De vijf beste artikelen over het voeden van de wereld

Foto: Flickr, Harvey Barrison
Een bordje insecten. Foto: Flickr, Harvey Barrison

DE WEEK IN VOEDSEL – Het ging het afgelopen jaar wat voedsel betreft over vogelgriep, crowdfundkoeien, en vissers. Het ging over de vraag of biologisch eten al dan niet gezonder is dan gangbaar. Het ging over nieuwe manieren van contact tussen boer en burger, over het Europees Landbouwbeleid, haantjes in de pan, in plaats van in de versnipperaar, en over broccoli. Het ging over de vreemde relatie die wij hebben tot ons dagelijks eten, en over nieuwe ontwikkelingen die deze relatie vormgeven.

Een vraag is op de achtergrond altijd aanwezig wanneer je een stuk schrijft over eten: hoe voeden we de wereld in de toekomst? Een belangrijke vraag, en een ongemakkelijke vraag, want wie heeft hier op het antwoord? Misschien is het wel de vraag waar onze generatie een antwoord op moet vinden.

Tegen de achtergrond van een groeiende wereldbevolking, waarin de voedselproductie langzamer toeneemt dan de hoeveelheid mensen op de wereld en waarbij het grootste probleem de eerlijke verdeling van voedsel is, buitelen politici, NGO’s, wetenschappers en opiniemakers over elkaar heen.

Toch hebben we nog geen bevredigend en alomvattend antwoord op de vraag hoe we de groeiende wereldbevolking kunnen voeden zonder de aarde en haar grondstoffen uit te putten en daarmee in een wereldoorlog om grondstoffen terecht te komen. Biologisch of gangbaar, klein- of grootschalig, genetische modificatie of ‘puur natuur’, in deze Week in Voedsel zet ik de vijf beste stukken – of in ieder geval, de stukken die me het meest aan het denken zetten – die dit jaar verschenen over het voeden van de wereld op een rij.

1. Is het produceren van méér voedsel de verkeerde richting?

Het is een veelgehoord mantra: de wereldbevolking groeit, en om die te voeden moeten we méér voedsel produceren. Toch blijft het vreemd: als we alle calorieën optellen die wereldwijd geproduceerd worden, en die calorieën delen door het aantal wereldbewoners, is er per persoon genoeg voor een gezond voedingspatroon. Nathanael Johnson stelt in dit stuk dat het niet zozeer gaat om de productie van meer calorieën, maar om de toegang tot voedsel. ‘Toegang tot voedsel’ is echter een veel ingewikkelder vraagstuk dan het verhogen van de productie. Toegang tot voedsel is niet met technologie op te lossen: het gaat over goed beleid en politieke wil.

2. Biologisch kan meer produceren dan we dachten

Al decennia wordt er gebakkeleid over de vraag of ‘biologisch’ de wereld kan voeden. Nee, zeggen tegenstanders: biologisch levert te weinig op per hectare. Ja, zeggen voorstanders: het ligt eraan hoe je het meet. Een nieuw onderzoek van de Universiteit van Berkeley concludeert dat biologisch ‘slechts 19,2%’ minder opbrengt dan gangbare landbouw. Ook zou het veel uitmaken naar welke gewassen je kijkt, bij peulvruchten bijvoorbeeld kunnen vergelijkbare opbrengsten worden gerealiseerd. Het artikel is al interessant, maar als je tijd hebt, lees de 118 commentaren, geschreven door Nederlandse experts.

3. Rethinking eating

Nadat Silicon Valley de manier waarop we communiceren, boeken kopen, onderzoek doen en naar muziek luisteren heeft veranderd, is volgens dit stuk nu de beurt aan de manier waarop we eten. Nieuwe technologiebedrijfjes stappen massaal in food, en ontwikkelen nieuwe apps, maar ook high tech producten (samengestelde vleesvervangers, bijvoorbeeld) om het vastgelopen en perverse voedselsysteem van binnenuit te innoveren door middel van technologie. Food 2.0, dus.

4. Elke kip moet aaibaar zijn

Afgelopen jaar nam de Wageningen Universiteit afscheid van Aalt Dijkhuizen, en nam Louise Fresco de voorzittershamer over. Waar Dijkhuizen werd gezien als blind voorvechter van de intensivering van de landbouw, en Fresco door velen in dezelfde hoek wordt geplaatst, laat de kersverse voorzitter van meet af aan een ander geluid horen dan haar voorganger. Fresco is nadrukkelijk op zoek naar de rol van de wetenschap in de maatschappij. ”Er zijn tussen boeren en consumenten veel misverstanden. Consumenten zien boeren als wrede weidevogeltjesdoodmaaiers en boeren denken dat consumenten alleen nostalgisch denken aan keuterboertjes met roze biggetjes. Er is dus behoefte aan dialoog”, aldus Fresco.

Lees ook: Wordt de consument misleid? 

5. Hoe we met insecten de wereld kunnen voeden

Insecten kunnen goedkope, hoogwaardige eiwitten leveren waar de mensheid naar smacht. Het produceren van insecten zou veel efficiënter en goedkoper moeten zijn dan de huidige vleesindustrie. Maar, willen we wel massaal aan de insecten? Gaan we het accepteren dat er insectenmeel in ons eten zit? En op welke manier maak je een insectenmaal aantrekkelijker voor de consument? Een uitgebreid verhaal over de voor- en nadelen van insecten op je bord.

Lees hier: Jumbo is al begonnen met het verkopen van insecten

Joris Lohman (@jorislohman) van Slow Food geeft met regelmaat een overzicht van wat er speelt in de wereld van voedsel en landbouw. Slow Food is een wereldwijde beweging van boeren, consumenten en food professionals met als doelstelling lekker, puur en eerlijk voedsel voor iedereen toegankelijk te maken.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in Trouw.

Advertisement

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *