Dit boek zet plastic soup op de kaart

Een zeepaardje dat zijn staart om een wattenstaafje krult. Een gestorven albatros met een maaginhoud die bestaat uit plastic dopjes. Een wagen vol opgeblazen strandspeelgoed. Een berg rietjes. Het zijn prachtige foto’s in de Plastic Soup Atlas van de Wereld. En dat maakt het ook zo dubbel, zegt auteur Michiel Roscam Abbing van de Plastic Soup Foundation. “Het is een gruwelijk onderwerp waar mensen niet graag mee geconfronteerd worden. Daarom wilden we het aantrekkelijk presenteren met mooie foto’s en vormgeving, maar vooral ook door alternatieven en oplossingen te beschrijven.”

Plastic wordt door het milieubureau van de Verenigde Naties beschouwd als één van de grootste milieuproblemen van de wereld. En dat hebben we allemaal voor elkaar gekregen in een periode, die korter is dan een gemiddeld mensenleven, want plastic werd pas na de Tweede Wereldoorlog groots in gebruik genomen. In de film The Graduate uit 1967 werd er nog over gesproken als de grote belofte van de toekomst: “There is a great future in plastics. Think about it…” krijgt de hoofdpersoon te horen als carrière advies. “Nu heeft kredietbeoordelaar Moody’s enkele weken geleden een rapport Plastic Packaging uitgebracht met de boodschap: investeer vooral níet meer in plastic verpakkingen, want de overheden komen met maatregelen waardoor een lager rendement verwacht wordt,” zegt Roscam Abbing. En dat allemaal in vijftig jaar tijd.

Plastic bracht ons veel goeds

Plastic heeft natuurlijk ook veel goeds gebracht in die vijftig jaar. “Het heeft ons leven makkelijker en lichter gemaakt. We profiteren ervan in het huishouden, we hoeven minder te sjouwen. Het zorgt voor talloze gemakken,” zegt Roscam Abbing. Daarom is plastic ook niet meer helemaal weg te denken uit onze maatschappij. “Meer dan zestig procent van alle kleding in de wereld is synthetisch. Het bestaat voor de helft uit katoen en de andere helft is van polyester. Dat kunnen we ook niet meer terugdraaien: er is simpelweg niet genoeg natuurlijk materiaal om kleding voor iedereen te maken. Het zou voor arme mensen onbetaalbaar worden,” legt hij uit.

Foto: Chris Jordan, bron: Plastic Soup Foundation

Een wereld zonder plastic

Plastic is zo ver doorgevoerd, dat een wereld zonder plastic onmogelijk lijkt. “Daarom moet je vooral kijken naar de kans dat het plastic naar het milieu lekt. We moeten ons richten op het drastisch reduceren van eenmalige verpakkingen. Plastic dat we na gebruik direct weg gooien.” Daarbij kan je denken aan petflessen, koffiebekertjes of plastic tassen, maar ook aan de miniverpakkingen die op de markt gebracht worden.

Westerse multinationals

“Westerse multinationals als Unilever brengen in andere werelddelen veel miniverpakkingen voor éénmalig gebruik op de markt,” vertelt Roscam Abbing. “Denk daarbij aan shampoo, noedels en chocola. In de arme buurten zie je hele strings hiervan in de winkel hangen. Die mensen hebben geen geld om grotere hoeveelheden te kopen, maar met een paar van die zakjes komen ze de dag door. Dat zorgt voor enorme vervuiling. Terwijl Unilever zich in het Westen presenteert als duurzaam bedrijf, pakken ze dit probleem daar niet aan. De oplossing is simpel: laat mensen hun eigen bakje meenemen en die vullen. Maar ja: dan ben je als multinational je reclame op de verpakking kwijt.”

 

Foto: Marie-Anne Codourey

Roscam Abbing haalt ook het drinkwaterprobleem in bijvoorbeeld Cambodja aan. “Vier miljoen mensen in dat land zijn gedwongen om flessen water te kopen omdat er geen waterleiding is. Maar er is ook geen afvalophaling. Ze vervuilen op die manier noodgedwongen hun eigen omgeving, waardoor ze in een vicieuze cirkel terecht komen. Die bottelaars, vaak Westerse bedrijven als Coca Cola, hebben geen belang bij een goede waterleiding.” We maken er echt een puinhoop van.

Wat kan je zelf doen?

Maar voordat de moed ons in de schoenen zakt, laat de Plastic Soup Atlas van de Wereld ons ook alternatieven zien. Zo staan er voorbeelden in van kunstenaars, die prachtige dingen maken van plastic. En natuurlijk wordt ook de Nederlander Boyan Slat met zijn initiatief The Ocean Cleanup genoemd als bekendste voorbeeld van iemand die de plasticsoep wil aanpakken. In juni gaat de ‘plasticvanger’ die hij bedacht heeft in San Francisco te water om de plasticsoep tussen Californië en Hawaï op te ruimen. ‘Dit is ons eerste echte experiment,’ zegt Boyan daarover.

Maar je kan als consument ook zelf veel doen. In de Plastic Soup Atlas van de Wereld staat een helder overzicht van de impact die jouw persoonlijke daden hebben. Zo heeft het een beetje invloed als je geen plastic rietjes meer gebruikt, ballonnen oplaat of vloeibaar wasmiddel gebruikt in plaats van poeder. Meer invloed heb je als je plastic afval scheidt, zwerfafval opruimt en geen producten meer koopt met eenmalige verpakkingen. En de meeste invloed heb je als je geen plastic wegwerpartikelen meer gebruikt, altijd je eigen koffiebeker meeneemt en je eigen tas.

Uit: Plastic Soup Atlas van de Wereld, uitgeverij LIAS

De toekomst

Tot slot: hoe ziet Roscam Abbing de toekomst? “Dat is een gewetensvraag. Er komt nog heel veel plastic bij en het gaat niet weg in het milieu. Ook als we nu stoppen met het produceren van plastic hebben we nog eeuwen lang last van wat er nu al in het milieu ligt. Aan de andere kant: er is nog een lange weg te gaan, maar we kunnen wel een hoop bereiken. Iedereen moet zijn verantwoordelijkheid nemen, vooral ook producenten en overheden. We moeten er naar toe dat we als mens verantwoordelijk met plastic leren omgaan.”

Wat doe jij om plasticsoep te bestrijden? Laat het ons in een reactie weten en maak kans op een exemplaar van de Plastic Soup Atlas van de Wereld.

Advertisement

12 comments

  1. Heel goed dat er steeds meer aandacht komt voor dit onderwerp. Ik geef les op een middelbare school en heb voor de meivakantie gewerkt aan het thema duurzaamheid. Leerlingen hebben o.a. posters gemaakt over plastic tasjes, plastic water flesjes en over de plastic soup. Het maakt ze bewust van hoe wij als mensen de aarde vervuilen. Zou super leuk zijn wanneer ik deze atlas zou kunnen gebruiken tijdens de les!

  2. Jammer dat de consument niet altijd weet wat hij/zij koopt. Er moet veel meer voorlichting komen én men moet het probleem aanpakken bij de bron, de fabrikant dus. Zij kunnen het verschil maken! Maar helaas gaan economische belangen vaak vóór het belang van het milieu . Er is nog veel werk aan de winkel…voor iedereen dus.
    Fijn dat kunstenaars het “afval” gebruiken om de consument bewuster te maken. Zelf gebruik ik ook ( plastic) afval/materiaal uit kringloopwinkels om objecten te creëren.

  3. De foto van het zeepaardje met het oorstokje was voor mij de ommekeer en ik nam me voor om in 2018 mijn afval -en bovenal het plastic- zover mogelijk terug te brengen (tot een kwart?). Het is ongelooflijk hoeveel er in plastic is verpakt en zo gauw ik vergeet mijn eten te plannen, komt er plastic binnen. Het vraagt een enorme alertheid, omdat plastic zo vanzelfsprekend is. Het goede nieuws: iedereen reageert er heel positief op, van de visboer tot de notenwinkel tot de groenteboer die het plastic doosje van de aardbeien graag terugneemt en weer inlevert bij de aardbeienteler. Een enkeling zegt nog: toch niet een papiertje om de vis en dan in het bakje, maar als ik nee zeg, trekt hij zelf de conclusie: je kunt het bakje afwassen…
    Ergens las ik ook: erger je niet langer aan mensen die plastic op straat gooien, pak het gewoon op en gooi het zelf in de goede bak. Ook dat simpele gegeven vind ik zo goed werken, in plaats van ergernis voel ik me nu namelijk goed 🙂
    Ik ben nog niet plasticloos helaas, maar ik heb nog 7 maanden!

  4. Ik wou hier ook kans maken op dit boek, maar toen las ik de reactie van Arja, lerares, die met dit boek kinderen bewust kan maken van dit probleem. Ik gun het haar meer dan mezelf 😉

    PS. Is er een linkje naar waar je dit boek kan kopen?

  5. Omdat veel wegwerpplastic via de keuken binnenkomt, ben ik in 2011 met KitchenHugs begonnen. Hier bieden we veel herbruikbare alternatieven aan, denk aan drinkflessen, broodtrommels, boodschappentassen, fruitnetjes, bamboe rietjes en bijenwasdoeken bijvoorbeeld. Het idee is dat je bijvoorbeeld je brood en groenten dan in een herbruikbare zak haalt in plaats van een plastic zakje te pakken.

    De atlas klinkt heel interessant, maar de impact op school zal het grootste zijn, het zou heel leuk zijn als Arja mag winnen!

  6. De beste manier om de toekomst beter te maken, is te beginnen bij de kinderen. Mijn dochtertje zit op een lagere school, waar ook veel aan dit soort bewustwording wordt gedaan, het zou geweldig zijn als deze atlas gebruikt kan worden door de groepen 3 tm 8 om jongeren van kleins af aan, te beginnen met NU, hier over voor te lichten en te confronteren. Ik zie nog veel kinderen in de buurt hun plastic op straat gooien. Mijn dochtertje (8) organiseert af en toe opruim acties in de buurt, dan verzamelt ze kinderen in de buurt die haar meehelpen de straten en speeltuinen van plastic vrij te maken. Ik zou heel graag voor haar school een atlas willen ontvangen, dan kan de school dat opnemen in hun curriculum. Deze school staat daar ook absoluut voor open.

  7. Wat ik doe is nog te weinig in verhouding tot wat ik wellicht zou kunnen doen. Ik lees en leer elke week nieuwe informatie over plastic (en andere belangrijke onderwerpen) en pas zonodig mijn gedrag aan op wat ik geleerd heb.
    Ik ruim regelmatig plastic afval op en probeer dat met vreugde te doen, gewoon omdat het dan opgeruimd is. Voor Moeder Aarde die ons allen voedt, kleedt en draagt!

    Het valt niet mee om plastic te vermijden als je in een dorpje woont waar geen alternatieve winkel te vinden is en de bio groenten in de enige supermarkt steevast in een plastic jasje gewikkeld zijn. Dus zoveel mogelijk (fietsend of per bus) naar een stadje 7 of 12 kilometer verderop (en terug) voor inkopen die beter passen bij bewust leven.

    Ik geef wat ik leer door aan mijn nakomelingen en de vele jonge mensen die ik in mijn rol als grootouder, lerares en begeleidster tegenkom.
    Ik ben erg benieuwd naar de atlas en als ik hem niet van jullie ontvang, dan levert kopen ervan ook nog een bijdrage.

  8. Voortaan neem ik een tas mee tijdens mn wandeling met de hond.Dan stop ik al het zwerfafval wat ik tegenkom daar in!
    Bewust zijn met mn aankopen deed ik al,maar hier heb ik echt zin in.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *