolen, gas, olie en kernenergie”. De weg naar 100% duurzaamheid is in Nederland zo wel erg lang, te lang! En zelfs aan dit energieakkoord wordt alweer geknabbeld. Je zou er moedeloos van worden.

Onze oosterburen hebben het beter voor elkaar. In Duitsland liggen de daken vol met zonnepanelen en wordt er gebruik gemaakt van vele windmolens. Het aandeel duurzaam opgewekte energie groeit van 30% nu naar 50% in 2025. Kijk, die zijn lekker op weg! En ja, ik weet dat het daar ook niet altijd van een leien dakje gaat, maar het resultaat mag er zijn. Wie het gebaande pad verlaat komt nou eenmaal hobbels tegen.

Op eigen kracht

Het kan dus anders en het moet anders. De sleutel ligt bij de Nederlanders zelf. Ga niet wijzen naar andere nog vuilere landen, niet naar vervuilende bedrijven, niet naar de politiek. We moeten niet wachten, we moeten het zelf doen! Hoe groot de economische of politieke kracht ook, ik geloof dat de kracht van 15 miljoen Nederlanders groot genoeg is om Nederland sneller 100% duurzaam te krijgen. Er is in ons land zon en wind genoeg om een veelvoud van ons land te voorzien van duurzame energie. Zon en wind is 100% schoon en eindeloos aanwezig. Goed voor alles en iedereen dus. Voor nu en later.

Maar wat moet er gebeuren om Nederland 100% duurzaam te krijgen? Heel eenvoudig: beperk de verspilling, wek zelf zoveel mogelijk energie op en neem een eventueel restant af van echte groene Nederlandse energie bronnen. Pas hierbij dan wel op voor de groen gewassen stroom en bekijk het energiecertificaat. Vermijd zoveel mogelijk het gebruik van fossiele brandstoffen. Makkelijk gezegd. Maar je kan zelf al veel doen. Echt!

Deze energie transitie is vooral ook een financiële transitie. Er moet éénmalig fors geïnvesteerd worden om al die zonnepanelen en windmolens op hun plek te krijgen. Maar als we een deel van die 100 miljard per jaar nou eens zouden investeren in duurzame energiebronnen? Eenmaal aangeschaft zijn de opbrengsten hoog en de onderhoudskosten minimaal. De uitstoot is bijna nul en we worden steeds minder afhankelijk. Tel daarbij de gunstige geo-politieke effecten waarbij we minder afhankelijk worden van buitenlandse olie en gas leveranciers.

Lagere lasten voor iedereen

Uiteindelijk levert een duurzame energie voorziening lagere energielasten voor iedereen, hogere inkomsten voor de staat, een positief effect op onze luchtkwaliteit én zijn we niet meer afhankelijk van energie-import.

Een duurzame energievoorziening verhoogt dus onze vrijheid in meerdere opzichten. Ik strijd graag voor die extra vrijheid.

En voor alle sceptici: Gandhi zei ooit:

‘First they ignore you, then they laugh at you, then they fight you, then you win.’

Een beter milieu begint bij mezelf. Wat doe jij?

Speciale actie: Zelfstroom geeft eerste zonnepaneel gratis weg

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *