Experts over gezond eten en afvallen

Wat is nu gezond eten? In dit dossier komen drie experts van nu aan het woord: Michael Pollan, Daphne Miller en Kris Verburgh. 

De Amerikaanse dieetgoeroe Michael Pollan zegt: eet vers, onbewerkt en vooral plantaardig. Met onbewerkt bedoelt hij zo min mogelijk kant en klaar en zo veel mogelijk verse basisingrediënten, bij voorkeur direct van het land. De Californische huisarts Daphne Miller leert je echt van nep te onderscheiden en koop je eten op de de markt, het liefst dichtbij de plek waar het geoogst is. En voor de Belgische wetenschapper Kris Verburgh voorkomt gezond eten dat je ziek wordt en dat je niet onnodig snel veroudert. Het vele brood, zuivel en suiker dat westerlingen eten verklaart hij taboe en hij pleit voor langzame koolhydraten in volle granen en bonen.

Daphne Miller: gezond van grond tot mond

Daphne Miller

Daphne Miller is een huisarts uit Californië die ontdekte dat de Mexicanen in haar praktijk opvallend vaak aan suikerziekte leden, terwijl Afro-Amerikanen vaker darmziektes hadden. Deze ziekten traden steeds op als zij van hun traditionele dieet ‘thuis’ overschakelden op het Amerikaanse gemaksvoedsel. Dat leek op hun oude eten, maar schijn bedriegt.

Ze ging op onderzoek uit en ontdekte dat Mexicanen ‘thuis’ heel andere groenten gebruiken dan in de VS en vooral veel minder bewerkt eten. De jicama, een soort aardappel die vooral in Mexico wordt gegeten, bleek ook sterk preventief te werken tegen diabetes. Ook traditionele Kameroense stamppot, ndole, bleek zeer preventief tegen darmaandoeningen. Haar onderzoek resulteerde in het fascinerende boek ‘The Jungle Effect, waarin ze bijvoorbeeld ook verklaart waardoor IJslanders niet, en Finnen wel depressief zijn.

Haar tweede boek, Farmacology, onderzoekt waarom mensen van het platteland vaak gezonder zijn dan stadsbewoners ondanks een beperkter menu, en onderzoekt ook de psychische invloed van ‘groen leven’ op gezondheid. Toch blijft ze dicht bij de grond, en wel letterlijk: de gezondheid van de bodem die je bewoont houdt rechtstreeks verband met je eigen gezondheid. Het sleutelwoord hier is: darmflora.

Lees meer

Wat dokters kunnen opsteken van boeren. Drie nieuwe benaderingen van ziekte
Tips om een vrije uitloop-mens te worden zonder stress
Vijf stappen naar een perfecte darmflora

Michael Pollan: eet echt voedsel, niet teveel, vooral planten

Journalist en schrijver Michael Pollan is een celebrity in de Verenigde Staten. Zijn boeken werden bestsellers en Pollan mocht zelfs zijn verhaal doen bij Oprah Winfrey. Zijn richtlijn voor eten is verrassend simpel: “eet echt voedsel, niet teveel, vooral planten.” Volgens Pollan is gezond eten simpel: je moet een gevarieerd menu van echt, onbewerkt voedsel eten. Oftewel voedsel dat niet tig keer door een machine is bewerkt.

Ook zijn kijk op de standaard gezinsmaaltijd is bijzonder te noemen. Hij betreurt het dat in deze tijd gezinnen steeds minder maaltijden samen aan tafel gebruiken door de opmars van televisie en digitale media. Samen een gezonde, zelfbereide maaltijd nuttigen is volgens hem de basis van de democratie. Aan tafel met hun ouders leren kinderen wat er in de wereld speelt op micro- en macroniveau. De Amerikaan Pollan publiceerde onder andere het boek Cooked: A Natural History Of Transformation’.

Pollans verwijt aan de voedselindustrie kwam hem op flink wat kritiek te staan. Hij beweert bijvoorbeeld dat die gretig misbruik heeft gemaakt van de wens van vrouwen, veertig jaar geleden, om meer uren te gaan werken. Prompt stortte de voedingsindustrie zich op de massaproductie van goedkoop gemaksvoedsel en dit is een van de hoofdoorzaken, aldus Pollan, van de huidige obesitasgolf die de hele westerse wereld overspoelt.

Lees meer

Eet echt voedsel
Pollan: Samen eten is het fundament van democratie
Vijf eenvoudige regels om gezond te eten

Kris Verburgh en de Voedselzandloper

Wie wil er nu niet gezond ouder worden? De Vlaamse arts en auteur Kris Verburgh beschrijft in zijn boek De Voedselzandloper hoe. In ieder geval is dat niet: op dieet gaan, “Alle gezondheidsvoordelen tellen pas als je een dieet je hele leven volhoudt en dat lukt meestal niet.” Minder eten is ook geen oplossing. Verburgh legt boeiende verbanden tussen ons genetische verouderingsproces en onze voedingswijze. Studies tonen volgens hem aan dat ziekten als hart en vaatziekten, diabetes, botontkalking en dementie nauw samenhangen met ons voedingspatroon. Een gezonde keuze vermindert de kans op deze ziekten aanmerkelijk. Bijkomend voordeel: gewichtsverlies.

Op cellulair niveau zijn voortdurend kleine ontstekingen en bloedingen aan de gang. Het lichaam ruimt die steeds op. Suikers, verkeerde vetten, gifstoffen en verkeerde koolhydraten verstoren deze subtiele processen. Verburgh wil dat we onze lichaamseigen antistoffen activeren, bijvoorbeeld met sporenelementen, vitaminen en mineralen. Bij een tekort gaat de afweer bergafwaarts. Pijn of ongemak ontstaat pas als het vernietigingsproces al op gang is. Een suboptimale gezondheid is dus niet genoeg, je moet streven naar het optimale, om te beginnen door niet te veel te eten. Dat belast hart, vaten en organen en die moeten een heel leven mee. Verder inname van dierlijke eiwitten beperken, maar niet afbouwen. Hoe meer glycemische pieken je doormaakt, hoe meer kans op suikerziekte en hoe sneller je veroudert. Suiker doet meer kwaad dan vetten: suikermoleculen plakken aan bloedvatwanden en aan cellen die juist de afweer verzorgen.

Traditionele voedingsadviezen zoals de Schijf van Vijf noemt Verburgh verouderd. De Schijf onderscheidt geen rood van wit vlees, noch verzadigde en onverzadigde vetten. Veel dieetgoeroes vindt hij beperkt: die denken in calorieën, terwijl de vorm waarin voedingsstoffen zitten veel belangrijker is. Eiwitten zijn gezond in gevogelte en tofu en ongezond in melk en rood vlees. Suikers zijn gezond in fruit en zetmeelrijke voeding (kikkererwten, havermout), ongezond in frisdrank. Wie caloriegroepen uitsluit zoals het Atkinsdieet suikers afraadt – loopt kans op gebreksziekten. Je kunt dan gewicht verliezen, maar gezond is anders, concludeert Verburgh. Lees hieronder meer over de Voedselzandloper en gezond eten.

Lees meer

Kris Verburgh: De Voedselzandloper
Vermijd de suikerstoot en voorkom snelle veroudering
Gezonder eten met meer vet

Nuttige links

Voedingscentrum over BMI, gezond eten en afvallen
De website van Kris Verburgh
Alles over Michael Pollan
Dr. Daphne over Pharmacology

2 comments

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *