Michael Pollan: de voordelen van echt eten

Deze pagina is onderdeel van ons dossier “Gezond eten”. Hier lees je nog meer over gezond eten

Bron: NourishLife, Flickr
Bron: NourishLife, Flickr

Journalist en schrijver Michael Pollan is een celebrity in de Verenigde Staten. Zijn boeken werden bestsellers en Pollan mocht zelfs zijn verhaal doen bij Oprah Winfrey. Zijn richtlijn voor eten is verrassend simpel: “eet echt voedsel, niet teveel, vooral planten.” Volgens Pollan is gezond eten simpel: je moet een gevarieerd menu van echt, onbewerkt voedsel eten. Oftewel voedsel dat niet tig keer door een machine is bewerkt.

Ook zijn kijk op de standaard gezinsmaaltijd is bijzonder te noemen. Hij betreurt het dat in deze tijd gezinnen steeds minder maaltijden samen aan tafel gebruiken door de opmars van televisie en digitale media. Samen een gezonde, zelfbereide maaltijd nuttigen is volgens hem de basis van de democratie. Aan tafel met hun ouders leren kinderen wat er in de wereld speelt op micro- en macroniveau. De Amerikaan Pollan publiceerde onder andere het boek Cooked: A Natural History Of Transformation’.

[adrotate banner=”19″]Pollans verwijt aan de voedselindustrie kwam hem op flink wat kritiek te staan. Hij beweert bijvoorbeeld dat die gretig misbruik heeft gemaakt van de wens van vrouwen, veertig jaar geleden, om meer uren te gaan werken. Prompt stortte de voedingsindustrie zich op de massaproductie van goedkoop gemaksvoedsel en dit is een van de hoofdoorzaken, aldus Pollan, van de huidige obesitasgolf die de hele westerse wereld overspoelt.

Pollan over nep eten en echt eten

Volgens Pollan is gezond eten simpel: je moet een gevarieerd menu van echt, onbewerkt voedsel eten. Oftewel voedsel dat niet tig keer door een machine is bewerkt.

Veel van wat we eten is bewerkt en bestaat uit, wat Pollan noemt, “voedselachtige producten”. Deze bestaan vaak uit suiker, vetten en vier basisproducten (rijst, soja, graan en mais) die zo vaak bewerkt zijn dat de echt belangrijke voedingsstoffen — mineralen, vitaminen — er al lang uit zijn verdwenen.

Neem bijvoorbeeld margarine. Veel mensen noemen dit boter — maar het heeft er weinig mee te maken. Het wordt niet eens van melk gemaakt. Het is een mengsel van allerlei chemisch bewerkte vetten waaraan smaak stoffen zijn toegevoegd.

Kijk eens wat kritischer naar dat lapje vlees op je bord. Foto van documentaire Food.inc
Voedselachtige producten vind je veel in de supermarkt. Echt voedsel is namelijk lastig, omdat het makkelijk bederft. Micro-organismen zoals bacterieën en schimmels weten namelijk wél wat goed voor hen is. Echt voedsel is ook vaak moeilijker om te verwerken en daardoor duurder. Daarom vind je in de winkel “surimi”, gemaakt van makkelijk door een machine te halen kaas en vis met “krab” smaak.

Nepvoedsel is meestal niet zo gezond als het echte werk, omdat het belangrijke voedingsstoffen mist. En voedingsstoffen er terug in stoppen — denk aan vitamine D in de margarine — helpt waarschijnlijk niet. Ons lichaam heeft zich in vele duizenden jaren ontwikkeld in samenhang met bepaalde producten, zoals melk, vlees en groenten. Het lichaam weet ondertussen hoe ze de waardevolle stoffen uit die producten moet halen. Maar weet het lichaam ook om te gaan met margarine en diepvriesmaaltijden? Dat is nog maar de vraag. Er is een kans dat je de ‘gezonde’ toegevoegde ingrediënten er gewoon uit poept of plast.

5 eenvoudige regels voor gezond eten

Gezond eten. Foto: Hamed Saber, Flickr
Gezond eten. Foto: Hamed Saber, Flickr

Michael Pollan heeft in een klein boekje “Food Rules” een aantal eenvoudige regels geformuleerd om gezonder te eten. Dit zijn geen wetenschappelijke, altijd ware beweringen, maar wel handige richtlijnen die je helpen om in de supermarkt verantwoorde keuzes te maken. Hier vijf nuttige richtlijnen:

[adrotate banner=”19″]Eet vooral planten, in het bijzonder bladeren

Een voedingspatroon met veel planten verlaagt het risico op kanker substantieel. Je krijgt ook minder calorieën binnen omdat planten, met uitzondering van zaden (o.a. granen, noten), een lage caloriedichtheid hebben.

Eet alleen producten die uiteindelijk verrotten

Schimmels en bacteriën hebben het op dezelfde voedingsstoffen als wij voorzien. Dat een product makkelijk verrot is vaak een goede indicatie dat het gezond is.

Vermijd producten met ingrediënten die geen normaal mens in huis heeft

Kook jij wel eens met carboxymethylcellulose (E466) of natriuminosinaat (E631)? Producten met een E-nummer maken voedsel langer houdbaar, of sterker van smaak. Deze stoffen zijn goedgekeurd door de EU, maar er is veel discussie over hoe gezond ze zijn. De aanwezigheid van deze stoffen is in ieder geval een teken dat je met bewerkt eten te maken hebt.

Vermijd producten waarop vermeld staat dat het gezond is

Op een worteltje vind je nooit een schreeuwerige sticker met “bevat vitamine C”. Op een diepvriesmaaltijd of op margarine vind je die boodschappen, gek genoeg, wel. Maar het is de vraag of ons lichaam de toegevoegde gezonde stoffen daar wel uit kan halen.

Betaal meer, eet minder

Groenten die op een goede wijze geteeld zijn of dieren die netjes behandeld zijn en goede voeding hebben gehad, zijn duurder in de winkel. Ze bevatten vaak echter meer gezonde voedingsstoffen. Je krijgt meer “waar voor je geld” met vaak minder calorieën.

Nuttige links over gezond eten

[adrotate group=”1″]
Een andere expert over voeding is Kris Verburgh, die het populaire boek De Voedselzandloper schreef
Daphne Miller over gezonde voeding van grond tot mond
Vermijd eten dat vermeldt gezond te zijn
Eet geen voedsel met onuitspreekbare ingrediënten
Pollan: Samen eten is het fundament van democratie
Snel hogere oogst met opensource-raamtuinen
Rode vruchten beschermen tegen kanker
Een pleidooi voor echt eten

Deze pagina is onderdeel van ons dossier “Gezond eten”. Hier lees je nog meer over gezond eten

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *